'De ontdekking van de ruimte' gaat over de harde werkelijkheid van ruimtevaart

Tot vandaag zijn er nog geen 700 mensen in de ruimte geweest. Dat aantal zal snel groeien. De Verenigde Staten willen terug naar de maan. En ook China bouwt gestaag aan een nieuw ruimteprogramma. Er is een nieuwe ruimtewedloop begonnen. De vierdelige docuserie De ontdekking van de ruimte vertelt de ongewone geschiedenis van de mens in de ruimte en wat die weer vertelt over de mens zelf.

In het eerste deel ‘America First’ zien we de beroemde foto van Anna Lee Fisher met haar baby Kristin. Beiden in glimmende blauwe Nasa-overalls. In 1984 werd Fisher de eerste moeder in de ruimte. De foto stond symbool voor een nieuwe generatie astronauten. De Apollo-astronauten waren witte mannen uit het leger: straaljagerpiloten gewend aan risico’s en geheime missies. Met de spaceshuttle kwam een nieuw type astronaut: moeders, artsen en leraren – mensen met herkenbare levens, zoals Anna Lee Fisher. Het leidde tot verontwaardiging. Hoe kon een moeder een baby achterlaten voor zo’n gevaarlijke missie?

‘Het was een terechte vraag,’ zegt Kristin Fisher nu. Astronauten wisten dat Nasa er rekening mee hield dat één op 25 lanceringen zou mislukken. De countdown was voor een astronaut letterlijk het aftellen naar een mogelijke dood. Het was een vorm van Russische roulette. Tegelijk was het een vraag die mannelijke astronauten nooit kregen, zoals Kristins vader Bill Fisher, die ook de ruimte inging. Wat bezielde een prille vader om zich de ruimte in te laten schieten? 

© BBC / KEO Films / NASA

Het gezin Fisher woonde in Clear Lake, Texas, vlakbij Johnson Space Center. ‘Letterlijk alle ouders daar werkten op een of andere manier voor Nasa,’ zegt Kristin. Vanaf haar huis zag ze de shuttles opstijgen. Het was normaal. ‘Om niet te zeggen saai’. Pas tijdens haar studie besefte ze hoe uitzonderlijk haar jeugd was. Ze had wat ‘magic mushrooms’ geprobeerd. En toen viel het kwartje. ‘Holy shit, mijn ouders zijn allebei astronaut.’ Meteen belde ze haar vader, om te vragen naar zijn ruimtewandelavonturen.

Niet de techniek, maar de mens staat centraal in het eerste deel van De ontdekking van de ruimte: de aardse realiteit van ruimtevaart. Het seksisme, de segregatie. Het verlangen naar avontuur en die diepe drang om te spelen met vuur. Dat het voor Kristin Fisher allemaal goed afliep, was geluk. Haar moeder ging in 1984 de ruimte in, haar vader een jaar later. Kort daarna ging het mis. De spaceshuttle explodeerde vlak na de lancering live op televisie.

Kristin zelf werd geen astronaut, maar journalist. Maar wel een met respect voor cijfers en alles wat aantoonbaar is. Als Foxverslaggever versloeg ze de verkiezingen van 2020 en zei ze on air dat er geen bewijs was voor veel beschuldigingen van stembusfraude. Daarmee ging ze lijnrecht in tegen het narratief van de zender. Het leidde tot grote woede bij haar bazen. Kort daarna vertrok ze.