De vijftig beste films op Netflix

We trappen de lijst af met een komedie van de gebroeders Coen, over werknemers van een sportschool die in een kleedkamer een vergeten cd met bestanden van de CIA vinden. Ze besluiten om er een slaatje uit te slaan: misschien willen de Russen het schijfje wel kopen. Joel en Ethan Coen regisseerden Burn After Reading een jaar na hun magnum opus No Country for Old Men, waardoor de film eigenlijk alleen maar kon tegenvallen. Gelukkig is deze maffe screwball-komedie ontzettend geestig. De dialogen zijn, zoals gebruikelijk bij de Coens, vlijmscherp en acteurs Brad Pitt, Frances McDormand en John Malkovich zijn reuze amusant. Mooie bijrol van J.K. Simmons als doortastende CIA-baas.

De vriendschap tussen een ongelukkig kind en een onschuldig dier heeft al veel effectieve jeugdfilms opgeleverd. In Kauwboy, de eerste van twee Nederlands films in onze lijst, is het ongelukkige kind de tienjarige Jojo, en het dier een jonge kauw die uit een nest is gevallen in de buurt van het rijtjeshuis waar Jojo woont met zijn opvliegende vader. Mooi naturel spel van de kindacteurs en een onnadrukkelijke vertelstijl leveren een prachtige film op voor iets oudere kinderen én hun ouders. Winnaar van talloze prijzen, waaronder twee op de Berlinale.

De zeventienjarige Ulises, hoofdpersoon van dit Mexicaanse drama, is bezeten van Colombiaanse cumbiamuziek, mits die vertraagd wordt afgespeeld, ‘want dan voel je het beter’. Voor de film zelf geldt iets dergelijks: die heeft een lijzig tempo, maar kruipt daardoor des te meer onder de huid. Ulises is de leider van een (vreedzame) jeugdbende in de stad Monterrey, met een heel eigen haardracht, kledingstijl en manier van dansen. Na een aanvaring met lokale gangsters moet hij vluchten naar de VS. Fascinerend portret van een obscure subcultuur, prachtig gefilmd, vol prettig onderkoelde humor en tragiek.

Boksschoolhouder Lucien (sterke rol van Raymond Thiry) is een praatjesmaker. Maar ook een man die lijdt onder een persoonlijke tragedie. Tijdens de bokslessen praat hij voortdurend tegen zijn leerlingen. Dat ze moeten knokken, elkaar moeten respecteren, en dat hij echt van ze houdt. Tegen zijn zoon Mitchel (Dai Carter), met wie hij een tweemanshuishouden runt, kan hij geen woord uitbrengen. Als hun ruzie losbarst, doolt Lucien dagen rond in een verlaten boksschool. Magnifiek bioscoopdebuut van David Lammers bewijst maar weer eens dat beelden minstens zo veelzeggend kunnen zijn als dialogen. Jonge hoofdrolspeler Dai Carter besloot na de film geen acteur te worden, maar militair: hij diende onder meer tien jaar bij het Korps Commandotroepen en werd een tv-bekendheid door zijn rol als instructeur in Kamp van Koningsbrugge.

Als de twaalfjarige Ricky Baker door de Nieuw-Zeelaandse jeugdzorg bij een eigenaardig pleeggezin wordt gedumpt, is hij vast besloten zo snel mogelijk weer weg te lopen. Een warme kruik in bed, een dosis liefde en een hond genaamd Tupac brengen hem echter aan het twijfelen, maar na een treurige gebeurtenis vlucht hij toch de wildernis in. Een massale (en ronduit knullige) klopjacht volgt. Bijzonder charmante komedie die op het wereldwijde festivalcircuit uitgroeide tot publiekslieveling, maar in Nederland vreemd genoeg de bioscoop niet haalde. Van regisseur-schrijver-komiek-stijlicoon Taika Waititi (What We Do in the Shadows, Thor: Ragnarok).

Bitterzoet coming of age-drama over de dertienjarige Chris (Izaac Wang, uitstekend), een Amerikaanse jongen van Taiwanese komaf die met zijn moeder, zus en oma samenwoont in het zonnige Fremont in Californië. We volgen hem gedurende de laatste zomermaand van 2008 - een tijd die getypeerd wordt door MySpace, MSN en de begindagen van YouTube - net voordat de middelbare school begint. Terwijl Chris al skateboardend en surfend op het internet nieuwe vrienden maakt, leert de gevoelige tiener een aantal levenslessen over liefde en familie. Soepel verteld, nostalgisch en detailrijk speelfilmdebuut van regisseur Sean Wang, die als documentairemaker begon.

In 1972 stort een vliegtuig neer in het Andesgebergte, met aan boord een Uruguayaans rugbyteam. Slechts 29 van de 45 inzittenden overleeft de crash op de besneeuwde bergtop, en moeten daar zien te overleven. Deze tragische en in de media breed uitgemeten gebeurtenis is meermaals verfilmd, maar deze versie van regisseur J. A. Bayona (van rampenfilm The Impossible) is de beste en meest realistische van allemaal. Hij baseerde zich op het gelijknamige boek van journalist Pablo Vierci - die dat schreef met hulp van een aantal overlevenden - en vond precies het juiste evenwicht tussen werkelijk adembenemende actie en lange dialogen over ethische kwesties. Want hoe ver ga je om te overleven?

Deze 37ste film in de Godzilla-franchise keert terug naar de dagen waarin het fameuze radioactieve monster voor het eerst opduikt in de Japanse wateren. Het land is net weer een beetje aan het opkrabbelen na de Tweede Wereldoorlog, maar met de komst van Godzilla dreigt opnieuw de massavernietiging. Aan een voormalige kamikazepiloot - die eerder wegdook voor zijn oorlogsplicht - en wat gewiekste oorlogsveteranen de taak om het monster te stoppen. Dat gebeurt uiteraard met het nodige visuele spektakel, maar de film overtuigt juist ook op de kleinere, meer melodramatische momenten. Een van de betere monsterfilms in tijden. Bekroond met de Oscar voor beste visuele effecten, ondanks een beperkt budget.

Op de huwelijksdag van Rachel krijgt haar zuster Kym verlof van de afkickkliniek om de bruiloft bij te wonen. Kym laat echter, nog voor de plechtigheid is begonnen, geen gelegenheid onbenut om de sfeer grondig te verpesten, tot chagrijn van de rest van de familie. Uit de hand geschoten drama over een familie met een modderig verleden, met opvallend naturel spel van de hele cast. Met name Anne Hathaway, ooit vooral bekend van luchtige films als The Princess Diaries, zet een stevige rol neer, waarvoor ze terecht een Oscarnominatie ontving.

Ingenieur Luka wil een spoorlijn aanleggen naar zijn Bosnische dorpje om het toerisme te stimuleren. Maar de oorlog breekt uit, zijn vrouw verlaat hem, zijn zoon wordt krijgsgevangen genomen en hijzelf wordt verliefd op de moslima die geruild moet worden tegen zijn zoon. Zoals gebruikelijk vult regisseur Emir Kusturica (Time of the Gypsies) zijn film binnen de kortste keren met wildebrassen, beren, varkens, honden en mafkezen. Dat viel in 2004 niet bij iedereen in goede aarde: door de oorlog af te doen als een parade van zatlappen bagatelliseerde hij het menselijk leed, vonden sommige critici. Maar voor de liefhebber is Life is a Miracle vooral een energieke en surrealistische wervelwind die toont dat oorlog simpelweg waanzin is, en dat je er daarom maar beter om kan lachen. Tweemaal bekroond in Cannes, onder meer met de Palm Dog (voor de beste hondenrol van het festival).

Moeilijke mannen zijn Michael (Mark Duplass) en Andy (Ray Romano). Schuchtere types die al in paniek raken als iemand over het weer wil praten. Toch hebben ze elkaar gevonden, als buren in een shabby appartementencomplex. Ze eten samen pizza, maken puzzels, bekijken obscure kungfufilms. Dan wordt Michael ongeneeslijk ziek. Hij wil euthanasie, maar daar is Andy het niet mee eens. De plot van deze ingetogen tragikomedie roept wel wat vragen op (waar is de arts in het proces?), maar de toon is aangenaam luchtig en de goeddeels improviserende acteurs leveren prachtig werk, zeker in het aangrijpende slot.

Ben (Nicolas Cage) is een reddeloze alcoholist die vertrekt naar Las Vegas om zich dood te drinken. Daar ontmoet hij Sera (Elisabeth Shue), een prostituee, die hem respecteert en liefheeft ondanks zijn intenties. De verwantschap tussen Ben en Sera is monumentaal in beeld gebracht en Cage overstijgt zo mogelijk zijn prestatie in Wild at Heart (1990) in een verbluffende vertolking van een man die bijna sereen zijn dood tegemoet drinkt. De productiemaatschappijen zagen het niet zitten maar Mike Figgis filmde met de 16mm op de schouder en een minimaal budget uiteindelijk alle mogelijke prijzen bij elkaar.

Babe werd een onverwachte, wereldwijde hit dankzij een doortimmerd scenario, knappe speciale dier-effecten en een smetteloze rol van James Cromwell. Biggetje Babe wordt door een schaaphond opgevoed. Hierdoor geschiedt het dat boer Hoggett (Cromwell) het varkentje, tegen alle gangbare gebruiken in, laat meedoen in een prestigieuze schaapherders-wedstrijd. De dieren in Babe praten niet alleen overtuigend met elkaar, hun gesprekken zijn nog interessant ook. Scenario van regisseur Noonan, documentairemaker van huis uit, en producent George Miller (bekend van de Mad Max-films).

Regisseur Ang Lee (Brokeback Mountain) schetst de sociale mores in de betere kringen van Engeland rond 1800. Emma Thompson kreeg een Oscar voor haar script over de liefdesperikelen van de zusters Dashwood, die hopen op een respectabel huwelijk met financiële zekerheid, maar eigenlijk nog meer op passie en geluk. Drie mannen dienen zich aan, maar pas na een tumultueuze stoelendans vol misverstanden en pijnlijke vergissingen valt alles op z'n plek. De uitstekende acteurs maken van deze Jane Austen-verfilming een aanstekelijk lichtvoetige romantische kostuumkomedie.

Wanneer hun jongste broertje overlijdt door bruut politieoptreden komen drie broers in de (fictieve) banlieue Athena lijnrecht tegenover elkaar te staan. Karim leidt de opstand, Abdel zit in het leger en probeert Karim op andere gedachten te brengen, en Moktar is alleen maar bang dat de rellen zijn lucratieve drugsdeals zullen verstoren. Regisseur Romain Gavras (zoon van Costa-Gavras, de beroemde regisseur van politieke films) plaatst de kijker midden in de opstand in Athena en laat ons anderhalf uur lang meerennen met de opgejaagde personages. Overweldigend, indrukwekkend en uitputtend. Met uitstekend spel van Dali Benssalah als Abdel, die de broers wanhopig bij elkaar probeert te houden. De enige Franse film in onze lijst.

De politieserie Miami Vice maakte van Don Johnson een stijlicoon en sekssymbool. Zeventien jaar na de laatste aflevering (uit 1989), maakte regisseur Mann een film over de undercoveragenten James ‘Sonny’ Crockett en Ricardo ‘Rico’ Tubbs. Beelden van zonnige stranden met mooie meisjes in bikini’s ontbreken, net als de roze flamingo‘s, schoudervullingen en de muziek van Jan Hammer. Wat wel hetzelfde is gebleven: Crockett (Colin Farrell) en Tubbs (Jamie Foxx) zijn macho en supercool, ook in de benardste situaties. Miami Vice, waarin de mannen een internationale drugsbende proberen op te rollen, is een zinderende blockbuster; een stijlvolle, duistere thriller vol bloedige afrekeningen, ripdeals en shoot-outs.

Quentin Tarantino's ode aan ouderwetse Aziatische vechtfilms, boordevol filmcitaten, met een sterk stukje anime, een puike soundtrack en vooral veel prachtig in beeld gebracht geweld. Een jonge vrouw (Uma Thurman) wordt op haar bruiloft neergeschoten door haar collega's, een club huurmoordenaars onder leiding van ene Bill. Ze overleeft ternauwernood, ontwaakt jaren later uit een coma, bemachtigt een samoeraizwaard en zoekt haar aanvallers op, om ze een voor een te vermoorden. Vol. 1 en Vol. 2 werden meer dan twintig jaar geleden als aparte films in de bioscoop uitgebracht en zo zijn ook op Netflix te zien, maar wat Tarantino betreft is het één film. Op 28 mei verschijnt Kill Bill: The Whole Bloody Affair in de Nederlandse bioscoop, een vier uur durende versie waarin Tarantino beide delen heeft samengevoegd, inclusief bonusmateriaal.

Arbeidersjongen Robbie (James McAvoy) wordt in verfilming van Ian McEwans boek ten onrechte van verkrachting beschuldigd door het dertienjarige zusje (Saoirse Ronan) van zijn vriendin, de rijke Cecilia (Keira Knightley). De relatie loopt hierdoor op de klippen, maar op het slagveld rond Duinkerken (WO II) blijkt Robbies verlangen naar de grote liefde geen fractie minder geworden. Uitstekend spel van McAvoy, Knightley en de jonge Ronan. Oscarnominaties voor camerawerk, art direction en kostuums. BAFTA voor de beste film.

In onze YouTube-serie Video Take hebben we uitgebreid aandacht besteed aan Atonement (zie onder)

Timothy Spall en Lesley Manville, vaste gezichten in de films van regisseur Mike Leigh (Another Year, Hard Truths), spelen vader Phil en moeder Penny Bassett, taxichauffeur en caissière en ouders van de vervreemde Rachel (Alison Garland) en bankzitter Rory (een jonge James Corden). De gezinsleden wonen armelijk ongezellig en leven langs elkaar heen alsof er opzet achter zit. Leigh laat ook de levens van enkele buren de revue passeren, maar richt zich langzaam maar zeker op de relatie tussen pa en ma Bassett. De dialogen klinken authentiek, de omgeving is treurig en ineens warm op de juiste momenten. Mike Leigh zegt dat ondanks alles geluk voor ieder mens beschikbaar is en je wil hem graag geloven.

Indrukwekkende film over Solomon Northup, die - als vrije man in New York - in 1841 wordt ontvoerd en twaalf jaar lang moet doorbrengen op katoenplantages in het zuiden van Amerika. Fraai gefilmde scènes vol lichamelijk en geestelijk lijden - sowieso belangrijke thema's in het werk van de uit de videokunst afkomstige Steve McQueen (Hunger, Shame) - maar ethisch en emotioneel te eenduidig om echt aan te grijpen. Wel voor negen Oscars genomineerd, waarvan die voor beste film, beste vrouwelijke bijrol (Lupita Nyong'o) en beste script werden verzilverd.

Christine, of Lady Bird zoals ze genoemd wil worden, is een ongemakkelijke tiener die in de laatste klas van de middelbare school zit en niets liever wil dan studeren. Ver weg van huis, waar vader werkloos is en moeder zich veel te veel met haar bemoeit. Op papier geen al te origineel verhaal, maar in handen van de debuterende Greta Gerwig (die ook het semi-autobiografische scenario schreef) een heerlijk en eerlijk coming of age-drama. Met fantastische hoofdrollen van Saoirse Ronan (als Lady Bird) en Laurie Metcalf (moeder Marion). Genomineerd voor vijf Oscars, waarvan er niet een gewonnen werd.

Bitterzoet sprookje over een oude bamboesnijder die een baby in een bamboespruit ontdekt. Hij voedt het meisje op, dat in wonderbaarlijk tempo opgroeit tot een prachtige prinses. Stilistisch een hoogtepunt in de animatiegeschiedenis: alleen al de wijze waarop met enkele penseelstreken een kruipende, klauterende en spelende baby op het doek wordt getoverd is van een grootse, aandoenlijke schoonheid. Laatste film van Studio Ghibli-oprichter en regisseur Isao Takahata (1935-2018), wiens magnum opus Grave of the Fireflies verderop in deze lijst staat.

Nog een animatiefilm in de lijst. Ditmaal een vrolijke DreamWorks-film voor het hele gezin, die verrassend genoeg geschreven werd door Charlie Kaufman, scenarist van eigenzinnige films als Eternal Sunshine of the Spotless Mind en I'm Thinking of Ending Things (ook te zien op Netflix). Het plot is gebaseerd op een prentenboek van Emma Yarlett, maar de ontregelende vertelvorm en existentiële thema’s zijn vintage Kaufman. Hoofdpersoon Orion is een joch van een jaar of elf dat extreem bang is in het donker. Op een nacht wordt hij bezocht door Donker zelf, die hem ook voorstelt aan collega’s als Slaap, Droom en Stilte. In visueel opzicht niet al te opmerkelijk, maar inhoudelijk prachtig.

Emmet is een doorsnee Lego-mannetje dat per ongeluk wordt aangezien voor de redder van het universum. Met een legioen sidekicks moet hij de snode plannen van President Business dwarsbomen. Regisseurs Lord en Miller hebben plotelementen uit The Matrix en andere populaire cultuur gesloopt, om daar met een ongebreidelde fantasie een wervelende animatiefilm van te bouwen, consequent vormgegeven in de blokkerige stijl van het speelgoed. De sprankelend geanimeerde film zit propvol geslaagde humor en heeft een vertederende boodschap. Er zouden nog flink wat Lego-films volgen. Stuk voor stuk minder geslaagd.

Het sobere bestaan van een Amerikaanse houthakker, levend in de vroege twintigste eeuw, wordt fragmentarisch maar meeslepend samengevat in deze verfilming van een novelle van Denis Johnson. De man (ontroerend puur gespeeld door Joel Edgerton) bouwt een huisje, sticht een gezin, ziet vrienden komen en gaan, loopt trauma’s op, en piekert over zijn rol in het grote geheel. Intussen ziet hij de wereld onherkenbaar veranderen. Regisseur Clint Bentley (die eerder meewerkte aan het fraaie gevangenisdrama Sing Sing) voegt zich met deze weemoedige ballade in het rijtje van Amerikaanse chroniqueurs als Terrence Malick en Kelly Reichardt. Genomineerd voor maar liefst vier Oscars (o.a. beste film).

Verfijnde verfilming van Jane Austens verhaal over Elizabeth, ditmaal gespeeld door de jonge Britse ster Keira Knightley. Soms lijkt ze op het punt te staan haar geliefde te kussen, iets waar de personages van Austen niet eens aan denken. Toch is dat geen nadeel: een moderne vrouw in een traditioneel decor - het spanningsveld dat daardoor ontstaat, draagt alle Austen-verfilmingen. Misschien wel de beste verbeelding van 'onuitgesproken verlangen' in de filmgeschiedenis. Knightley was tijdens de opnames al in training voor haar volgende film, de actiefilm Domino. Ze moest daarom jurken met lange mouwen dragen, om haar spieren te verbergen.

Drieënhalf uur durend filmepos van de Amerikaanse regisseur en acteur Corbet over László Tóth, een briljante Hongaars-Joodse architect en Holocaust-overlevende, die na de oorlog naar Amerika emigreert om een nieuw leven te beginnen. Daar ontmoet hij industriemagnaat Harrison Lee, die hem vraagt voor een megabouwproject waarin de geniale Tóth zichzelf dreigt te verliezen. Het rijkgeschakeerde drama is in alles even imposant – van de majestueuze, in klassiek Vista Vision-formaat gedraaide cinematografie, tot de epische, machinaal klinkende soundtrack. Soms overweldigend en een tikje bombastisch, maar altijd meeslepend. Bekroond met drie Oscars: beste mannelijke hoofdrol (Adrien Brody), beste cinematografie en beste soundtrack.

De jonge, Russisch-Amerikaanse sekswerker Anora noemt zichzelf liever Ani – want dat klinkt Amerikaanser – en werkt in een luxe bordeel in Brighton Beach, New York. Daar komt op een dag losbol Ivan langs. Hij is zoon van een Russische oligarch en vindt Ani zo leuk dat hij haar privé inhuurt. Wat leidt tot een inderhaast gesloten huwelijk in Las Vegas en een heleboel komische complicaties wanneer Ivans moeder daarvan hoort in Rusland. Komedie met levensechte personages en een groot hart van regisseur Sean Baker (The Florida Project) won terecht de Gouden Palm op Cannes2024. Bekroond met vijf Oscars, onder meer voor beste film en beste vrouwelijke hoofdrol (Mikey Madison).

Maatschappijkritische horror over bloeddorstige vampieren, in het racistische Amerika van de jaren dertig – is dat niet wat veel gevraagd voor het grote publiek, dat zich de laatste jaren vooral liet vermaken door veilige films uit bewezen franchises? Niets blijkt minder waar: Sinners, over tweelingbroers die in de Mississippi Delta een juke joint openen waar niet alleen geweldige bluesmuziek klinkt, maar ook vampieren op afkomen, groeide uit tot een gigantische bioscoophit. Mede dankzij de fantastische dubbelrol van Michael B. Jordan, cinematografische hoogstandjes van cameravrouw Autumn Durald Arkapaw en een memorabele soundtrack.

Voortreffelijke muziekfilm waarin een jonge, ambitieuze jazzdrummer (Miles Teller) het opneemt tegen zijn veeleisende en ­meedogenloze docent (een heerlijk ­intimiderende J.K. Simmons). Er zit geen valse noot in deze spannende en aangrijpende film van de jonge regisseur Damien Chazelle (La La Land), die de muziekwereld voorstelt als een sport­arena waarin alleen de meest fanatieken overleven. Maar waar in sportfilms de climax vaak over the top en ongeloofwaardig is, overtuigt Whiplash van begin tot het lang uitgesponnen, emotioneel verpletterende einde. Simmons kreeg een Oscar voor zijn fantastische spel, en ook de montage en de muziek kregen een Academy Award.

Kroniek van vijf gezinnen van landarbeiders op een grote Lombardische boerderij rond 1890, die eindigt als een van de vaders stiekem een populier omhakt om een klomp uit te snijden voor zijn schoolgaande zoon en na de ontdekking op staande voet wordt ontslagen. Dit zeer persoonlijke meesterwerk van Ermanno Olmi, van wie ook het fantastische Il posto op Netflix staat, wordt door amateurs gespeeld in het dialect van Bergamo dat ook voor Italië ondertiteld moest worden. Curieus tweeduidig beeld van religie die zowel kracht geeft en tot verdere ontwikkeling stimuleert als gelatenheid tegenover de omstandigheden dicteert. Bekroond met de Gouden Palm in Cannes.

De Amerikaanse filmmaker Noah Baumbach baseerde Marriage Story op een scheiding die hij zelf doormaakte (tegenwoordig is hij getrouwd met Little Women-regisseur Greta Gerwig). Acteurs Adam Driver en Scarlett Johansson zijn weergaloos als theaterregisseur Charlie en actrice Nicole, die na jaren huwelijk besluiten uit elkaar te gaan. Aanvankelijk verloopt dat nog redelijk amicaal – ze hebben samen een achtjarige zoon – maar zodra de advocaten erbij worden gehaald gaat het mis. Een bitterzoet meesterwerk, dat zowel hartverwarmend als hartverscheurend is. Laura Dern kreeg een Oscar voor haar fantastische bijrol als de advocaat van Nicole. Na dit succes sloot Baumbach een overeenkomst met Netflix voor het maken van een aantal films voor de streamingdienst, waarvan het in 2022 verschenen White Noise de eerste is.

Coming-of-age-meesterwerk van regisseur en animator Hayao Miyazaki. De film opent met een familie-uitje dat strandt in een verlaten pretpark waar de ouders van de tienjarige Chihiro prompt veranderen in enorme varkens. Het park blijkt een rustplek voor allerhande goden en geesten die hun tijd tussen de mensen achter de rug hebben. Chihiro leert de absurde regels van haar nieuwe, op wankel kapitalistische leest geschoeide wereld - samen met vriendje Haku - en transformeert van een doorsnee verwend meisje in een zelfverzekerde heldin. Spirited Away was jarenlang de best bezochte animatiefilm in thuisland Japan en zorgde voor Miyazaki’s doorbraak bij het grote publiek in het Westen, waar dit onvergetelijke avontuur een Gouden Beer en een Oscar won.

IJzersterke bewerking van de gelijknamige, beklemmende novelle van de Italiaanse schrijfster Elena Ferrante, over de 48-jarige literatuurprofessor Leda Caruso (uitstekend gespeeld door zowel Olivia Colman als de jonge Jessie Buckley, in de flashbacks). Die ziet tijdens een werkvakantie op een Grieks eiland een jonge moeder en haar dochtertje op het strand spelen. De manier waarop de moeder (Dakota Johnson) met haar dochter speelt, en hoe die op haar beurt moedertje speelt over haar pop, roepen bij Leda herinneringen op aan haar eigen moederschap. Maar dat zijn geen goede herinneringen. Ferrante wilde per se dat haar verhaal geregisseerd zou worden door een vrouw. Maggie Gyllenhaal debuteerde als regisseur met deze prachtige verfilming en werd genomineerd voor een Oscar voor het best bewerkte script. Ook Buckley en Colman werden genomineerd voor hun acteerprestaties, maar grepen naast de prijzen. De populaire Paul Mescal (Aftersun) heeft een bijrol in de film.

Het zenuwslopende misdaaddrama Uncut Gems van de broertjes Benny en Josh Safdie (Good Time) is een van de beste thrillers op Netflix. Het verhaal speelt zich af in New York, waar juwelier Howard Ratner (Adam Sandler) zijn leven leeft in de hoogste versnelling. Hij heeft een gezin, aanzien, en een goed lopende zaak, maar is altijd op zoek naar een nieuwe deal of de volgende kans. Hij houdt zoveel bordjes in de lucht, dat het een kwestie van tijd is tot er eentje valt. Zonder de kijker ook maar een seconde rust te gunnen slepen de Safdies hun hoofdpersonage van cruciale ontmoeting naar cruciale ontmoeting. Een onnavolgbaar spannende en energieke misdaadfilm, waarin de altijd opgefokte, panische en uitgelaten Ratner geweldig wordt gespeeld door Adam Sandler.

Japan, de zomer van 1945. Amerikaanse B-29s werpen tonnen brandbommen uit boven Kobe. De veertienjarige Seito en zijn vierjarige zusje Setsuko zijn oorlogswezen. Ze worden opgevangen door hun tante die ook in Kobe woont. Erg aardig en hartelijk is ze niet, want ze laat geen ogenblik voorbijgaan zonder de wezen eraan te herinneren dat ze een blok aan het been zijn van de familie en dat ze moeten werken voor hun dagelijkse portie rijst. Seito besluit om er met zijn zusje tussen uit te knijpen. Een aangrijpende en schitterende animatiefilm van Isao Takahata (The Tale of the Princess Kaguya) die zonder opsmuk de wreedheid van de oorlog laat zien. Ongeschikt voor kleine kinderen, want die zullen gekweld worden door nachtmerries vanwege de dikwijls zeer harde beelden.

Op memoires van oplichter/beurshandelaar Jordan Belfort gebaseerde zwarte komedie over het moreel besef van nieuwe generatie beurshandelaars, dat vaak snel verdween toen de miljoenen bleven binnenstromen. Leonardo DiCaprio is fantastisch (en hilarisch) als Belfort, die zijn team tot nog meer inzet aanspoort door liederlijke feesten te organiseren, prostituees naar kantoor te halen, of kampioenschappen dwergwerpen te organiseren. De ruim honderd miljoen dollar kostende film is al even over the top en excessief als de levens van de personages, maar verveelt ondanks de bijna 180 minuten geen seconde.

Een constante in elke editie van onze top vijftig is Roma. Je kunt dan ook moeilijk om deze wonderschone dramafilm van de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón heen. Cuarón vertelt ditmaal een heel intiem verhaal, vol autobiografische details, maar dan wel geschoten in de wervelende visuele stijl van zijn spektakelfilms Children of Men en Gravity. We volgen een jaar uit het leven van een welgesteld gezin in Mexico-Stad, begin jaren zeventig, door de ogen van inwonend kindermeisje Cleo. Huiselijk geluk, hartverscheurend drama en flarden geschiedenis worden subtiel vervlochten als in een literaire roman. Toch is Roma pure cinema, vol wonderschone, sereen bewegende zwart-witbeelden waarin van alles te ontdekken valt. De prachtfilm won als eerste Netflix-productie ooit de hoofdprijs op een groot filmfestival (de Gouden Leeuw in Venetië). Cuarón (niet alleen regisseur van de film maar ook actief als scenarist, producent, cameraman én editor) kreeg Oscars voor het camerawerk en de regie, en Roma won ook in de categorie beste niet-Engelstalige film.

De op één na hoogst genoteerde film van animatiestudio Ghibli is deze prachtig serene, inmiddels klassieke animatiefilm over twee meisjes die naar het platteland verhuizen om dichter bij hun moeder in het ziekenhuis te kunnen zijn. In het nabijgelegen bos ontdekken ze geesten, maar in de hartverwarmende film komt geen slechterik voor. In tegenstelling tot modernere anime is deze nog geheel met de hand getekend, beeldje voor beeldje, veelal door regisseur en tekenmeester Hayao Miyazaki zelf. De zachte grijze reus uit de film vormt inmiddels het logo van de studio en is als knuffelversie in vrijwel elk Japans huishouden te vinden.

Epische wilderniswestern van Alejandro G. Iñárritu volgde een jaar op diens verpletterende Birdman (#14) en is wellicht nog verpletterender. Leonardo DiCaprio speelt een pelsjager die in 1820 verschrikkelijk wordt toegetakeld door een grizzlybeer, voor dood wordt achtergelaten door zijn collega's, maar overleeft en zich koste wat kost wil wreken. Groots en meeslepend, maar ook bloederig en smerig. Met adembenemend camerawerk van Emmanuel Lubezki en een verder bewijs van het feit dat Iñárritu destijds - met afstand - de spannendste regisseur van het moment was. Oscars voor regie, camerawerk en voor DiCaprio.

Nóg een film over Marvel-icoon Spider-Man: daar zat eigenlijk niemand op te wachten. Des te verrassender is het dat deze animatiefilm van Sony Pictures Animation, waarin niet Peter Parker maar tiener Miles Morales de hoofdrol vervult, verreweg de beste film over de gemaskerde burgerwacht uit Brooklyn is, en tevens de meest radicale, intelligente, kunstzinnige en revolutionaire superheldenfilm ooit gemaakt. Van de (diverse) stemmencast tot de absurdistische grappen en van het ontroerende vader-zoon thema tot de hallucinerende en adembenemend mooie beelden: vrijwel alles aan Into the Spider-Verse is van grote klasse. Er kwam in 2023 een uitstekende vervolgfilm.

Na het complete succes van de sterk geromantiseerde cowboyfilm Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), kwamen regisseur George Roy Hill en hoofdrolspelers Paul Newman en Robert Redford vier jaar later opnieuw samen voor het al even succesvolle The Sting, een sterk geromantiseerde misdaadkomedie. The Sting is in wezen een moderne variant op het verhaal van David en Goliath. Kleine zwendelaars (Paul Newman en Robert Redford) nemen het op tegen een grote schurk (Robert Shaw). De film die destijds wegliep met zeven Oscars (op 10 nominaties), deed wonderen voor de ragtime-muziek van Scott Joplin, die voor de film bewerkt was door Marvin Hamlisch. Joplins 'The Entertainer' werd zowaar een pophit.

De hoogstgenoteerde Studio Ghibli-film in deze lijst, waarin de jonge Ashitak probeert een paar kinderen uit zijn dorp te redden van een dol geworden, monsterlijk zwijn en vervolgens besmet raakt met een geheimzinnige ziekte. Op zoek naar genezing belandt hij midden in de strijd tussen een geheimzinnige prinses en een geïndustrialiseerde gemeenschap. Een oorlog waarin boswezens het opnemen tegen vuurwapens. Dit prachtige, ambachtelijk gemaakte eco-sprookje is wat ons betreft Miyazaki's beste film, beter nog dan het Oscarwinnende Spirited Away (#20) en My Neighbor Totoro (#11), vanwege de fijne, niet drammerige boodschap, het meeslepende verhaal en niet in de laatste plaats vanwege alle levensechte, boeiende personages.

Na de klassieke Disneyfilm uit 1940 over het houten jongetje Pinocchio, verschenen er nog veel meer verfilmingen van Carlo Collodi’s klassieke kinderboek, maar deze film van de Mexicaanse Guillermo Del Toro (The Shape of Water) is de enige die minstens zo goed is. Del Toro mengt de grimmigheid van het boek met het sentiment van Disney en voegt daar allerlei persoonlijke stokpaardjes aan toe. Het verhaal over de levende marionet is verplaatst naar de jaren dertig, als Italië in de greep is van het fascisme. In die setting krijgt Pinocchio’s opstandigheid een heel andere lading. Meesterlijk ontworpen en uitgevoerd. Del Toro was maar liefst vijftien jaar bezig om dit fantastische project te realiseren.

Oorlogsthriller 1917 wekt de indruk in één ononderbroken shot te zijn gefilmd – een vorm die altijd iets opzichtigs heeft. Ervaren kijkers zullen zich dan ook geregeld afvragen hoe cinematograaf Roger Deakins het kunstje heeft geflikt. De verbluffende techniek zit het drama echter niet in de weg, maar draagt bij aan een zeldzaam beklemmende spanning. Regisseur Sam Mendes baseerde de plot, over twee Britse soldaten die in de Noord-Franse loopgraven op een levensgevaarlijke missie worden gestuurd, op ervaringen van zijn grootvader, en weet de chaos en tragiek van The Great War adembenemend dichtbij te brengen. Oscars voor het camerawerk, de effecten en de audio-mix.

In een Amerikaanse haven deelt de corrupte vakbondsleider Johnny Friendly (Lee J. Cobb), een schoft met maffia-methodes, de lakens uit. Terry (Marlon Brando), een getalenteerd bokser wiens carrière in het slop is geraakt, helpt onbedoeld mee een oproerkraaier het zwijgen op te leggen. En dan wordt hij verliefd op de zus van zijn slachtoffer. Spannend en meeslepend drama, met Brando in topvorm. Regisseur Elia Kazan verraadde ooit collega's met communistische sympathieën aan de heksenjagers van McCarthy; deze film was bedoeld als apologie. Maar bovenal is het een meesterwerk, dat terecht bekroond werd met acht Oscars.

Na dertig jaar keerde regisseur George Miller terug naar de post-apocalyptische strapatsen waarmee hij naam maakte. Mad Max probeert met de strijdbare Furiosa uit handen te blijven van de tirannieke Immortan Joe en zijn leger kamikaze-albino's, om zo een handvol vrouwen te redden van een miserabel lot. Twee uur lang ronkt, crasht en explodeert alles in een even krankzinnig als onzinnig spektakel vol bijzondere stunts en special effects. Fury Road is glorieuze, zwartgeblakerde gekte die andere actiefilms en blockbusters stof laat happen. De soundtrack is van de Nederlandse componist Tom Holkenborg (Junkie XL).

De tot dan toe tamelijk onbekende soapactrice Naomi Watts kreeg veel lof (en prijzen) voor haar rol als de keurige en wat naïeve Betty die zich, juist gearriveerd in Los Angeles, ontfermt over een verwarde vrouw met geheugenverlies. Dat is het begin van een verhaal dat vreemder en vreemder wordt en halverwege 180 graden lijkt te draaien. Identiteiten worden verwisseld, dromen blijken werkelijkheid (of andersom) en uiteindelijk raak je geheid de kluts kwijt. Dit alles natuurlijk begeleid door de omineuze muziek van David Lynch' vaste componist Angelo Badalamenti. Ja, de film vliegt uiteindelijk behoorlijk uit de bocht maar knaagt nog fijn lang in je hoofd door.

Drie fases uit het leven van Chiron, een homoseksuele zwarte jongen die opgroeit in een van de ruigste buurten van Miami. We zien hem als kind, tiener en volwassene worstelen met zijn geaardheid, zijn mannelijkheid en de drugsverslaving van zijn moeder. Enig rolmodel in zijn jonge leven is de man die zich uiteindelijk over hem ontfermt: drugsdealer Juan. Aangrijpend en prachtig gefilmd portret, waarin regisseur/scenarist Barry Jenkins ons kennis laat maken met een zeldzaam complex personage. ­Bekroond met de Oscar voor beste film.