Artikelen

Een dodelijk ongeluk op het voetbalveld zet het leven van een Frans provincieplaatsje op zijn kop. In zijn debuutfilm Un jour d'éte richt Franck Guérin (1972) zich zowel op de politieke als sociale gevolgen van deze tragedie.

Drie Poolse filmstudenten maakten samen de Tiger Award-kandidaat Ode to Joy. Anna Kazejak-Dawid (1979), Jan Komasa (1981) en Maciej Migas (1976) regisseerden elk één deel van de film, waarin de gedesillusioneerde hoofdpersonen om verschillende redenen besluiten Polen te verlaten en hun heil te zoeken in Londen.

In Old Joy trekken twee vrienden, door de jaren heen van elkaar vervreemd, er een weekend op uit. De een heeft een huis, een baan en een zwangere vrouw, de ander kan doen en laten wat hij wil. Tijdens hun wandeltocht door de bossen doen de twee hun best de draad van de vriendschap weer op te pakken, maar de kloof die ze scheidt wordt duidelijk door lange, veelzeggende stiltes. Kelly Reichardt (1964) regisseerde en monteerde de film.

De Uruguayaanse regisseur Manuel Nieto Zas (1972) werkte als assistent-regisseur aan een vroegere Tiger Award-winnaar, 25 Watts van Pablo Stoll en Juan Pablo Rebella. Met La perrera, over de lethargische jongeman David die van zijn vader de taak krijgt een huis te bouwen in zijn geboortedorp, is hij nu zelf kanshebber op een Tiger Award.

In La leyenda del tiempo van Isaki Lacuesta (1975), deelnemer aan de VPRO Tiger Award-competitie, worden twee verhalen verteld: van de 13-jarige zigeunerjongen Isra en van de Japanse Makiko. De verhalen spelen zich af op het Spaanse eiland San Fernando. Isra is na de dood van zijn vader gestopt met zingen, Makiko wil juist leren zingen - ze is naar het eiland gekomen omdat haar grote idool, flamencozanger Camarón de la Isla, daar vandaan kwam. Ze wil net zo leren zingen als hij. Bijzonder is dat de hoofdpersonen geen acteurs zijn: ze spelen zichzelf.

De Amerikaanse regisseur Irene Lusztig reisde in 1989 naar Moskou als deelnemer aan een uitwisselingsprogramma tussen de Verenigde Staten en Rusland. Vijftien jaar later gaat ze terug naar Moskou, om te zien wat er gebeurd is met haar toenmalige vrienden en andere deelnemers aan het project. In The Samantha Smith Project - de naam van het uitwisselingsprogramma - legt Lusztig verbanden tussen de politieke situatie in de jaren tachtig en het heden.

Een kerstfilm over de Eerste Wereldoorlog, met acteurs die Duits, Frans of Engels spreken. Het werd regisseur Christian Carion ernstig ontraden, maar nu is Joyeux Noël de Franse inzending voor de Oscars.

Smiling in a Warzone is het regiedebuut van de Deense kunstenares Simone Aaberg Kaern en de Zweedse televisiemaker Magnus Bejmar. Kaern vliegt in de film van Denemarken naar Afghanistan, om het Afghaanse meisje Farial - die vechtpiloot wil worden - een ritje in haar vliegtuig te laten maken. Met hun zes maanden oude dochtertje zijn Bejmar en Kaern in Amsterdam.

Filmmaakster Susanne Jäger is een goede vriend van Jörg Hejkal, de hoofdpersoon in haar documentaire Vater und Feind. Toen hij er mee instemde dat zij een film over zijn leven zou maken, was dat in de volle overtuiging dat het een soort heldenverhaal zou worden. Hejkal probeerde namelijk herhaaldelijk Oost-Duitsland te ontvluchten, nadat hij als puber doorkreeg dat zijn vader voor de Stasi werkte en hem bespioneerde. Bovendien baarde hij begin jaren tachtig opzien door met vijf vrienden de Amerikaanse ambassade in Oost-Berlijn binnen te dringen en - met succes - om politiek asiel te vragen. Maar tijdens het draaien stuitte Jäger op de rapporten die vader Hejkal over zijn zoon schreef, waardoor de film van toon veranderde. Hij werd intiemer, en spitste zich meer toe op de vader-zoon relatie.

De Amerikaanse filmmaker Marshall Curry zag in de 32-jarige Yale-student Cory Booker de toekomstige president van de Verenigde Staten. Dat was ook zijn sterkste argument om Booker zo ver te krijgen hem in 2002 te mogen volgen bij diens eerste echte politieke horde, de strijd om het burgemeesterschap van de Amerikaanse stad Newark. 'Hoe goed zou het zijn als we de allereerste politieke campagne van Booker op film hadden? Het zou een historisch document zijn. Goed voor hem... en goed voor mij.' Dat niet alles volgens plan verliep is te zien in Street Fight, Curry's spannende verslag van die 'historische' campagne.

In 2003 won de Israëlische filmmaker Yoav Shamir de VPRO Joris Ivens Award met Checkpoint. Voor die film verbleef hij twee jaar lang bij de Israëlisch/Palestijnse grensposten. Hij nam zich voor dat de opnamen voor zijn volgende film niet zolang mochten duren. Toen hem de mogelijkheid werd geboden bij de gedwongen ontruiming door het Israëlische leger van joodse nederzettingen in de Gazastrook te zijn, zei hij meteen ja. Langer dan drie weken zou dat niet duren, was de verwachting. Het ging nog sneller. Uiteindelijk duurde het vijf dagen, wat ook de titel van zijn nieuwe film werd: 5 Days. 'Maar in die vijf dagen heb ik alles bij elkaar misschien vier uur geslapen'.

Regisseur, scenarioschrijver en acteur James Toback is het onderwerp van The Outsider van Nicholas Jarecki, die hem volgt bij het maken van de film When Will I Be Loved. Leven en werk van Toback komen in de film aan de orde in interviews met onder anderen Woody Allen, Harvey Keitel, Mike Tyson, Neve Campbell, Norman Mailer en Robert Downey Jr. Jarecki schreef ook het boek Breaking in: How 20 Movie Directors Got Their First Start.

Kidnapped, van de Koreaans-Australische regisseur Melissa Kyu Jung-Lee, gaat over de raadselachtige verdwijning van een aantal jonge Japanners in de jaren zeventig en tachtig. Zij bleken ontvoerd te zijn door Noord-Korea, en ingezet om Japanse taallessen te geven aan Noord-Koreaanse spionnen. Het groeide uit tot een gevoelige kwestie tussen Japan en Noord-Korea. In de tweede aflevering van Groeten uit De Balie: vijf vragen aan Melissa Kyu-Jung Lee.

Joanne Tucker, geboren in de Verenigde Staten, werkte als verslaggever en producer bij de BBC en daarna bij de Arabische omroep Al Jazeera. Op het IDFA is haar twee uur durende film Breakdown te zien, een uiterst kritische analyse van het huidige Amerika, dat zijn idealisme verloren lijkt te zijn. Vijf vragen aan Joanne Tucker.

De documentaires van Kim Longinotto gaan over vrouwen die tegen hun onderdrukking in opstand komen. Zo ook in de IDFA-openingsfilm Sisters in Law, waarin twee Kameroenese vrouwen ter rechtbank de belangen van de vrouwelijke bevolking behartigen.

In het festivalonderdeel Docs at War wordt een keur aan propagandafilms uit de Tweede Wereldoorlog vertoond.

De Palestijns/Nederlandse regisseur Hany Abu-Assad kwam twee jaar geleden in opspraak toen bleek dat hij scènes in zijn documentaire Ford Transit had laten naspelen door acteurs. Schande, riep onder meer opdrachtgever VPRO, die de documentaire terugtrok van het Nederlands Film Festival. Twee jaar later viert Abu-Assad triomfen met de speelfilm Paradise Now, en mag hij voor documentairefestival IDFA zijn toptien met beste documentaires samenstellen.

De Braziliaan Fernando Meirelles was de verrassende last minute keus voor de regie van de John le Carré-verfilming The Constant Gardener. 'Ik was de juiste man op het juiste moment.'