Het zinderende, opzwepende en fantastische portret van Shabu

Een (jeugd)documentaire over een tienerjongen uit de Peperklip, de jarentachtigflat op Rotterdam-Zuid. Woorden als ‘kansarm’, ‘criminaliteit’ en ‘laagopgeleid’ dringen zich snel aan je op bij zo’n omschrijving, want dat is hoe stereotypes en media werken.

Wat een beperkt en eenzijdig beeld, dacht documentairemaker Shamira Raphaëla, en dus maakte ze Shabu: een zinderend, opzwepend en fantastisch portret van de ‘kleine jongen uit Peperklip’ oftewel Sharonio alias Shabu. Een warme zomer lang volgt Raphaëla haar veertienjarige hoofdpersoon overal met haar camera. Veel verder dan in en rond de Peperklip is dat niet, want Shabu heeft huisarrest nadat hij de auto van zijn oma in de prak heeft gereden met een rondje joyriden. Schade: 1300 euro, en dat geld moet de vrolijke allemansvriend zelf terug zien te verdienen. Hij verkoopt ijsjes, probeert het eventjes als vakkenvuller, en besluit uiteindelijk zijn talenten in te zetten (gezelligheid, mensen en muziek) voor een benefietfeest.

Behalve een vrolijke en muzikale kleurexplosie is Shabu een coming-of-ageverhaal over een jongen die zijn vrienden (tijdelijk) opzijzet voor ‘z’n wifey’, die vertrouwenslessen krijgt van zijn vader, ruzie maakt met zijn moeder, plannen smeedt om het te maken als muzikant en droomt van eigen beslissingen nemen. Maar voor het zover is moet hij het eerst goed zien te maken met zijn oma. Haar boosheid over de kapotte auto, en vooral over de brutale en gevaarlijke actie van haar kleinzoon, drukt op zijn schouders. Lukt het hem om de schade terug te betalen en weer het lievelingetje van zijn oma te worden?

Tijdens de recente uitreiking van de Gouden Kalveren op het Nederlands Filmfestival won Shabu de prijs voor beste lange documentaire en dat mag geen verrassing zijn: Raphaëla’s stijl en inhoud zijn zo fris, zo origineel en zo ritmisch, daar mag ze wel tien Kalveren voor krijgen. Natuurlijk nam de regisseur, die met al haar films heel dicht bij haar personages kan komen, Shabu zelf mee het podium op om de prijs in ontvangst te nemen: dat deed hij dansend.

‘Dit is Shabu en Shabu leert ons dat we allemaal de superster mogen zijn van ons eigen leven,’ zegt ze tegen de zaal. ‘Ik wilde Shabu maken omdat ik wilde breken met de documentairetraditie waarin wij, mensen die het goed hebben, kijken naar de pijn van anderen – waarin we als een soort moderne gladiatoren hoofdpersonen laten worstelen met het leven. Ik wilde een film maken vol liefde, vrolijkheid en zonnigheid.’ Missie meer dan geslaagd.

Shabu wordt zondag 23 oktober om 15.25 uitgezonden op NPO 3 en is aansluitend te streamen op NPO Start

Andere artikelen over Nederlandse films en series

Meer over Shabu