• 

  Screenshot uit The Treasure of the Sierra Madre

Na de met bonusmateriaal volgepropte dubbelaar van Michael Curtiz' Casablanca (1942) brengt Warner nu vijf andere titels met Humphrey Bogart uit op dvd. Stuk voor stuk stijlvolle, bijzondere films, maar zonder de populariteit van Casablanca - dus volstond telkens een gewone dvd-uitgave met enkele leuke extra's.

Samen bieden de dvd's een goede kijk op de belangrijkste fase in Bogarts carrière, die begin jaren veertig nog nauwelijks op gang was gekomen. Met het vrachtchauffeursdrama They Drive by Night (Raoul Walsh, 1940) wist hij eindelijk aan zijn typecasting als louche gangster te ontkomen, al had hij het nog niet tot hoofdrolspeler geschopt: in de credits moet hij tevreden zijn met een vierde positie, na George Raft, Ida Lupino en Ann Sheridan. Bovendien verdwijnt zijn personage halverwege de film zonder omhaal naar de achtergrond.

Voor de tragische misdaadfilm High Sierra (eveneens van Walsh, 1941) schoof Bogart op naar de tweede plaats, en tegen de tijd dat hij in Howard Hawks' charmante Casablanca-lookalike To Have and Have Not (1944) speelde was hij in Hollywood een echte superster. In die film was hij ook voor het eerst met Lauren Bacall te zien - en hoe! - met wie hij gelukkig getrouwd was tegen de tijd dat ze voor de derde keer het witte doek deelden in Delmer Daves' film noir Dark Passage (1947). In John Hustons The Treasure of the Sierra Madre (1948), het sluitstuk van de collectie, gaf hij misschien wel de beste vertolking van zijn leven, als goudzoeker in Mexico die uit hebzucht zijn partner vermoordt en vervolgens helemaal doordraait.

De films hebben net als Casablanca een flinke opknapbeurt gekregen en zien er beter uit dan ooit. Geen krassen en vuil te bekennen, en het zwart-witbeeld is scherp, detail- en contrastrijk. Vaste waarde op elke schijf is een documentaire die de film in zijn historische context plaatst. Tien á twintig minuten blijken meestal genoeg voor een degelijke mix van biografische gegevens over cast en crew (hoe verloor Raoul Walsh zijn rechteroog? Waarom werden Bogart en zijn tweede echtgenote Mayo Methot de Battling Bogarts genoemd?), set-anekdotes en kritische bespiegelingen door onder meer filmhistoricus Leo Maltin en Bogart-biograaf Eric Lax.

Alleen The Treasure of the Sierra Madre krijgt een grotere aanpak, met een docu van vijftig minuten en een high-speed audiocommentaar door Lax. Er valt dan ook veel te vertellen over deze film, die er twintig jaar over deed om gemaakt te worden, die anders dan gebruikelijk grotendeels op locatie werd opgenomen, en die met zijn grimmige plot allerminst de kost was waar het post-WOII publiek trek in had. 'Bogart, Warners best betaalde ster, speelt een walgelijke engerd en ziet er ook nog eens als een zwerver uit', zegt Lax in het audiocommentaar. 'Tegenspeler Walter Huston (John Hustons vader, KT) loopt rond zonder gebit en is nauwelijks te verstaan. Er is geen romance, er komen überhaupt geen vrouwen in de film voor. Het verhaal is somber en deprimerend, zonder typisch Hollywood happy end.' De film heeft inderdaad een bijzonder grimmige, on-Amerikaanse finale: Bogart wordt niet alleen waanzinnig, maar ook nog eens onthoofd. 'Wat is er verkeerd aan een vent die z'n hoofd krijgt afgehakt?' zou hij hebben gezegd.

De overige extra's op de dvd's zijn grappig maar weinig substantieel. Twee schijfjes hebben een Looney Tunes-cartoon als toetje: in Slick Hare, te vinden op de dvd van Dark Passage, serveert Bugs Bunny zichzelf als maaltijd aan Bogart, en in de To Have and Have Not-parodie Bacall to Arms raakt een wolfachtige bioscoopbezoeker helemaal over zijn toeren door Bacalls beroemde oneliners ('You know how to whistle: just put your lips together and... blow'). Swingtime in the Movies, een korte promotiemusical die zich afspeelt op het studioterrein van Warner en die als bonus staat op de dvd van They Drive By Night, stamt duidelijk uit de tijd dat Bogart in Hollywood nog niets voorstelde: een cameo van een seconde, en weg is 'ie alweer, terwijl andere, al lang vergeten acteurs, wel drie of vier keer in beeld komen.

De leukste bonus ontbreekt. Op de dvd van To Have and Have Not zou volgens het hoesje ook nog de door wasmiddel Lux gesponsorde radiohoorspelversie van 14 oktober 1946 moeten staan, mét Bogart en Bacall. Maar helaas. Het item is wel terug te vinden op de Amerikaanse dvd - compleet met de reclamespotjes: 'Pretty undies make you feel wonderful. Lux really does keep pretty undies lovely longer.' Dat moeten wij dus weer missen.

Beeld: 1.37:1 (academy ratio)
Geluid: Dolby Digital 1.0 Mono
Ondertiteling: onder meer Nederlands
Distributeur: Warner Home Video