Never Look Away is een fascinerend portret van een onbevreesde cameravrouw

De naam Margareth Moth is niet zo bekend als die van Christiane Amanpour. Zo is het lot van de mannen en vrouwen die achter de nieuwscamera staan, in plaats van ervoor. Gelukkig is er nu de documentaire Never Look Away, een biopic over Moth, een legendarische oorlogscameravrouw. Ze werd in 1951 geboren als Margareth Wilson in Nieuw-Zeeland, waar ze de eerste vrouwelijke camerajournalist werd.  

In 1980 verhuist ze naar Houston, Texas om daar het lokale nieuws te filmen. De geboren blondine, met opvallende lichtblauwe ogen verft het lange haar dan al geruime tijd pikzwart en het staat gedeeltelijk recht overeind in zwarte stekels. Een opvallende verschijning in het conservatieve Texas, maar Moth – die haar naam heeft veranderd omdat er ‘te veel Margarets en te veel Wilsons zijn’ – conformeert zich nergens aan. 

© Joe Duran / Prive Archief

Een collega herinnert zich dat ze, ondanks dat ze als taak heeft politici te filmen, het liefst gevaarlijke klussen doet, zoals achter een tornado aanrijden en filmen. Privé is ze zelf een wervelwind, zegt haar toenmalige vriendje Jeff Russi die 17 is als hij de 30-jarige Moth ontmoet. ‘Ik sloot me aan bij het circus, ik was een soort clown en zij was een leeuwentemmer.’ Hij maakt zijn middelbare school niet af, trekt bij Moth in (met wie hij een open relatie heeft), ze gebruiken elk weekend acid en gaan naar punkconcerten. Tussendoor doet ze aan parachutespringen. 

Moth verruilt deze wilde tijden voor een leven als oorlogscameravrouw voor CNN. Ze filmt oorlogen, in onder meer Koeweit, Saudi-Arabië, Georgië, Bosnië, Rwanda, Zaïre en Libanon – totdat ze darmkanker krijgt, waaraan ze in 2010 overlijdt. Haar collega’s herinneren haar als volledig onbevreesd met een diepgewortelde ambitie om oorlogsleed te tonen, met name dat van burgers. De impact hiervan is niet te onderschatten, zegt onder meer Amanpour. Zij ziet een directe relatie met oorlogsverslaggeving, zoals bijvoorbeeld in Bosnië en het beëindigen van die oorlog. Het maakt Never Look Away een fascinerend portret van een vrouw wiens verhaal we eigenlijk allemaal zouden moeten kennen.