Gruwelsprookje in het getto

Precious van Lee Daniels

Filmrecensie / Bor Beekman

Dankzij Obama kan dit. Zo stelde Lee Daniels zichzelf gerust tijdens het Cannes filmfestival, waar zijn film Precious in wereldpremière ging. Als men hem zou verwijten dat hij de zwarte Amerikaan stigmatiseerde, of zelfs exploiteerde, dan legitimeerde de regisseur zich met de gedachte dat de succesvolle verkiezing van een zwarte president de mogelijkheid biedt om het gordijn open te trekken, en nu ook de Afro-Amerikaanse onderklasse te belichten. Politiek incorrect, en zonder gêne.

  • Precious

    Precious

En zo voert Daniels de bioscoopkijker het getto van Harlem binnen, anno 1987. Daar torst Claireece ‘Precious’ Jones zich over straat, het dikste meisje van de klas, zelfs van het vervallen woonblok. Donkerzwart in plaats van Obama-bruin, 16 jaar oud en 180 kilo zwaar, met gelaatstrekken diep verstopt onder het wangvet. Een op het eerste gezicht zeldzaam ondoordringbaar hoofdpersonage, maar debuterend actrice Gabourey Sidibe buit het minimale dat haar aan mimiek ter beschikking staat perfect uit. En haar voice over helpt begrijpen hoe het is om zo solitair door het leven te gaan; bespot door leeftijdsgenoten en gehinderd door een kennisachterstand. Wanneer iemand met een wat uitgebreider vocabulaire tegen haar praat, knikt de praktisch analfabete Precious zonder begrip maar wat mee. Om in haar hoofd te concluderen: ‘Ze praten als tv-zenders waar ik nooit naar kijk’.

Als gruwelsprookje houdt Precious zich ergens op tussen karikatuur en sociaal realisme – maar waar exact, daarover wordt in Amerika nog vurig gedebatteerd. Met een alle zintuigen bespelende beeldenroes dompelt regisseur Daniels zijn publiek direct onder in een volkomen afgestompt milieu van seksisme, onverhulde incest, onbenullige tv en geelbruin verkleurd vettig behang. Bij Precious thuis eten ze gefrituurde varkenspoten als ontbijt én avondmaal, en geldt een bijstanduitkering als hoogste ideaal. Haar monsterlijke moeder (een weergaloos nare rol van comédienne Mo’Nique) schuwt geen middel om de toekomst van haar dochter even troosteloos te kleuren als die van haarzelf.

Tegelijk droomt Precious van een bestaan als dun, blank meisje, en vlucht ze geregeld weg in een gelikt gemonteerde videoclipfantasie vol rode lopers en flitsende camera’s. Haar tweede zwangerschap, wederom van haar vader, zet de film in beweging en doet docenten besluiten haar naar een ‘alternatieve school’ te sturen.

Natuurlijk zal Precious zich daar geheel naar sprookjesmal stap voor stap aan haar lot ontworstelen, zodat de makers de film tot slot suikerzoet kunnen opdragen aan ‘Precious-girls over de hele wereld’. Maar de wijze waarop dat gebeurt, levert bloedstollend naargeestig, confronterend drama op. Grotesk én echt.

ADVERTENTIE