Please Try Again Later: spannende telefilm over huidige generatie jongeren
Interview met regisseurs Rosa Kreulen en Boris Paval Conen
Dit jaar zendt de NPO zes Telefilms uit rond het thema ‘jongerencultuur’. In de eerste – Please Try Again Later van Rosa Kreulen en Boris Paval Conen – volgen we twee gen Z-vrouwen, terwijl Nederland geteisterd wordt door een hevige zonnestorm. Conen: ‘Hoe verhoud je je tot dit gevoel van uitzichtloosheid?’
Een ongekend zware zonnestorm zet koers richting de aarde. Deskundigen durven niets met zekerheid te zeggen, maar verwachten dat op meerdere plekken in het land de stroom zal uitvallen. Terwijl sommige mensen zich verheugen op een nacht waarin het noorderlicht te zien zal zijn boven Nederland, vrezen andere dat de storm zo krachtig is dat zelfs satellieten het zullen begeven en er complete chaos zal volgen.
Tegen deze achtergrond speelt Please Try Again Later, de eerste van zes nieuwe Telefilms rond het thema ‘jongerencultuur’ die de komende weken te zien zijn bij de NPO. Hierin volgen we twee jonge vrouwen: de zoekende student Bobje (Romy Gevers), die steeds dieper verstrengeld raakt in het web van leugens dat ze heeft gecreëerd over haar toekomstplannen, en de beginnende ambulancemedewerker Alima (Adanna Unigwe), die zichzelf helemaal verliest in haar veeleisende en stressvolle werk.
Hoewel ze zeer verschillende levens leiden, ervaren Bobje en Alima allebei gevoelens van onmacht door de tijd waarin ze leven. De twintigers zien de toekomst niet rooskleurig in en hebben vaak het idee dat ze falen. Bobje zoekt afleiding in feestjes, terwijl Alima haar gevoelens probeert te onderdrukken door zware nachtdiensten te draaien.
De film – die geschreven en geregisseerd is door Rosa Kreulen (1999) en Boris Paval Conen (1968) – wordt zo niet alleen een spannend drama over naderend onheil, maar ook een doorvoeld portret van de jongeren die nu opgroeien.
Cynisme
Begin januari spreken we de twee makers, die uitgebreid vertellen over hun samenwerking. ‘We wilden graag een personagegedreven dramafilm maken over de huidige generatie jongeren,’ zegt Kreulen, die zelf gen Z’er is. ‘Om me heen zie ik veel jonge mensen die kampen met het gevoel gedoemd te zijn, een worsteling die ik zelf soms ook ervaar. We staan aan het begin van ons volwassen leven en zitten vol verwachtingen, maar om ons heen zien we dat systemen falen en mensen niet meer in staat zijn met elkaar in gesprek te gaan. Er heerst bovendien een soort cynisme onder jongeren. Zo van: je hoeft ons echt niet meer uit te leggen dat de wereld naar de klote gaat, want we weten toch al dat dit is wat ons te wachten staat.’
‘Met alles wat er tegenwoordig gebeurt in de wereld – klimaatproblemen, Trump, een oververhitte woningmarkt, de Navo die uit elkaar dreigt te vallen – is het logisch dat jongeren zich steeds meer verloren voelen,’ vult Conen aan. ‘Toen ik jong was viel de Muur en eindigde de Koude Oorlog. Het was een veel positievere tijd en de toekomst zag er veelbelovend uit. Maar voor mijn kinderen – die nu tussen de negentien en dertig zijn – was dat totaal anders: die zag ik als het ware langzaam uitdoven tijdens de coronacrisis, lamgeslagen door dingen die onbevattelijk en groot zijn. Net zoals de oncontroleerbare zonnestorm in de film. Het zorgt voor een gevoel van uitzichtloosheid en in de film zoeken we naar een antwoord op de vraag: hoe ga je met die gevoelens om?’
Als je het verhaal van een generatie probeert te vertellen, moet je dat ook vanuit die generatie doen, anders wordt het al snel te belerend
Vreemde structuur
De regisseurs bedachten een bijzondere opzet. ‘In dramatisch opzicht is de film best een aparte constructie,’ vertelt Conen. ‘Het is een soort geëngageerde rampenfilm die we in de vorm van een mozaïekvertelling hebben gegoten, maar dan met slechts twee personages in plaats van een heleboel. En deze twee mensen leiden ook nog eens volledig tegengestelde levens. Het was nog best een lastige opgave om dat qua tempo en flow te laten slagen en de twee verhaallijnen met elkaar te verweven tot een soepel geheel.’
Kreulen: ‘In de montagekamer hebben we flink moeten puzzelen. Soms zaten we met de handen in het haar en dachten we: waarom hebben we deze vreemde structuur eigenlijk verzonnen? Tijdens het kijken naar de film voel je dat experiment soms ook wel, maar ik moet zeggen dat ik daar juist trots op ben. Volgens mij zijn de Telefilms daar ook juist voor bedoeld: om te laten zien welke nieuwe, verfrissende filmideeën jonge makers kunnen hebben.’
‘De Telefilms zijn er om verhalen te vertellen die anders geen podium krijgen,’ vult Conen aan, die met Please Try Again Later alweer zijn zesde Telefilm maakte. Voor Kreulen, die opgeleid is als acteur, is het de eerste keer dat ze een film regisseert (afgezien van Suni, een korte film die ze in 2022 maakte met Edward de Jong en waarin ze ook de hoofdrol speelt).
‘Omdat ik meer ervaring heb, weet ik inmiddels een beetje wat werkt in een film en wat niet,’ vervolgt Conen. ‘Maar wat zo leuk en verfrissend was aan het samenwerken met Rosa, was dat zij als debuterend regisseur overal nog heel onbevangen tegenover stond en nauwelijks beren op de weg zag. Als ik dan mijn bedenkingen had, wist zij me met haar enthousiasme en doorzettingsvermogen soms toch te overtuigen van haar ideeën. Dat maakte het voor mij heel avontuurlijk en leerzaam.’
Proberen
Tijdens de research voor de film spraken Kreulen en Conen met verschillende gen Z’ers om te vragen hoe het voor hen is om op dit moment jong te zijn. ‘We wilden voorkomen dat de gebeurtenissen in de film belicht zouden worden vanuit het perspectief van een ouder iemand,’ zegt Conen. ‘Als je het verhaal van een generatie probeert te vertellen, moet je dat ook vanuit die generatie doen, anders wordt het al snel te belerend.’
‘We wilden dat jongeren tijdens het kijken zouden denken: dit herken ik,’ voegt Kreulen toe. ‘Daarom heb ik ook heel erg uit mijn eigen omgeving geput. Ik vroeg mijn vrienden bijvoorbeeld hoe zij naar de toekomst kijken. Daarbij vond ik het ook belangrijk om het te hebben over dingen die nog wel hoop bieden. Gen Z’ers worden namelijk niet alleen bepaald door dat doemgevoel, het zijn ook mensen die niet bang zijn om zich te laten horen of zich in te zetten voor een betere toekomst.’
‘Hierdoor is de film ook een soort ode geworden aan het blijven proberen, aan de pogingen om er ondanks alles toch iets van te maken met zijn allen,’ vervolgt Kreulen. ‘Het leven is soms lastig en het zijn onzekere tijden, maar de hoop zit in de poging. Als we met deze film iets willen overbrengen aan jongeren dan is het dat opgeven geen optie zou moeten zijn. Blijf proberen – en als het vandaag niet lukt dan is er altijd nog morgen.’
