Het stoomtreinsucces van The Gilded Age: 'Vorig seizoen werd de inzet verhoogd'
Interview met de cast van The Gilded Age seizoen 4
The Gilded Age begon als een vrij luchtige serie over de New Yorkse elite aan het eind van de negentiende eeuw. Na de eerste twee reeksen werd de toon kritischer en ook doken er parallellen met het heden op. Die lijn wordt voortgezet in seizoen 4, dat nu te zien is op HBO Max. ‘Het kost tijd om alle personages uit te tekenen.’
Het gebeurt niet vaak dat een tv-serie zich in het derde seizoen plots alsnog tot popcultureelfenomeen en kijkcijferhit ontwikkelt. Toch is dit precies wat gebeurde bij The Gilded Age. Het weelderig opgetuigde kostuumdrama van Julian Fellowes (Downton Abbey) over de bovenste laag van de New Yorkse elite in de late negentiende eeuw bleek – heel toepasselijk – een stoomtrein die op gang moest komen. Bij elk nieuw seizoen kwamen meer mensen aan boord.
De recensies werden steeds enthousiaster, onlinefans gaven hun favoriete personages klinkende bijnamen en de kijkersaantallen stegen wekelijks. De slotaflevering van seizoen 3, dat vorig jaar rond deze tijd werd uitgezonden, werd in de eerste dagen zelfs vijf miljoen keer bekeken. Een record voor de HBO-serie.
‘De beste dingen hebben nou eenmaal tijd nodig,’ zegt acteur Ben Ahlers tijdens een virtuele persdag ter promotie van het vierde seizoen vanuit New York. Ahlers speelt Jack Trotter, die in de eerste drie seizoenen opklimt van simpele bediende tot succesvol uitvinder met een eigen huis aan de Upper West Side. Hij maakt een vergelijking met Downton Abbey, de Britse dramareeks waarmee scenarist Fellowes zijn strepen verdiende.
‘In Downton Abbey had je een upstairs en een downstairs, en daar werden gasten ontvangen. Dat was heel duidelijk en afgebakend.’ Maar toen Fellowes zijn nieuwe serie in New York situeerde waren deze vanzelfsprekende grenzen er niet meer, stelt de acteur. ‘New York is een stad die continu groeit, verandert en uitbreidt. Dat is een heel andere uitdaging: voor een schrijver om het op papier te krijgen en voor het publiek om het te doorgronden.’
Morgan Spector, die selfmade miljonair George Russell speelt en samen met actrice Carrie Coon het centrale koppel van de serie vormt, noemt een vergelijkbare reden voor het trage succes. ‘Hoeveel personages worden er wel niet gevolgd in deze serie? Een stuk of dertig? Het kost alleen wat tijd om die allemaal uit te tekenen.’ De acteur denkt dat het succes van het derde seizoen alles te maken heeft met het feit dat de serie toen echt haar vorm vond. ‘De fans die er al in het begin bij waren, werden vanaf dat moment beloond. En nieuwe kijkers kregen direct alle opwinding mee. De serie zette echt een tandje bij en de inzet werd verhoogd: naast die scherp neergezette microdrama’s uit het begin waren er nu ook gebeurtenissen die een veel grotere impact hadden.’
Railroad Daddy
Was het drama in het begin inderdaad wat frivool van aard – vooraanstaande dames aasden bijvoorbeeld op de beste zitplaatsen in het operahuis en de schok was groot toen bleek dat de Franse chefkok in de keuken van de Russells eigenlijk uit Kansas kwam –, sinds het derde seizoen heeft men ook oog voor de knellende maatschappij waarin deze elite leefde en voor de consequenties van zelfverrijking over de rug van de gewone man.
Zo werd George Russell aan het einde van het vorige seizoen zonder pardon neergeschoten door iemand die kort daarvoor door hem geruïneerd was. Een gebeurtenis die tot flinke commotie onder de fans leidde. Zij hadden Russell, een man die zijn geld had verdiend als spoorwegtycoon, online omgedoopt tot Railroad Daddy. Het is een bijnaam waar Spector en zijn tegenspeler Coon – wier personage Bertha Russell liefkozend Big Bertha wordt genoemd – om moeten lachen. ‘Het is mijn favoriete T-shirt,’ zegt Coon, verwijzend naar een onlinefilmpje waarin ze trots een Railroad Daddy-shirt vol foto’s van de masculiene George Russell showt. ‘Hij is wat elke miljardair zou willen zijn.’
Historisch drama biedt ons de mogelijkheid om het heden door een andere bril te bekijken
Dat kijkers van The Gilded Age wegzwijmelen bij een meedogenloze zakenman als George Russell – iemand die zijn geld tegenwoordig vermoedelijk in de techindustrie had verdiend – schuurt volgens de acteurs prettig met onze tijd. Spector: ‘Enerzijds ga je door het verhaal van deze mensen houden, terwijl je ondertussen ook worstelt met het ongemak dat dit met zich kan meebrengen. Dat is wat deze serie zo smakelijk maakt, want we zijn gefascineerd door zulke mensen. En ook al zouden we het willen, wegkijken is geen optie.’
Parallellen met het heden
Dat de Russells in seizoen 1 buitenstaanders zijn – ze worden met de nek aangekeken door de bestaande New Yorkse elite –, heeft ook bijgedragen aan hun populariteit, meent Spector. ‘Dankzij hun strijd om in die kringen geaccepteerd te worden kan de kijker zich met hen vereenzelvigen.’ Zij zijn degenen die de gevestigde orde verstoren, aldus de acteur, net zoals veel techmiljardairs tegenwoordig. ‘Niet dat we medelijden met hen hoeven te hebben, maar de manier waarop de Russells worden behandeld doet denken aan de ophef onder de mode-elite over de aanwezigheid van Jeff en Lauren Sánchez Bezos op het Met Gala.’
Ook Cynthia Nixon – zij speelt Ada Brook, eerst een eeuwige vrijgezel, inmiddels een rijke weduwe – ziet parallellen tussen de wereld in The Gilded Age en de onze. ‘Afgezien van escapsime biedt historisch drama ons ook de mogelijkheid om het heden door een andere bril te bekijken.’ De actrice – die ooit een gooi deed naar het gouverneurschap van de staat New York en, net als een groot deel van de cast, politiek uitgesproken is – wijst op de inkomensongelijkheid: die is nog altijd onverminderd groot, hoewel het verhaal zich bijna anderhalve eeuw geleden afspeelt.
Spector wijt het feit dat er in die 150 jaar weinig veranderd lijkt te zijn aan het kapitalisme. ‘Dat heeft nu eenmaal hardnekkige trekjes die niet zomaar verdwijnen. Bij een gebrek aan regulatie of, zoals we nu zien, een overheid die bedrijven juist bevoordeelt blijft dezelfde dynamiek overeind. En dat is een realiteit die de serie ook blootlegt.’
