Opzienbarende Russische spionagezaak in Salisbury krijgt een gedegen reconstructie
The Salisbury Poisonings: A Spy Next Door is te zien op Videoland
De documentaire The Salisbury Poisonings: A Spy Next Door reconstrueert een geruchtmakende spionagezaak uit 2018. Een voormalig Russische dubbelspion wordt vergiftigd in een ingedut Brits stadje.
‘Het is een verhaal dat klinkt alsof het niet echt is. Een verhaal dat zich in ieder geval nooit voltrekt in je eigen woonplaats.’
Bewoners van het brave Salisbury, een stadje met een middeleeuws centrum in het zuiden van Engeland, kijken vreemd op als ze in maart 2018 ineens wereldnieuws worden. Op een bankje, waar talloze buurtbewoners dagelijks plaatsnemen voor hun kruiswoordpuzzeltje, zijn de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia in elkaar gestort. Eerst wordt gedacht een een drugsoverdosis, maar al gauw blijkt dat het hier gaat om een vergiftiging met zenuwgas.
Van heinde en verre haasten allerlei journalisten zich richting het Engelse plaatsje. Wat is hier in vredesnaam gebeurd? Salisbury blijkt het schouwtoneel voor een heel nieuw hoofdstuk in de nieuwe Koude Oorlog tussen Rusland en het westen. Al snel komen sterke vermoedens naar voren dat het hier gaat om een wraakactie van het Russische regime, omdat Skripal als dubbelspion voor de Britten werkte.
Het incident in Salisbury krijgt daarmee zelfs internationale gevolgen: de Britse regering beschuldigt Rusland van het ‘vermoorden van onschuldige burgers op ons grondgebied’, en besluit samen met 28 andere landen, waaronder Nederland, tot het uitzetten van liefst 153 Russische diplomaten. Rusland blijft overigens altijd ontkennen dat het iets met de vergiftigingszaak van doen had, en besluit op zijn beurt ook allerlei diplomaten uit te zetten.
Het is een ongekend verhaal, dat haast klinkt als een verhaallijn uit series als Homeland, The Americans en Slow Horses. Geen wonder dat het verhaal in 2021 al eens werd verfilmd in de indrukwekkende vierdelige BBC-serie The Salisbury Poisonings, dat vooral het drama laat zien dat zich daarna voltrok in het plaatsje.
De documentaire The Salisbury Poisonings: A Spy Next Door, die werd gemaakt door CNN, kiest voor een wat meer gedegen reconstructie van de zaak, door vooral directe betrokkenen aan het woord te laten, zoals toenmalig Britse premier Theresa May en het hoofd van de Britse buitenlandse inlichtingendienst MI6. Een belangrijke rol is weggelegd voor onderzoeksjournalist Christo Grozev, die een grote rol speelde in het onthullen van cruciale informatie.
Een uitermate boeiend verhaal over moderne vormen van spionage en buitenlandse inmenging, waarin de rol van Vladimir Poetin fascinerend én huiveringwekkend is. Zoals een van de betrokken politici het samenvat in de documentaire: ‘Voor Poetin geldt alleen het recht van de sterkste.’ Zelfs als dat in dit geval leidt tot een geruchtmakende vergiftiging in een idyllisch Brits stadje.
