Nederlandse cinemakanonnen

Filmbonzen Toptwintig 2007

Special / Jan Pieter Ekker, Ronald Ockhuysen

Het 27ste Nederlands Film Festival wordt woensdag 26 september geopend met Duska van oprichter Jos Stelling. Tien dagen lang wordt de aandacht gericht op het nationale filmproduct, terwijl achter de schermen de sleutelfiguren van het vaderlandse celluloidcircus met elkaar zakendoen, overleggen, borrelen en netwerken. Wie zijn die mensen achter de schermen eigenlijk?

  • filmbonzen top 20

    Filmbonzen

1 (vorig jaar: 3) TOINE BERBERS
Sinds hij in 2001 tot een ieders verbazing werd benoemd tot directeur van het Filmfonds, Neerlands belangrijkste filmsubsidiepot, ligt ex-Volkskrant journalist Toine Berbers onder vuur. De Dutch Directors Guild, de speelfilmproducenten - wie moppert er niet besmuikt over Berbers? Maar de directeur houdt vol. Ook nu zijn bestuur het veld heeft moeten ruimen, blijft Berbers gewoon aan het roer van het Filmfonds. 'De filmgeschiedenis is deels geschreven met spectaculaire flops', zegt hij in het jaarverslag over de tegenvallende resultaten van recente publieksfilms.

2 (-) RONALD PLASTERK
Hij had een mening over Mein Kampf en wees het Nationaal Historisch Museum eigenzinnig toe aan de provincie. Maar als het om film gaat, hult cultuurminister Ronald Plasterk zich vooralsnog in stilzwijgen. Zijn enige daad behelst de aanstelling van een tijdelijk bestuur bij het Filmfonds, waar VVD-coryfee Hans Dijkstal zijn biezen mocht pakken. De filmwereld kijkt reikhalzend uit naar Plasterks speech op de openingsavond van het Nederlands Film Festival, waar hij cameraman Robby Müller het Cultuurkalf zal overhandigen.

3 (1) SAN FU MALTHA
De brutaalste filmproducent van Nederland zag zijn magnum opus Zwartboek vorig jaar bekroond met drie Gouden Kalveren. Daarna werd het even rustig - Maltha laste na de tijdelijke vermissing van zijn zoon een mediastilte in. Die was snel voorbij: een interview in Playboy ('eindelijk eens een journalist die de tijd voor me nam') markeert de terugkeer van de wreker die ook als distributeur alweer grote plannen heeft.

4 (5) LAUGE NIELSEN
Nielsen is de grote baas van Pathé Nederland, de bioscoopexploitant met de meeste zalen. Introduceerde alweer iets nieuws om de concurrentie plat te drukken: onbeperkt naar de film voor 17,50 euro per maand. Ook slim: Pathé doet steeds meer aan arthouse. City Amsterdam, popcornpaleis bij uitstek, verandert in een kunstbiscoop.

5 (4) PIM HERMELING
Over hoe goed het nu eigenlijk gaat met de onafhankelijke distributeur A-Film doen verschillende verhalen de ronde. Hoe dan ook: directeur Pim Hermeling blijft opgewekt de wereld rondreizen op zoek naar nieuw werk van A-Filmregisseurs als Woody Allen, Pedro Almodóvar, Julian Schnabel en Werner Herzog. Pure passie, of over-levingsdrift?

6 (-) ARNOLD HESLENFELD
De intendanten van het Filmfonds worden binnenkort voor de zoveelste keer vervangen. Maar Arnon Heslenfeld blijft hardnekkig zitten op de belangrijkste adviseursplek: die van hoofd lange speelfilm. Zijn visie? 'Als een gerenommeerd museum 2,5 ton nodig heeft voor een nieuwe vleugel, moet het hemel en aarde bewegen het geld bij elkaar te krijgen. Wij geven een veelvoud van dat bedrag uit aan een op een paar pagina's geformuleerd plan!'

7 (6) PAUL VERHOEVEN
Voor Paul Verhoeven is Zwartboek meesterlijk uitgepakt. Op 69-jarige leeftijd krijgt hij eindelijk scripts opgestuurd die verder reiken dan onzichtbare mannen en andere ongein. Hij gaat aan de slag met de boekverfilming Knielen op een bed violen. Daarna ziet hij wel. 'Ik lees voortdurend dat ik allerlei films ga maken. Ik geloof zoiets pas als ik op de set sta.'

8 (-) CARICE VAN HOUTEN
Nederland heeft eindelijk een échte filmster. Nadat Carice van Houten in binnen- en buitenland werd bejubeld vanwege haar aandeel in Zwartboek kon de drievoudig Gouden Kalf-winnaar direct aan de slag in de Frans-Ierse thriller Dorothy Mills. Nu is ze bezig met de opnamen van Valkyrie, waarin ze de echtgenote van Tom Cruise speelt. Binnenkort is Van Houten te zien in Alles is liefde, wat de grote Nederlandse najaarshit moet worden. Intussen blijft Van Houten lekker zichzelf. 'Als ze in Amerika een fantastische hoofdrol voor me hebben, zeg ik echt geen nee. Ik wil er alleen niet wonen.'

9 (7) AD WESTSTRATE
Van regionale bioscoopexploitant te Vlissingen is Weststrate uitgegroeid tot een grootverdiener van de Nederlandse bioscoopindustrie. De drijvende kracht achter het festival Film by the Sea is ook aandeelhouder van A-Film. In die laatste hoedanigheid is hij voorlopig vooral veel geld kwijt.

10 (8) REINOUT OERLEMANS
De tv-producent Oerlemans lijfde filmproducent Egmond in. Hij was van plan met EyeWorks net zulke grote producties als Zwartboek te gaan maken. Zijn eerste wapenfeit is Jos Stellings Duska, de opening van het Nederlands Film Festival. Brandende vraag: zal Oerlemans 'm al hebben gezien? Zo ja: is hij dan ook wakker gebleven?

11 (9) INDEPENDENT FILMS
De frisse jongens en meiden van Independent hebben even moeten slikken: de opbrengsten van het grotestads-mozaïek Kicks en de Herman Brood-film Wild Romance vielen vies tegen. Maar gelukkig zijn Ernst en Bobbie en ZOOP er nog. De boekhouder kon alsnog tevreden zijn.

12 (11) MATTHIJS VAN NIEUWKERK
De Wereld Draait Door begint steeds meer op een marktkraam van de Nederlandse film te lijken. Met Van Nieuwkerk in de rol als immer goed geluimde standwerker. Ook op het NFF presenteert Van Nieuwkerk weer de dagelijkse talkshow. Dat wordt dringen in de tent op de Neude.

13 (12) JOB GOSSCHALK
Gosschalk is nog altijd de castingkoning van Nederland. Maar hij wil veel meer zijn dan dat, en dat dreigt nog te gaan lukken ook. Hij leverde het idee aan voor Alles is liefde. En ja - ook met de casting zit het wel goed. Paul de Leeuw, Wendy van Dijk en vele andere BN-ers zijn van de partij.

14 (14) DOREEN BOONEKAMP
De directeur van het NFF wil geen kwaad woord horen over de Nederlandse film. Achter de schermen moet ze soms wanhopig worden van het amateurisme dat de sector aankleeft. Ook haar eigen festival heeft zo zijn zwakke momenten: het slotgala verhuist dit jaar van de traditionele vrijdag naar de zaterdag omdat op 5 oktober alle zalen in Utrecht al verhuurd bleken.

15 (15) MONIQUE VAN SCHENDELEN
De koningin van het pr-wezen oefent haar vak uit in de hoogste versnelling. Daarbij heeft Van Schendelen ook tijd voor adviezen en steun aan onbekende makers en beginnende festivals. Alleen beginnende journalisten moeten voor haar oppassen: 'Wie ben jij eigenlijk?!'

16 (17) CLAUDIA LANDSBERGER
Landsberger is directeur van Holland Film, dat de Nederlandse film vertegenwoordigt in het buitenland. Landsberger verkoopt ook zichzelf. Ze was bijna directeur van het filmfestival van Miami en werd door het bestuur van het Rotterdams filmfestival lange tijd als mogelijke directeur beschouwd.

17 (-) MARINA BLOK & JOOST DE WOLF
NPS en VPRO zijn de omroepen die het meest bijdragen aan Nederlandse films. Marina Blok, hoofd drama van de NPS, staat op de aftiteling van Blind, Duska en Nadine. Joost de Wolf van de VPRO gaf het groene licht aan Tussenstand en Wolfsbergen. Daarmee zijn ze de uitzondering op de regel dat Hilversum niets met film en kunst heeft.

18 (-) RENÉ MIOCH
De kruipolie van de Nederlandse film doet veel meer dan sterren de hand schudden. Met zijn bedrijf New Haven levert hij aan partijen die hem enkele jaren geleden nog met de nek aankeken: de VARA, de NPS en het digitale kunstkanaal Cultura. Intussen is er ook nog altijd een wekelijks filmprogramma, dat in 2008 weer ouderwets gezellig Films en Sterren gaat heten.

19 (19) OENE KUMMER NIEUWSBRIEF
Oene Kummer schrijft over film in Spits! en Preview, maar zijn gewicht dankt hij aan een infrequente nieuwsbrief met persberichten en wat dies meer zij, die aan de gehele Nederlandse filmwereld wordt toegestuurd. Iedereen vreet de brief, en wil erin staan.

20 (-) MELLE DAAMEN
Melle Daamen is bestuursvoorzitter van het International Film Festival Rotterdam. En nog heel erg veel meer in cultureel Nederland. Tijdens zijn zoektocht naar een nieuwe IFFR-directeur begaf Daamen zich in 'de wereld van Peter Stuyvesant'. Daar bleek de veertiger op sneakers niet meer dan een provinciaal. De directeur met 'internationaal profiel' werd uiteindelijk gevonden in de persoon van Rutger Wolfson, Daamens maatje en medebestuurslid.