Moordende concurrentie

Le couperet van Costa-Gavras

Filmrecensie / David Sneek

Hij haat de aandeelhouders, de directeurs, en andere belangrijke figuren in de fabriek waar hij werkte. Toch richt Bruno Davert, een expert in drukwerk die na jaren trouwe dienst werd ontslagen, zijn agressie niet op hen. Tegen degenen die verantwoordelijk waren voor de bezuinigingen en uitbestedingen die hem overbodig maakten, kan hij niets beginnen. Hij heeft het daarom op zijn concurrentie gemunt: de mensen die op hetzelfde soort vacatures reageren als hij.

  • cinema recensie le couperet

    Le couperet

In de boosaardige komedie Le couperet van Costa-Gavras zet Bruno in een vakblad een advertentie voor een fictieve baan; precies het soort betrekking waar de werkloze veertiger die zijn gezin niet meer kan onderhouden zelf ook naar op zoek is. Uit de reacties die hij ontvangt, kiest hij de vijf meest competente kandidaten, met het doel ze een voor een uit de weg te ruimen. Zo, denkt hij, kan een nieuwe carrière hem niet langer ontgaan.

De filmtitel verwijst naar het vallende mes van de guillotine, en de scènes waarin iemand wordt omgebracht vormen dan ook de kern van Le couperet. Met het pistool dat zijn vader in de Tweede Wereldoorlog als SS-lid gebruikte, zoekt Bruno zijn concurrenten op, waarbij telkens twee problemen opduiken. Zijn onhandigheid als moordenaar en de onaangename gewaarwording dat zijn slachtoffers - werkloos, teleurgesteld, wanhopig - iets te veel op hemzelf lijken.

Met veel geluk slaagt hij er steeds weer in zijn missies te volbrengen, om vervolgens als een keurige vader naar vrouw en kinderen terug te keren. Vooral dat is de tegenstelling die Costa-Gavras op sardonische wijze weet uit te spelen. Bijvoorbeeld wanneer Bruno samen met zijn familie, met het bord op schoot, televisie kijkt en ziet hoe een onschuldige man voor zijn misdaden opdraait.

Het is ook een contrast waarmee de film een niet altijd fijnzinnige boodschap wil overbrengen. Het systeem maakt van een brave familieman een monster, wil Costa-Gavras op wat al te nadrukkelijke wijze zeggen. Maar anders dan in zijn vorige film, Amen., waarin de preek van de regisseur de hele productie overheerste, domineert hier de zwarte humor. En José Garcia schakelt zo soepel over van seriemoordenaar naar zakenman dat ook de aanklacht er geloofwaardig door blijft.

ADVERTENTIE