Tweede seizoen van jeugdserie Hein: 'Via de dood gaat het eigenlijk over het leven'

In het eerste seizoen van Hein zagen we hoe Hein (Brandon River Coene) en zijn vader Menno (Benja Bruijning) begraafplaats Lommerrust overnamen van opa, waarbij Hein erachter kwam dat hij geesten kan zien. Vervolgens nam hij, samen met zijn vrienden Dewi (Lola May Nijhuis) en Jordi (Luca Oedairam), de missie op zich om elke aflevering het probleem van een pas overleden geest op te lossen, zodat die rust kon vinden en verdwijnen.

Ook het tweede seizoen van Hein, wederom geschreven door Luuk van Bemmelen en Martijn Hillenius (De regels van Floor), draait op dit principe. In de levens van de hoofdpersonen speelt opeens ook de liefde een belangrijke rol: Heins vader vraagt Jordi’s moeder ten huwelijk, maar zij is opeens weer volop bezig met haar al jaren geleden overleden man. En Hein krijgt te maken met zijn eerste verliefdheid: op het vrolijke, maar mysterieuze meisje Jackie (Frouke Verheijde).

Margien Rogaar (Lampje) en Arne Toonen (De Boskampi’s) hebben de regie voor dit tweede seizoen van Hein overgenomen van Anna van der Heide, met elk hun eigen afleveringen. De VPRO Gids interviewde het duo.

Hebben jullie als nieuwe regisseurs van Hein een eigen draai willen geven aan de serie?
Arne Toonen: ‘We hebben wel geprobeerd de afleveringen wat meer tot een soort minigenrefilms te maken. Mijn aflevering over gokken heeft bijvoorbeeld een beetje die heist- en Ocean’s Eleven-achtige vibe, en de aflevering van Margien, over een vrouw met twee geheime liefdes, is in een soort nouvellevaguestijl gefilmd. Voor zover dat kan dan, want zo’n genrevorm moet geen afbreuk doen aan de stijl die al is neergezet door Anna en haar team in seizoen 1. Want wij zijn juist helemaal verliefd op het eerste seizoen, dat op zo’n ontzettend lieve, emotionele, mooie en luchtige manier met zo’n zwaar onderwerp als de dood omgaat. Ik zat gewoon te janken bij die serie, te lachen en te janken; het is met zo veel liefde en plezier gemaakt. Terwijl ik, toen ik aan Hein 2 begon, net uit een productie kwam die nogal heftig was: heel streng en met een hoop poeha, ik was daardoor echt een beetje de liefde voor het filmmaken verloren. En met Hein heb ik die weer gevonden, gelukkig. Door het team, de relaxte samenwerking met Margien, alles.’

©  / Juliet at Pupkin

Margien Rogaar: ‘Het is gewoon best wel bijzonder dat dit gemaakt wordt. Je treft niet zo veel plekken in het filmmakerslandschap waar je op deze manier én luchtigheid én een heel serieus onderwerp én ook nog creatieve vrijheid combineert. Met die keuze voor minigenrefilms konden wij als filmmaker ook echt iets leuks, bijzonders en uitdagends doen. En de kinderen zijn sinds seizoen 1 natuurlijk ook ouder geworden. Dus die gingen weer met een ander begrip de scènes in, waardoor het ook voor hen spannend was om te doen. Het was geen herhaling van zetten.’

AT: ‘Zowel de kinderen als de verhaallijnen zijn meegegroeid met hun leeftijd – net iets serieuzer. Weer heel goed geschreven door Luuk en Martijn.’

Jullie hebben een echte sterrencast, ook voor de bijrollen. Wat is jullie favoriete gastrol?
MR: ‘Moeilijk kiezen! Thekla Reuten in de circusaflevering was in elk geval geweldig.’

AT: ‘Ja, inderdaad. Dat was echt: hallo, doe even normaal: Thekla Reuten gewoon! Maar het was natuurlijk ook te gek om Carry Tefsen te hebben. Zij is een levende legende, wie kent haar niet? Ja, oké, de kinderen die de hoofdrollen spelen misschien niet. Maar verder was iedereen van: yo, we hebben gewoon Carry Tefsen op de set! Feest.’

Hoe was het voor jullie om een serie op te nemen op een begraafplaats?
AT: ‘Als ik daar in mijn eentje in het donker zou rondlopen, zou ik het wel eng vinden. Maar over het algemeen voelde ik juist de love van het dodenrijk. Soms deed ik trouwens een misstap en stond ik per ongeluk op een graf, dan riep ik: “Oooh, sorry, sorry, sorry.” Stond ik daar tegen een grafsteen te praten. En aan het einde van de dag, zonder dat iemand het zag, maakte ik nog even een buiging naar de begraafplaats. Zo van: thanks guys, please don’t haunt me! Haha. Gelukkig voelde het in Hilversum en Den Haag, op de twee begraafplaatsen waar we filmden, alsof het dodenrijk ons echt met open armen heeft ontvangen.’

MR: ‘In het begin keek ik nog op alle grafstenen. Maar dan ga je toch bij elke naam, datum en foto een verhaal voor jezelf ervan maken en dat kost zo veel energie, dan ben je aan het eind van de dag op. Dus op een gegeven moment heb ik tegen mezelf gezegd: niet meer al die stenen lezen! Door de Hein-draaidagen ben ik ben wel echt gesteld geraakt op begraafplaatsen. Vroeger kwam ik er natuurlijk alleen bij een uitvaart, maar het is anders als je er zo lang bent en merkt hoe mensen er werkelijk troost aan beleven.’

AT: ‘Ik vind de regels rond begraven ook heel fascinerend. Zonder te willen spoilen, maar er komt een herbegraving voor in dit seizoen. Dat blijkt pas na tien jaar verplichte grafrust te mogen, dus we moesten uitzoeken of dat wel klopte met de tijdlijn van onze personages. En op een gegeven moment had ik een banaan gegeten op de set en liep ik de hele tijd nog met die schil rond, toen waren medewerkers ergens een graf aan het ruimen. Ik zag een kliko staan en gooide die schil erin, riepen ze: die is eigenlijk voor de knoken. Ik zei: “O kut…” Voor ik het wist stond ik dus ook sorry te zeggen tegen een kliko!’

Is Hein ook een manier om de dood en rouw bespreekbaarder te maken voor kinderen?
MR: ‘Ik weet niet in hoeverre het nog een taboe is, maar in Nederland geloven in elk geval een heleboel mensen niet in God, ik zelf ook niet. Als niet-gelovige heb je geen hemel of andere metafoor om te spreken over de dood en dan wordt de dood een heel kaal onderwerp om over te praten met kinderen, je hebt er niet echt een vorm voor. Maar Hein stelt de vraag: als je doodgaat, wat is er dan het belangrijkste in je leven? Via de dood heeft Hein het over het leven.’

AT: ‘Ja, de dood als manier om te beseffen wat een leven waard is.’

MR: ‘Precies, en dat is een hoopvolle manier om het over zo’n zwaar onderwerp te hebben. Je zegt niet zo snel tegen je kind: kom, we gaan eens even lekker kletsen over de dood. Terwijl het zo belangrijk is – kinderen zijn ook niet gek, die hebben heus wel door dat we allemaal een keer gaan. En zo’n serie kan wel een zaadje planten over een gesprek daarover. Het hoeft ook niet meteen; als je de serie samen hebt gekeken, kun je er na een tijdje nog eens op terugkomen. De dood zit natuurlijk in alles, al vanaf de geboorte van een kind hoort de dood bij het leven. Des te mooier vind ik het dat dit tweede seizoen over de liefde gaat. Want er zit geen troost in de dood, maar er is wel de liefde die je ertegenover kan zetten, en die uiteindelijk het allerbelangrijkst blijkt.’

AT: ‘In de laatste aflevering zit ook weer zo’n mooie slotspeech van Hein, waarmee hij zegt dat de liefde uiteindelijk de dood overwint. Zie het daar maar eens bij droog te houden… Mij lukte dat in elk geval niet.’

©  / Juliet at Pupkin

Geloven jullie zelf in geesten?
MR: ‘Nee. Het was meer mijn angst als kind: je had toen Het zwarte gat, een radioprogramma van Veronica over geesten – doodsbang was ik daarvoor! Achteraf denk ik dat dit programma waarschijnlijk een parodie was trouwens. Maar ik heb het toen heel serieus genomen en stelde het me helemaal voor, dat heeft me lang achtervolgd. Met Hein kan ik dat mooi afsluiten, haha. Want de geesten in deze serie hebben heel menselijke problemen, die moeten gewoon ergens mee dealen – ze zijn er omdat hun leven nog niet af is. Ze zitten ergens mee, net als iedereen, alleen hebben ze het niet op tijd geregeld. En ze zijn ook grappig, idioot, sullig, jaloers. Het was voor mij als kind heel goed geweest om zulke geesten te zien.’

AT: ‘Ik ben niet gelovig opgevoed, maar ik heb wel het idee dat de doden als spirits nog aanwezig zijn. Ik weet nog dat ik, twee maanden nadat mijn oma was overleden, langs haar huis reed en daar zag ik haar gewoon achter het raam staan! Hein is misschien bijna een visualisering van hoe ik eigenlijk altijd al een beetje dacht dat het in elkaar zit, of hoe ik zou willen dat het was. En misschien is het een waanbeeld, maar ik vind het mooi om het me zo voor te stellen. Elke aflevering van Hein laat trouwens ook wel een iets andere vorm zien van honouring the dead: iedereen gaat anders om met de dood en het dodenrijk, er is niet één manier.’

MR: ‘Nee precies, het is ook niet zo niet dat deze serie wil afdwingen dat we allemaal in geesten moeten gaan geloven. Die geesten zijn vooral een heel vrolijke metafoor om troost te ervaren, om te voelen wat het leven de moeite waard maakt. Ook als er niks na de dood komt.’