Op scherp: Filmfestival Cannes

Beginnende makers delen op de Boulevard de Croisette eigenhandig flyers van hun films uit, terwijl Hollywoods grootste sterren tussen vijfsterrenhotels en rode lopers pendelen in uitgerekte limousines. In Cannes les extrèmes se touchent. Dit jaar heeft in het zonnige Zuid-Frankrijk alweer de 62ste editie van dit vermaarde festival plaats.

De feiten
Begin: In 1939, als reactie op het 'fascistische filmfestival' van Venetië. Moest al tijdens de openingsfilm gestaakt worden vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De eerste complete editie van het festival was van 20 september tot en met 5 oktober 1946.

Cannes 2010
63ste editie, van 13 mei tot en met 24 mei

Openingsfilm
Robin Hood van Ridley Scott. Het is de derde keer dat een film van Ridley Scott in Cannes te zien is. De 72-jarige regisseur won er in 1977 een prijs voor zijn speelfilmdebuut The Duellists en in 1991 beleefde Oscarwinnaar Thelma & Louise in Cannes zijn wereldpremière.

Jury
Voorzitter: Amerikaanse regisseur Tim Burton (Edward Scissorhands )
Juryleden: Directeur Turijns Filmmuseum Alberto Barbera, Britse actrice Kate Beckinsale (Underworld), Franse scenarioschrijver Emmanuel Carrère, Amerikaanse acteur Benicio Del Toro (Che), Franse filmcomponist Alexandre Desplat  (Fantastic Mr. Fox), Spaanse regisseur Víctor Erice (The Quince Tree Sun), Indiase regisseur Shekhar Kapur (Elizabeth) en Italiaanse actrice  Giovanna Mezzogiorno (La finestra di fronte).

Kanshebbers
Weinig echte grote namen dit jaar in de competitie voor de Palme d’Or, op festivallievelingen als Mike Leigh (Another Year), Alejandro Gonzáles Iñárritu (Biutiful) en Takeshi Kitano (Outrage) na. Vooral Azië is sterk vertegenwoordigd in de strijd om de meest prestigeuze filmprijs, met naast Kitano ook nieuw werk van de Zuid-Koreanen Im Sang-soo (The Housemaid) en Lee Chang-dong (Poetry), Chinees Wang Xiaoshuai (Chongqing Blues) en  de Thaise filmmaker Apichatpong Weerasethakul (Uncle Boonmee who can Recall his Past Lives).

Buiten de competitie
Een van de films die niet genomineerd is voor een Palme d’Or, maar wel vertoond wordt in een van de overige programmadelen, is R U There van David Verbeek. De film van de Nederlandse filmmaker is geselecteerd voor het programma Un Certain Regard van het festival. Buiten de competitie draaien grote internationale producties als Woody Allens nieuwe film You Will Meet a Tall Dark Stranger en Oliver Stone’s vervolg op Wall Street (Wall Street 2: Money never sleeps).

Slotfilm
Het festival wordt dit jaar afgesloten met The Three van de Franse regisseur Julie Bertucelli. De in Australië opgenomen film is een adaptatie van Judy Pascoe's roman Our Father Who Art in The Tree.

Hoogte- & dieptepunten
1954: Het eerste naakt. Franse B-actrice ontknoopt haar bh en omhelst de Amerikaanse superster Robert Mitchum, die voor een fotoshoot op het strand liep. De foto's gaan de wereld rond.
1956: Legendarisch feestje voor Around the World in Eighty Days. Acteur Mike Todd organiseert samen met actrice Liz Taylor een feest waarop de gasten tot diep in de nacht drinken tussen gekooide leeuwen.
1965: Eerste vrouwelijke juryvoorzitter. Wordt de Amerikaanse actrice Olivia de Havilland, bekend uit Gone With the Wind.
1968: Cahiers du cinéma-kopstukken Godard en Truffaut verstoren het festival in protest tegen het ontslag van Henry Langois, de directeur van de Cinematèque Française. Juryleden Malle en Polanski scharen zich achter de actievoerders en het festival wordt na twee dagen gestaakt.
1972: Films worden uitsluitend geselecteerd door het festival. Tot die tijd bepaalden de deelnemende landen welke films ze inzonden.
1993: Jane Campion wint als eerst vrouw de Gouden Palm (voor The Piano).
1998: Roberto Begnini wint de Gouden Palm voor La Vita è Bella. Kust in extase de voeten van juryvoorzitter Martin Scorsese.
2007: Zestigste verjaardag van het festival. U2 geeft onverwacht een concert op de trappen van het Palais de festival.

Handelsmerk
Cannes wordt gedurende twee weken in mei overgenomen door de internationale filmwereld. Een wandeling door de stad tijdens het festival zou een mooie doorsnede van het festival opleveren. Op het dak van een hotel kun je Beyoncé zien feesten, terwijl beneden op het terras de Spaanse regisseur Almodóvar wordt geïnterviewd. En op weg naar de première van Sicko van Michael Moore word je aangeklampt door promotieteams die je proberen te interesseren voor de nieuwste B-film. Cannes is het Mekka voor de filmliefhebber, de grootste filmmarkt van de wereld, en het beste podium voor de (betere) film.

De filmwereld over Cannes
'Sinds ik in 1978 voor het eerst in Cannes kwam, heb ik het festival een paar keer zien veranderen. In het begin was het echt een Frans festival met de nadruk op artistieke films. Midden jaren '80 nam de glamour van Hollywood het over, en de laatste jaren heb ik de indruk dat ze naar een soort mix tussen die twee zoeken. Door heel slim de premières van artistieke en commerciële films af te wisselen.'
(René Mioch, 2003)

'Ik heb nog nooit voor een dollar zaken gedaan in Cannes en de laatste tijd als ik ging dacht ik, laat ik maar lekker op het strand gaan liggen. Maar als je de activiteit ziet dan denk je dat je met die mensen mee moet doen. Maar er gebeurt niets. Helemaal niets. Dus ben ik maar ergens anders op het strand gaan liggen.'
(Rob Houwer, 1978)

'Paparazzi en cameraploegen smeken aan de trappen van het Palais de festival niet zomaar om aandacht; ze schreeuwen als wildemannen en gaan elkaar, om luttele millimeters ruimte te winnen, desnoods te lijf. Hier! Hier! Nog een keer! Penelope! Handen in de zij! Lachen! HIER!'
(Ronald Ockhuysen in de Volkskrant, 2003)

'Het magische moment is als je na de voorstelling van de rode loper af komt, met allemaal gendarmerie en een enorme batterij fotografen. We liepen daar, werden gefeliciteerd, en eenmaal buiten werden we in een limousine gezet. De auto reed weg, en vlak om de hoek werd je er weer uit gezet. Die auto reed vervolgens om en pikte de nieuwe gasten op.'
(Jos Stelling over zijn tijd in Cannes met Mariken van
Nieumeghen, 1975)

'Ik doe al jaren mijn best mijn films hier te krijgen. Met My Own Private Idaho en To Die For lukte dat. Daarna raakte ik wat uit beeld. Tot dit jaar. Het is ongelooflijk dat ik hier nu sta met de Gouden Palm.'
(Gus Van Sant na het winnen van de Gouden Palm voor Elephant, 2003)

'Zolang ik me kan herinneren is Cannes voor mij als cinefiel de hemel. Sterker nog: als er een niveau boven de hemel bestaat, dan ben ik daar nu.'
(Juryvoorzitter Quentin Tarantino, 2004)

'Uitgenodigd worden voor Cannes is een prijs op zichzelf.'
(Jeffrey Katzenberg, medeoprichter van Dreamworks, 2004)

'Ik denk dat Cannes het beste podium is om je te presenteren, zelfs nog beter dan de Oscars. Tijdens de Oscars win je de Oscar of niet en dat is het dan, maar in Cannes krijg je de kans te praten met journalisten uit de hele wereld.'
(Fernando Mereilles, regisseur van Cidade de Deus in 2002)

‘Ik heb geen zin om te gaan. Ik verwacht dat het een gekkenhuis wordt. Ik ben er nog nooit geweest, maar iedereen vertelt me "Wow, ga je naar Cannes? Het is een gekkenhuis. Je zult beveiliging nodig hebben. De straten zijn overbevolkt en je kunt te voet nergens komen." Hoogstwaarschijnlijk doe ik alleen maar interviews daar. Ik hoef waarschijnlijk niet eens mijn hotelkamer te verlaten.'
(Woody Allen over zijn uiteindelijk afgeblazen bezoek aan het festival in 2002)

'Cannes is geen sprookje, het is een marktplaats'
(Sir Ian McKellen, 2001)