Intiem drama pleit voor het onuitgesproken gevoel

Nothing Personal van Urszula Antoniak

Filmrecensie / Bor Beekman

Als 2009 het jaar van de vrouwelijke Nederlandse regisseur was, dan toch ook dat van het beschadigde vrouwelijke hoofdpersonage. Net als Kan door huid heen van Esther Rots, gaat Nothing Personal over een jonge vrouw die haar bestaan in de grote stad verruilt voor een landelijke omgeving, om bij te komen van het leed dat haar heeft getroffen.

  • Nothing Personal

    Nothing Personal

De Pools-Nederlandse regisseur Urszula Antoniak, die met haar Engels gesproken Nederlands-Ierse speelfilmdebuut eerst triomfeerde op het filmfestival van Locarno, en vervolgens de voornaamste Gouden Kalveren kreeg toegekend op het Nederlands Film Festival (o.a. beste regie en beste film), heeft opvallend weinig nodig om haar vertelling uiteen te zetten.
 
Een meisje kijkt vanuit het raam van haar lege appartement naar beneden, en ziet toe hoe vreemde handen aan de haal gaan met heel haar bezit, dat ze in kartonnen dozen op straat heeft uitgestald. Ze schroeft haar ring af, en lift een tel later al langs een dijk het land uit. Nog weer een tel later zwerft ze door het oerlandschap van Ierland, moederziel alleen, met een in de wind wapperend tentje. Niks weten we van haar, en toch ook weer alles.

Antoniak schreef zelf het scenario, en laat haar hoofdpersonage (later blijkt ze Anne te heten) eerst wat geselen door de elementen, en licht verwilderd een maaltijd uit een afvalbak eten. De toekijkende wandelfamilie die hulp aanbiedt wordt afgesnauwd. Maar voor Anne echt kan afglijden, stuurt het lot haar naar veiliger vaarwater.

Ronddwalend stuit ze op een prentenkaart-idyllisch huisje op een afgelegen schiereiland. Aanvankelijk treft ze niemand aan, dus kruipt ze naakt in het bed en woelt ze flink in de dekens. Als boodschap aan de bewoner drapeert ze met zorg een rode haar over het matras. Dat de bijna als een balletdans gechoreografeerde scène niet botst met de verder relatief sobere vertelstructuur, zegt veel over het beheerste regietalent van Antoniak.

Anne mag nog even contact mijden, maar dat ze afstevent op een tragisch-romantische levenservaring lijkt al duidelijk. Actrice Lotte Verbeek overtuigt daarbij vanaf haar eerste blik als het getourmenteerde meisje. Als ze eenmaal de oudere bewoner van het huisje ontmoet (een rol van de Ier Stephen Rea) en die haar werk aanbiedt in de tuin, in ruil voor eten, gaat ze slechts akkoord op één voorwaarde: geen persoonlijke vragen.

In het spel dat ontstaat, van afstoten en voorzichtig aftasten, leert elk van de twee wat over zichzelf. Praktisch zonder iets van de ander te weten, leven de twee als man en vrouw. Zo valt Nothing Personal te beschouwen als pleidooi voor het onuitgesproken gevoel, dat van grotere waarde blijkt dan de ballast aan feitjes en wetenswaardigheden die de gemiddelde mens meesleept. Dat is misschien geen wereldschokkende boodschap, maar onder de trefzekere regie van Antoniak wel goed voor intiem drama. Veel lof ook voor cameraman Daniël Bouquet, die Ierland vangt onder prachtig natuurlijk licht – elke denkbare bostint krijgt de kans om te contrasteren met Anne en haar blauwe tentje.

ADVERTENTIE