Op Scherp: Christopher Nolan

'Het gaat mij om het distilleren van de essentie.'

Marleen den Hartog

7 februari 2007

Nog voordat Christopher Nolan internationaal doorbrak met Memento liet hij al weten zichzelf toch vooral als mainstream filmmaker te zien. Maar hij blijft kritisch: 'Blockbusters lijken tegenwoordig veel meer op animatiefilms of computerspelletjes. Ik wil terug naar het soort films dat ik mooi vond toen ik een kind was.'

Feiten
Geboren: 30 juli 1970, London, als Christopher Johnathan James Nolan

Actief als: regisseur, producer, scenarioschrijver

Eerste film: Following (1998); doorbraak Memento (2000)

Prijzen: VPRO Tiger Award in 1999 voor Following; Oscarnominatie in 2002 voor beste scenario voor Memento; Golden Globe-nominatie in 2002 voor beste scenario voor Memento,

Beste film
In de psychologische thriller Memento wil een man wraak nemen op de verkrachting en moord op zijn vrouw. Hij heeft geen korte termijn geheugen en is dus afhankelijk van de aanwijzingen die hij door middel van polaroids, notitieblaadjes en zelfs tatoeages voor zichzelf achterlaat. Het verhaal wordt op ingewikkelde en ingenieuze wijze verteld: in kleine stukjes film van ongeveer 10 minuten en in omgekeerd chronologische volgorde wordt de geschiedenis van de man langzaam duidelijk.

Slechtste film
Nolans gelijknamige en vooral onnodige remake van de Noorse psychologische thriller Insomnia (toen met Stellan Skarsgård, in Nolans remake met Al Pacino) is voorlopig zijn slechtste film, maar het gaf Nolan wel de mogelijkheid zijn carrière in Hollywood verder uit te bouwen.

Handelsmerk
Christopher Nolan speelt graag met vreemde tijdlijnen in zijn films. Zo heeft zijn debuut Following drie verschillende tijdlijnen en wordt Memento van achter naar voren verteld. Ook in Insomnia, dat zich afspeelt in het hoge noorden, is tijd een belangrijk thema: dag en nacht lijken door elkaar heen te lopen. Verder bevatten Nolans psychologische thrillers veel stijlkenmerken van de film noir. Zijn helden - Jeremy in Following, Leonard in Memento en Dormer in Insomna - zijn stuk voor stuk moreel currupte helden. Zelfs superheld Batman krijgt bij Nolan een donker randje in Batman Begins (2005).

Christopher Nolan over Christopher Nolan
'Eigenlijk zie ik mijzelf als een mainstream filmmaker.'
(BBC, 2000 )

' Aangezien ik half Amerikaans/half Engels ben, probeer ik ook altijd die beide kanten van mezelf in mijn films te stoppen.'
(Virgin.net, 2000)

'Ik ben een optimist.'
(Virgin.net, 2000)

'Voordat ik Memento ging maken, geloofde ik dat er in het dagelijkse leven zoiets als een objectieve waarheid bestond, maar tijdens het maken ben ik daar meer aan gaan twijfelen.'
(Filmkrant, 2001)

'Ik vind het moeilijk enthousiast over mijn film te blijven wanneer hij af is. Dan wil ik gewoon door met de volgende film.'
( IFP.org, 2001)

'Een groter budget is niet direct een grote verandering. Maar het feit dat ik andermans geld uitgeef, en niet mijn eigen, dat is wel wat enger.'
(SPLICEDwire.com, 2002)

'Ik ben het bangst voor verlies van controle. Mijn leven niet in de hand hebben is een grote angst.'
(The Guardian, 2002)

'Mij wordt wel eens gevraagd wat een regisseur doet, en ik denk dat hij een trechter moet zijn van alle ideeën die op en rond de set naar boven komen borrelen.'
(Cinema.nl, 2002)

'Blockbusters lijken tegenwoordig veel meer op animatiefilms of computerspelletjes. Ik wil terug naar het soort films dat ik mooi vond toen ik een kind was.'
(About.com, 2005)

'Voor mij is het uitwerken van een personage niet hetzelfde als dat personage exact zo weergeven als in het boek of de strip waar het verhaal op gebaseerd is. Het gaat mij om het distilleren van de essentie uit de mythe.'
(In Focus, 2006)