Documentaires Recensie

Indrukwekkende docu toont hoe Marioepol werd vernietigd en de bevolking geterroriseerd

20 Days in Mariupol is te zien op NPO 2 en NPO Start

Mariupol. Explosie in een apartementengebouw na Russisch tank aanval
© Evgeniy Maloletka / AP/AP
  • Maarten van Bracht

Vlak na de Russische inval in Oekraïne werd Marioepol verwoest. Journalist Mstyslav Tsjernov zat op dat moment vast in de stad en legde de gruwelijkheden vast.

De documentaire zit vol schokkende beelden, vergelijkbaar met die in The Cave (over Damascus) en For Sama (Aleppo). Marioepol, aan de Zee van Azov, op de route tussen de ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loehansk en de Krim, was een van de eerste Russische doelwitten in februari 2022. De belegering en verwoesting door bombardementen maakten 25.000 burgerslachtoffers. In 20 Days in Mariupol brengen de Oekraïense journalist Mstyslav Tsjernov en collega Jevgeni Maloletka verslag uit. De beelden van de aanval op de kraamkliniek illustreren de vernietigingsdrang van Poetin; ‘overwinning’ behaald tegen elke prijs, door het doden van burgers en het vernietigen van infrastructuur. Fotograaf Maloletka zou later met zijn foto van een gewonde zwangere vrouw, wier baby werd doodgeboren en die zelf in het ziekenhuis aan haar verwondingen zou overlijden, de World Press Photo winnen. Bij het bombardement op het Regionaal Dramatheater waar zich duizend burgers schuilhielden vallen honderden doden. Deze oorlogsmisdaad werd aan Russische zijde ontkend of afgedaan als propaganda.

A handout photo made available by the World Press Photo Foundation shows the 2023 World Press Photo Contest Photo of the Year winner image by Evgeniy Maloletka for Associated Press depicting Iryna Kalinina (32), an injured pregnant woman, is carried from a maternity hospital that was damaged during a Russian airstrike in Mariupol, Ukraine, 09 March 2022. Her baby, named Miron (after the word for 'peace') was stillborn, and half an hour later Iryna died as well. An OSCE report concluded the hospital was deliberately targeted by Russia, resulting in three deaths and some 17 injuries. The 2023 World Press Photo Winners were announced by the World Press Photo Foundation on 20 April 2023.
© Evgeniy Maloletka / World Press Photo Foundation / ANP / EPA/ANP

Ook de inwoners hadden het eerst niet begrepen op de camera’s van Tsjernov en zijn team – lijkenpikkers, om slachtoffers zo in hun lijden te filmen. Later kwam het besef dat dit de enige weg was om de wereld de verschrikkingen te tonen. ‘Blijf filmen!’ roept een arts terwijl een vierjarige kleuter wordt gereanimeerd. ‘Poetin moet de ogen van dit kind zien.’ ‘Oorlog is net een röntgenfoto,’ zegt een tweede. ‘Het laat het binnenste van een mens zien. Goede mensen worden beter, slechte worden slechter.’

Met veel moeite stuurt Tsjernov zijn schokkerige opnamen, voorzien van zijn zachte voice-over, naar de redactie. Omdat de Russen het nodige te verbergen hebben, proberen ze alle communicatie met de buitenwereld onmogelijk te maken. Maar de beelden van stervende kinderen, massagraven en het verwoeste Marioepol kunnen niet worden tegengehouden.