Documentaires Recensie

The Killing of a Journalist toont het ware gezicht van maffiastaat Slowakije

Documentaire The Killing of a Journalist is te zien op NPO 2 en NPO Start/Plus

  • GERHARD BUSCH

In de documentaire The Killing of a Journalist krijgen we het ware gezicht van maffiastaat Slowakije te zien.

Op 25 februari 2018 worden de lichamen van onderzoeksjournalist Ján Kuciak en diens verloofde Martina Kušnírová gevonden in hun huis in Veľká Mača, niet ver van de Slowaakse hoofdstad Bratislava. Beiden zijn doodgeschoten.

Waar de kogels vandaan kwamen laat zich raden, want in de maanden daarvoor was Kuciak druk bezig geweest met het onderzoeken van de banden tussen de Slowaakse premier Robert Fico, oligarch Marian Kočner en de 'ndrangheta, de beruchte maffia uit het Italiaanse Calibrië.

Kuciak wist dat hij steeds dichterbij kwam, want hij werd regelmatig bedreigd en vroeg de politie dan ook meermaals om bescherming. Die keek stug de andere kant op, net als justitie en de politiek.

Maar met de dood van Ján en zijn verloofde maakt de Slowaakse bevolking daar een einde aan. Er volgen massademonstraties, waarin geëist wordt dat de wijdverbreide corruptie in het land wordt aangepakt en de schuldigen worden gestraft.

A participant holds up a sign depicting Slovakian Prime Minister Robert Fico wearing prison clothing near the Slovak National Uprising (SNP) square during a rally under the slogan "For a Decent Slovakia", against corruption and to pay tribute to murdered Slovak journalist Jan Kuciak and his fiancee Martina Kusnirova on March 16, 2018 in Bratislava, Slovakia. Organisers of the anti-government street protests this month continue to call for snap elections as well as a thorough and independent investigation of the journalist murder.
© JOE KLAMAR / AFP / ANP/ANP

De schutter blijkt dan zo gevonden, net als diens handlanger en de tussenpersoon, maar daarmee zijn de opdrachtgevers nog niet gestraft en is de corruptie nog niet te einde. Zo zien we in de spannende documentaire The Killing of a Journalist van de in Amerika geboren, maar in Roemenië woonachtige Matt Sarnecki.

Die kreeg vrijwel alle betrokkenen voor zijn camera. Hij sprak onder meer met de ouders van Ján (‘Had hij maar over sport geschreven’), zijn strijdvaardige collega’s bij website Aktuality.sk, de politie-inspecteur die het onderzoek leidde en zelfs met de advocaat van hoofdverdachte Marian Kočner.

Die Kočner is nogal een personage. Zo liet hij vriendin Alena Zsuzsová online aanpappen met diverse hooggeplaatste politici om belastend materiaal te verzamelen, waarna hij ze kon afpersen en inzetten wanneer nodig.

Je waant je in deze documentaire dan ook regelmatig in een maffiafilm van Martin Scorsese. Met dien verstande dat dit allemaal echt gebeurd is. Blijf trouwens vooral kijken tot en met de aftiteling, want de zaak was nog in volle gang toen Sarnecki zijn documentaire maakte, en aan het eind wordt in enkele zinnen nog snel de laatste stand van zaken gegeven.