Het meesterlijke The Testament of Ann Lee is meeslepend en bevreemdend

De Noors-Amerikaanse cineast Mona Fastvold vertelt in interviews dat ze jarenlang leurde met het scenario van The Testament of Ann Lee. Geen enkele filmstudio zag er brood in. Dat is niet helemáál onbegrijpelijk. Het titelpersonage is een obscure Engelse mysticus uit de achttiende eeuw, die zichzelf als de vrouwelijke incarnatie van Christus zag en met een handvol volgelingen naar Amerika trok. En dan wilde Fastvold het verhaal van ‘Moeder Ann’ ook nog vertellen van de wieg tot het graf, én in musicalvorm.

Ondanks de aanvankelijke desinteresse weigerde Fastvold haar visie aan te passen. Ze wist het budget ten slotte terug te brengen tot zo’n tien miljoen dollar en een hele groep kleine investeerders aan te trekken. Precies zoals ze dat eerder al deed als producent en coscenarist van The Brutalist, de met prijzen overladen film van haar partner Brady Corbet (die op zijn beurt meeschreef aan deze film).

Gelukkig maar. Want The Testament of Ann Lee is een heerlijk eigenzinnige productie geworden, over een fascinerend stukje geschiedenis. Al net zo episch en intens als The Brutalist, maar toch ook volstrekt uniek.

© 2026 Searchlight Pictures.

Devote verwondering

Het verhaal van Ann Lee (als volwassene gespeeld door Amanda Seyfried, die best een Oscarnominatie had verdiend) wordt vol devote verwondering verteld door haar protegé Mary (Thomasin McKenzie). Dit perspectief geeft de film van meet af aan een mythische, ook wel licht-ironische lading, die tegenwicht biedt aan de dramatische inhoud. Want Ann maakt heel wat mee: kindersterfte, opsluiting, misogyn geweld. Historisch allemaal accuraat, volgens Wikipedia.

Dat de chronologische structuur niet opsommerig uitpakt, is mede te danken aan de wervelende zang-en-dans-intermezzo’s. De musicalvorm is meer dan een gimmick. Anns volgelingen worden ‘Shakers’ genoemd, en dat is niet zomaar: in hun diensten wordt extatisch gezongen en gedanst. Regisseur Fastvold heeft de nu goeddeels verdwenen Shakercultuur minutieus onderzocht, en volop traditionele liederen en choreografieën verwerkt in de film.

Dat resulteert in scènes die meeslepen en bevreemden tegelijk. Zoals Ann zelf ook sterk ambivalente gevoelens oproept. Haar oprechtheid en kwetsbaarheid geven haar iets sympathieks, en ergens is ze feministisch en progressief te noemen. Tegelijkertijd lijkt ze flink verward en getraumatiseerd, met haar wanen en extreme ideeën over seks. Wat zegt dit verhaal nu precies – over religie, vrijheid, tolerantie?

Fastvold laat het allemaal naast elkaar bestaan, vertelt als scepticus en gelovige tegelijk, en daagt de kijker uit daarin mee te gaan. Wie dat lukt, wacht een overdonderende filmervaring.