A Woman of Substance: sappig melokostuumdrama over ambitie, wraak en klassenstrijd
Miniserie A Woman of Substance is te zien op NPO 2 en NPO Start
De rags-to-riches-roman A Woman of Substance maakte van Barbara Taylor Bradford een van de succesvolste Britse auteurs ooit. In 1984 werd het sappige verhaal al eens vertaald naar een miniserie en nu is er een nieuwe, achtdelige interpretatie, die – tot woede van sommige fans van het eerste uur – op maat gemaakt is voor deze tijd.
Een goeie locatie is voor een serie het halve werk. Met een Engels landhuis zit je eigenlijk altijd gebakken. Net als met een New Yorks penthouse trouwens. Stel je eens voor dat er een serie zou zijn waarin die twee uitersten verenigd worden. Die reeks is er nu. A Woman of Substance begint tussen de toeterende yellow cabs in het New York van de jaren zeventig, waar zakenmogul Emma Harte de straat oversteekt en de lift neemt naar de bovenste verdieping van het chique warenhuis waarvan zij de eigenaar is. Een paar minuten later bevinden we ons op de al even cameragenieke Yorkshire Moors, waar diezelfde Emma pakweg zestig jaar eerder op haar knieën de haard ligt te poetsen in het landhuis van de rijke familie Fairley.
Dit is de wereld die Barbara Taylor Bradford creëerde voor haar roman A Woman of Substance, die in 1979 verscheen en haar tot een van de succesvolste Britse auteurs ooit zou maken. Wereldwijd werden er 82 miljoen exemplaren verkocht van dit rags-to-riches-verhaal over een arme dienstmeid die eindigt als machtige zakenvrouw.
De eerste verfilming liet niet lang op zich wachten. Channel 4 was nog maar twee jaar in de lucht toen het in 1984 een vierdelige miniserie uitzond. Het bleek een voltreffer. Veertien miljoen mensen volgden de belevenissen van Deborah Kerr en Jenny Seagrove, die de oude en jonge Emma speelden, en smolten voor debutant Liam Neeson in de rol van Emma’s trouwe vriend Shane ‘Blackie’ O’Neill. A Woman of Substance is nog altijd de bestbekeken Channel 4-serie ooit.
Toch vonden ze het na veertig jaar kennelijk wel tijd voor een nieuwe verfilming. Het sappige melokostuumdrama over ambitie, wraak en klassenstrijd werd dit keer uitgesmeerd over acht afleveringen. Adele Fairley, de beeldschone vrouw des landhuizes, is aan de drank en komt haar kamer al jaren niet meer uit, hetgeen haar gefrustreerde echtgenoot Adam ertoe brengt zijn heil te zoeken bij haar ogenschijnlijk zedige zuster Olivia, in wie de lust inwendig broeit. De twee zoons, Gerald en Edwin Fairley, vormen het klassieke duo van gemene oudste en zachtaardige jongste. Maar de belangrijkste persoon in dit huishouden bevindt zich niet in een boudoir of salon. Emma Harte haalt lakens door de wringer en is als een ware Assepoester op de trap in de weer met veger en blik.
Diversiteit
Alleen weet deze Emma dat wachten op een prins die haar komt redden zinloos is. Dus neemt ze de regie in eigen hand om, zoals we al in de eerste minuten ontdekken, uiteindelijk de rijkste vrouw ter wereld te worden. ‘Downton meets Dynasty’ kopten de kranten na de première en dat is een behoorlijk accurate samenvatting.
Wie niet vies is van soapy sentiment en wel pap lust van kostuumdrama zal zich met de belevenissen van Emma Harte geen seconde vervelen
Dat er in de veertig jaar tussen deze twee verfilmingen wel iets is veranderd in de wereld, is duidelijk. Zo zitten er aanzienlijk meer gepeperde seksscènes in de nieuwe versie, en is er – tot woede van sommige fans van het eerste uur – ook op andere terreinen een en ander aangepast. Emma’s beste vriend ‘Blackie’ heet nu Mac. ‘Blackie’ werd weliswaar niet zo genoemd vanwege zijn huidskleur (hij is gewoon een bleke Ier) maar omdat hij ‘blacksmith’ oftewel smid was. Toch leek het de scenaristen verstandiger hem een andere naam te geven. Ook Emma’s broers moesten eraan geloven. Oudste broer Winston is van het toneel verdwenen en jongste broer Frank wordt gespeeld door de zeventienjarige acteur Lenny Rush, die als gevolg van een genetische mutatie lijdt aan dwerggroei. Wie het boek of de eerste serie niet kent, stoort zich niet aan deze ingreep en is juist wel gecharmeerd van de dappere Frank. Om de diversiteit nog wat verder op te krikken, probeert landheer Fairley zijn jongste zoon te koppelen aan de dochter van een Indiase zakenrelatie. Hoe realistisch een verbintenis tussen een jongen uit de Engelse upper class en een Indiaas meisje in 1911 was, doet er niet echt toe. Je kijkt dit soort series niet vanwege het historische gehalte.
Oogverblindend
A Woman of Substance is vooral bedoeld om actrices Brenda Blethyn en Jessica Reynolds te laten schitteren. De tachtigjarige Blethyn, bekend als Vera uit de gelijknamige politieserie, heeft haar beige regenjas verruild voor een uitzinnig geföhnde coiffure die helemaal past bij de Dynasty-look uit de jaren tachtig. Reynolds, een actrice uit Belfast die naam maakte met rollen in onder meer Outlander en House of Guinness, kreeg een dialect coach toegewezen die haar Noord-Ierse tongval wist om te buigen naar het Yorkshire-accent dat we kennen uit Downton Abbey en All Creatures Great and Small.
Het was de uitdrukkelijke wens van Yorkshire lass Barbara Taylor Bradford dat er daadwerkelijk in haar geboortestreek zou worden gefilmd, al woonde ze bij haar overlijden in 2024 al vijftig jaar in New York. De scènes in die stad werden trouwens in Liverpool gefilmd, maar ze zien er verrassend authentiek uit. Op de aankleding is beslist niet bezuinigd. De vertrekken in Fairley Hall zijn weelderig gedecoreerd, de jurken oogverblindend en de pruiken levensecht.
Wie niet vies is van soapy sentiment en wel pap lust van kostuumdrama gaat zich met de belevenissen van Emma Harte geen seconde vervelen. Bovendien krijgen we voor de verandering nu eens een verhaal voorgeschoteld dat niet draait om een meisje dat streeft naar een huwelijk met een rijke man, maar om een vrouw die vastbesloten is om zelf een succes van haar leven te maken. En daar is dan weer niks melodramatisch aan.
