Mutiny in Heaven – The Birthday Party: smeuïge anekdotes over Nick Cave's schoolband

Nick Cave is dezer dagen zo’n alom gerespecteerd kunstenaar – niet alleen muzikant, maar ook schrijver, denker en nota bene keramist – dat je zomaar zou kunnen vergeten dat hij ooit frontman was van een van de vuigste, beruchtste popgroepen aller tijden. Wie Cave enkel kent van recente, spiritueel getinte albums als Ghosteen en Wild God, of van de bedachtzame schrijfsels op zijn populaire blog The Red Hand Files, moet zeker kijken naar de documentaire Mutiny in Heaven, waarin de opkomst en ondergang van The Birthday Party wordt geschetst.

Cave begon de groep in 1973 met wat vrienden op de middelbare school in Melbourne, toen nog onder de naam The Boys Next Door. Zijn plek achter de microfoon dankte hij niet per se aan zangtalent, maar meer aan bravoure en opportunisme – hij speelde nu eenmaal geen instrument. Cave was het soort jongeman waar moeders tegen waarschuwden. In de film wordt gememoreerd hoe een vroeg bandlid door zijn ouders naar het buitenland werd gestuurd om te ontsnappen aan de invloed van die onhandelbare Nick.

© Rainer Berson

Na een opstartfase als schoolband en lokale undergroundhelden, besloten de vrienden in 1980 zonder plan of cent op zak naar Londen te emigreren. In het vliegtuig verzonnen ze hun nieuwe naam en schopten zoveel stennis dat ze er in Engeland hardhandig uit werden gegooid. Om vervolgens te ontdekken dat het punkparadijs waar ze van droomden al nauwelijks meer bestond. Berooid, ondervoed en allemaal verslaafd aan het een en ander, belandden ze na enkele maanden rondzwerven in een piepklein flatje, met wat gitarist Rowland Howard omschrijft als ‘utter rage and contempt towards London’. In de achterafzaaltjes waar ze incidenteel mochten spelen, kwam de frustratie er zo intens uit dat het publiek zich het lazarus schrok – en opgewonden vroeg om meer. Zo begon het balletje alsnog te rollen.

Naast dit soort smeuïge anekdotes biedt Mutiny in Heaven ook veel bijzondere beelden (onder meer uit de VPRO-archieven) van het soort optredens waar The Birthday Party na die valse start mee doorbrak. Optredens die soms al na een kwartier werden afgelast omdat het podium was ondergekotst of er gewonden waren gevallen, maar die ook al getuigden van de ongekende, compromisloze energie die Nick Cave op den duur een wereldster zouden maken.