Cinematograaf Yorick Le Saux: 'Het werk van Robby Müller zit in mij'

De Robby Müller Award wordt jaarlijk op IFFR uitgereikt ter nagedachtenis aan de Nederlandse cinematograaf Robby Müller, die wereldberoemd werd door zijn langdurige samenwerkingen met regisseurs als Wim Wenders (Paris, Texas, Im Lauf der Zeit) en Jim Jarmusch (Down by Law, Mystery Train). De prijs eert jaarlijks een beeldmaker die, in de geest van Müller, een indrukwekkend, eigenzinnig en authentiek oeuvre heeft opgebouwd.

Voor een volle zaal in Rotterdam neemt de nuchtere Le Saux (Little Women, Only Lovers Left Alive) een polaroid van Robby Müller in ontvangst. Hij vertelt dat hij normaal niet graag in de spotlights staat, maar voor deze gelegenheid maakt hij een uitzondering. De prijs is namelijk op meerdere manieren bijzonder voor hem: het is niet alleen de eerste erkenning die hij voor zijn werk ontvangt, hij heeft ook een bijzondere band met Müller. Als tiener zag hij Paris, Texas en raakte zo onder de indruk van het camerawerk dat hij direct besloot cinematograaf te worden. Wanneer hij zich later aanmeldt voor de filmacademie, vertelt hij tijdens het toelatingsgesprek dat Müller zijn grootste voorbeeld is. 

Getalenteerde klasgenoten

Le Saux: 'Ik was eigenlijk geen goede student. Ik had te hoge verwachtingen van de opleiding en die moest ik al snel bijstellen, wat soms erg demotiverend was. Ik was ook eigenwijs en dat bracht me ooit bijna in de problemen op school. Tegelijkertijd ontmoette ik er zeer getalenteerde mensen. Zo leerde ik regisseur François Ozon kennen, die toen al uitzonderlijk talentvol was. Na school maakten we samen de korte film Regarde la mer, voor ons allebei het eerste grote project. Ik kan met zekerheid zeggen dat onze vriendschap het waardevolste is wat ik aan mijn opleiding heb overgehouden.'

Openstaan voor elkaars ideeën

'Het begint allemaal wanneer ik het script krijg. Dat lees ik meestal alleen, in mijn slaapkamer. Dan begin ik te visualiseren, soms met muziek, soms tijdens een lange wandeling. Zodra we aan de planning beginnen, ga ik samen met de regisseur locaties scouten. Dat vind ik ontzettend leuk en soms wordt het zelfs een beetje competitief: wie spot de mooiste locaties. Een goede samenwerking met de regisseur vind ik het allerbelangrijkst. We moeten echt openstaan voor elkaars ideeën. Ik werk niet graag met een beeld dat vooraf volledig is vastgelegd. Het liefst bouwen we het samen op, stap voor stap.'

Technologische veranderingen

'Sinds ik aan het werk ben, is er veel veranderd op technologisch gebied. Ik weet nog dat ik voor de film Julia (2008) een overbelicht shot moest maken. Tegenwoordig gaat dat veel makkelijker: je kijkt op de monitor en kunt het meteen aanpassen tot het er goed uitziet. Vroeger moest je wachten tot het materiaal was ontwikkeld, en van de zenuwen kon ik daar soms zelfs een nachtje wakker van liggen.'

© Carole Bethuel

The Wizard of the Kremlin

'Ik had het boek gelezen en vond het prachtig. Omdat we niet op locatie in Rusland konden filmen, was de grootste uitdaging voor ons: hoe maken we dit geloofwaardig? We konden twee kanten op: we casten onbekende acteurs en maken de film in het Russisch, of we kiezen iemand als Jude Law als Poetin en omarmen juist een hoog fictiegehalte. We hebben voor dat laatste gekozen: we gebruiken de kracht van fictie om dit verhaal te vertellen. Daarvoor moesten we groots uitpakken.'

Father Mother Sister Brother

'Father Mother Sister Brother was soms een nachtmerrie. Ik kreeg een script waarin personages twintig pagina’s lang aan tafel gesprekken voeren. Het is moeilijk om dat spannend in beeld te brengen. Gelukkig zit regisseur Jim Jarmusch bomvol creatieve oplossingen. We sparren veel en daaruit komt altijd iets verrassends.'

Robby Müller

'Het is een enorme eer dat ik nu met regisseurs werk waarmee Robby Müller ook heeft samengewerkt, zoals Jim Jarmusch. Mensen vragen wel eens of dat extra druk met zich meebrengt, maar zo ervaar ik het helemaal niet. Robby’s werk zit in mij, ik hoef alleen mijn intuïtie te volgen.'