Afscheid met horten en stoten

35 Rhums van Claire Denis

Filmrecensie / Pauline Kleijer

Gabrielle kijkt naar Lionel. Lionel kijkt naar Joséphine. Joséphine kijkt naar Noé. Minutenlang filmt Claire Denis de gezichten van haar hoofdpersonen. In een bar in een buitenwijk van Parijs dansen ze met elkaar. Gepraat wordt er niet, en dat is ook niet nodig om de onderlinge verhoudingen te doorgronden.

  • 35 rhums

    35 rhums

De scène in de bar vormt het hart van 35 Rhums, de negende speelfilm van Denis. De blikken van Lionel, zijn dochter Joséphine en hun twee vrienden spreken boekdelen. Alle vier hebben ze iets te verliezen, en misschien ook te winnen. De studente Joséphine, die nog bij haar vader woont, weet dat het tijd wordt om op eigen benen te staan. Haar buurjongen Noé grijpt zijn kans om haar eindelijk te veroveren. Lionel beseft dat hij zijn dochter vrij moet laten, en Gabrielle worstelt met haar liefde voor Lionel.

Ze wonen in hetzelfde appartementencomplex en kennen elkaar al jaren. Lionel, een weduwnaar die zijn kind alleen heeft opgevoed, is metrobestuurder. Vader en dochter hebben het goed samen. Ze zorgen voor elkaar; liefdevol, harmonieus, vanzelfsprekend. Wanneer ze op een dag allebei thuiskomen met een nieuwe rijstkoker, verbergt Joséphine de hare. Ze weet dat hij later van pas kan komen.

Het zijn kleine, alledaagse dingen die in 35 Rhums een bijzondere lading krijgen. Een collega gaat met pensioen, een concert valt in het water. Een poes gaat dood. Afscheid nemen – van een huisdier, een huis, een verleden – gaat met horten en stoten.

Denis is een filmmaker van weinig woorden. Beelden zijn voor haar belangrijker dan taal, en aan scenariowetten gehoorzaamt ze niet. In het verleden leidde dat soms tot al te afstandelijke experimenten, zoals haar vorige film L’Intrus, waarin veel werd gesuggereerd en niets verklaard.  werd. Maar in 35 Rhums staat haar associatieve stijl in dienst van een toegankelijk verhaal over liefde en de kunst van het loslaten.

Daarbij trekt Denis zich niets aan van clichés. Haar hoofdrolspelers zijn zwart, maar haar film is geen typisch immigrantendrama. 35 Rhums schetst een verfrissend optimistisch beeld van een Parijse banlieue, waar alleen de flats kleurloos en kil zijn.

Vanaf de openingsbeelden, waarin een trein in een hypnotiserend ritme over de rails glijdt, voorziet Denis haar verhaal van een betoverende sfeer. Het kalme spel van haar vaste groep acteurs draagt daaraan bij, het prachtige camerawerk van Agnès Godard, en de melancholieke muziek van de popgroep Tindersticks.

Het knapst is de manier waarop Denis haar personages tot in de ziel weet te portretteren met een terloops gevangen blik, een gebaar of een half woord. Het maakt 35 Rhums tot een ongekend intiem drama, dat troost en ontroering vindt in een doodgewoon bestaan.

ADVERTENTIE