Streamingtips: tien bijzondere films/series over de Tweede Wereldoorlog
Te streamen via o.a. CineMember, Netflix, Pathé Thuis en Picl
In de week van 4 en 5 mei tippen we tien bijzondere films en documentaireseries over de Tweede Wereldoorlog. Met onder meer films uit Rusland, Spanje en Hongarije.
Films
De jeugd van Ivan
Te zien op: Eye Film Player
De in Venetië bekroonde debuutfilm van Tarkovsky. De dood van de familie van de twaalfjarige Ivan, hem door de Duitsers in het begin van WO II aangedaan, betekent een ommekeer in zijn leven. Verbeten zet hij zich in voor een groep partizanen. Dit kost hem uiteindelijk het leven. De vorm die Tarkovsky heeft gekozen, is zeer ongewoon. Geen gewone oorlogsfilm, geen sentimentele film over kinderleed. Het kind is door psychologische verminking een monster geworden, dat er slechts op uit is te moorden. Scenario van Vladimir Bogomolov en Michail Papava naar het korte verhaal van Bgonolov. Camerawerk van Vadim Jussov.
De jeugd van Ivan
Drama van Andrej Tarkovski. Met o.a. Kolya Burlayev, Valentin Zubkov, Nikolay Grinko, Walentina Maljawina en Y. Zharikov.
Beanpole
Te zien op: Cinetree en CineMember
Verlangen naar jeugdige onschuld en een nieuw leven staan centraal in deze indrukwekkende, in Leningrad gesitueerde post-oorlogsfilm. Over verpleegster Iya (de ‘bonenstaak’ uit de titel), die door haar oorlogservaringen lijdt aan catatonie. En haar uit het leger teruggekeerde hartsvriendin Masha, die een kind als houvast wil. Regisseur Balagov (Tesnota), leerling van de Russische grootmeester Aleksandr Sokoerov, werd in Cannes dubbel bekroond voor zijn beklemmende relatiedrama. Waarin hij accenten legt in bloedrood en gifgroen, en waarin het leven in Leningrad oogt als vergeeld papier.
Beanpole
Drama van Kantemir Balagov. Met o.a. Viktoria Miroshnichenko, Vasilisa Perelygina, Andrey Bykov en Igor Shirokov.
Elser
Te zien op: CineMember, Google Play en iTunes
Dertien minuten te laat ging de zelfgemaakte bom van meubelmaker Georg Elser in 1939 af, die hij in de Bürgerbräukeller in München had achtergelaten om Adolf Hitler en zijn gevolg te doden. Kort daarna werd hij aan de Zwitserse grens aangehouden, om later in concentratiekamp Dachau te worden geëxecuteerd. Der Untergang-regisseur Hirschbiegel presenteert Elser als rokkenjager, muzikant en vrije geest, contrasterend met het voorheen dominante beeld van de verwarde mopperaar uit Zwaben. Een liefdevol en intelligent portret van een miskende verzetsheld.
Elser
Biografie van Oliver Hirschbiegel. Met o.a. Christian Friedel, Katharina Schüttler, Burghart Klaußner, Johann von Bülow en Felix Eitner.
El fotógrafo de Mauthausen
Te zien op: Netflix
Waargebeurd maar relatief onbekend, dit verhaal over Francisco Boix, een van de ruim zevenduizend Spanjaarden die tijdens WOII werden opgesloten in het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen. Als fotograaf wordt Boix gedwongen propagandafoto’s van het kamp te maken. Wanneer hij op negatieven stuit van gruweldaden die de nazi's verborgen willen houden, smeedt hij plannen om deze het kamp uit te smokkelen. Even spannend als aangrijpend drama is fraai gefilmd, sober verteld en bij tijden schokkend bruut. De historische foto’s in het slot maken binnen de context diepe indruk.
El fotógrafo de Mauthausen
Drama van Mar Targarona. Met o.a. Mario Casas, Alain Hernández, Richard van Weyden, Macarena Gómez en Stefan Weinert.
The Painted Bird
Te zien op: CineMember, Pathé Thuis en Picl
Fascinerende verfilming van de schandaalroman van Jerzy Kosinsky uit 1965, waarin een naamloos jochie van een jaar of tien aan het eind van de Tweede Wereldoorlog te maken krijgt met de ene gruwelijkheid na de andere. En zo steeds ietsje meer van zijn onschuld verliest. Regisseur Marhoul suggereert de gruwelijkheden meer dan dat hij ze laat zien, maar desondanks zal deze meedogenloze film te heftig zijn voor menige kijker. Meervoudig onderscheiden op festivals, waar ook cameraman Vladimír Smutný, die verantwoordelijk is voor de prachtige zwart-witbeelden, regelmatig in de prijzen viel.
The Painted Bird
Drama van Václav Marhoul. Met o.a. Petr Kotlár, Udo Kier, Lech Dyblik, Jitka Cvancarová en Stellan Skarsgård.
Homecoming (1945)
Te zien op: CineMember
Op een hete zomerdag in 1945 arriveren een orthodox-joodse vader en zoon in een Hongaars dorp, waar die dag een trouwerij zal plaatsvinden. Wat willen ze, en wat hebben ze voor geheimzinnige lading bij zich? Geleidelijk stijgt de paniek in het dorp, en niet zonder reden. De bescheiden plot van dit oorlogsdrama, gefilmd in prachtig zwartwit, ontvouwt zich als een western, compleet met veel grimmige blikken, onheilspellende muziek en een uitgekiende spanningsopbouw. Ook de explosieve climax ontbreekt niet, al blijft het geweld vooral psychologisch.
Homecoming (1945)
Drama van Ferenc Török. Met o.a. Péter Rudolf, Bence Tasnádi, Tamás Szabó Kimmel, Dóra Sztarenki en Ági Szirtes.
Idi i smotri (Kom en zie)
Te zien op: Mylum.tv
De vijftienjarige Flyora heeft er zin in, als hij in 1943 op het Wit-Russische platteland door de partizanen wordt ingelijfd. Maar als hij kennismaakt met de verschrikkingen van de oorlog, gaat de glans er gauw vanaf. Nadat hij tijdens gevechtshandelingen afgedwaald raakt van zijn groep, probeert hij met een meisje de weg terug te vinden naar zijn geboortedorp. Meesterlijke aanval op de oorlogsretoriek uit communistische propagandafilms, die door zijn surrealistische, impressionistische vorm de verpletterende oorlogservaringen van de jonge Flyora tastbaar weet te maken.
Lees ook: ‘Een van de beste antioorlogsfilms aller tijden'
Kom en zie
Oorlogsfilm van Elem Klimov. Met o.a. Alexei Kravchenko, Olga Mironova, Vladas Bagdonas, Viktor Lorents en Liubomiras Laucevicius.
Lore
Te zien op o.a. CineMember, Pathé Thuis en Videoland
De veertienjarige Lore is de oudste dochter uit een volbloed nazi-gezin. Als Das Vaterland begin 1945 in elkaar klapt en haar ouders gevangen worden gezet, moet ze met haar broertjes en zusjes veilig van Beieren (Zuid-Duitsland) naar Hamburg (Noord-Duitsland) zien te komen. Onderweg ontmoet ze de Joodse Peter, die ze als goede nazi-dochter natuurlijk veracht. Maar tegelijkertijd voelt het seksueel ontluikende meisje zich ook tot hem aangetrokken. Intrigerende mix van coming of age-film, roadmovie en WO II-drama, van de met een Duits-Joodse man getrouwde Australische regisseur Shortland.
Lore
Drama van Cate Shortland. Met o.a. Saskia Rosendahl, Kai-Peter Malina, Nele Trebs, Ursina Lardi en André Frid.
Documentaires
Five Came Back
Te zien op Netflix
Vijf beroemde filmmakers – John Ford, William Wyler, John Huston, Frank Capra en George Stevens – werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Amerikaanse leger richting het front gestuurd om propagandafilms voor het thuispubliek te draaien. Zo was Ford onder meer getuige van de Slag bij Midway, maakte Capra talloze aflevering van de Why We Fight-reeks en filmde Stevens de bevrijding van het concentratiekamp Dachau. In deze fascinerende, driedelige documentaireserie wordt hun verhaal verteld door vijf hedendaagse collega's (Francis Ford Coppola, Guillermo del Toro, Paul Greengrass, Lawrence Kasdan en Steven Spielberg).
Five Came Back
Documentaire van Laurent Bouzereau. Met o.a. Meryl Streep.
De kinderen van Truus
Te zien op Netflix
Geertruida Wijsmuller-Meijer redde voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog meer dan tienduizend Joodse kinderen. Dit eerbetoon aan ‘Tante Truus’ begint wat warrig, maar gaandeweg ontstaat een imposant portret van een unieke, onvermoeibare vrouw die voor niemand bang was en die maar één agenda leek te hebben: het helpen van kinderen in nood. Onvergetelijk zijn vooral de herinneringen aan 14 mei 1940, toen Truus tientallen kinderen uit het Amsterdamse Burgerweeshuis in veiligheid wist te brengen, vlak voor de Nederlandse overgave. Eerder in verkorte versie op televisie uitgezonden door 2Doc.
De kinderen van Truus
Documentaire van Pamela Sturhoofd.
Extra tip: Oscarwinnaar Colette
Meer WO2-films om te kijken
Lex Schoorel over zijn dubbelrol in Als twee druppels water
Interview uit 2003 met Lex Schoorel over zijn dubbelrol in klassieker Als twee druppels (1963), die nu te zien is op Amazon Prime.
Dunkirk
Oorlogsfilm van Christopher Nolan. Met o.a. Fionn Whitehead, Tom Hardy, Mark Rylance, Kenneth Branagh en Cillian Murphy.
Streamingdiensten: een overzicht
Had je een paar jaar geleden alleen nog Netflix, nu lijken de nieuwe aanbieders als paddenstoelen uit de grond te schieten. Om de keuze tussen iets gemakkelijker te maken, hebben wij een overzicht gemaakt van de diensten die hier in Nederland zijn te bekijken.