Deense misdaadserie Off the Record: 'Grondige onderzoeksjournalistiek staat onder druk'
Interview met scenarist Jenny Lund Madsen
Met een anonieme tip hopen de journalisten van de serie Off the Record hun redactie staande te houden. We spraken met scenarist Jenny Lund Madsen.
In de Deense misdaadserie Off the Record lijkt alle hoop verloren voor het team onderzoeksjournalisten van de krant Brændpunkt. De redactie loopt het risico om te worden wegbezuinigd. Tot ze een anonieme tip krijgen over een geheime afdeling van een gevangenis. Daar zouden niet-veroordeelde mensen vastzitten, zonder een advocaat gesproken te hebben. De serie toont hoe de journalisten zowel in hun werk als in hun privéleven met de gevolgen van hun vak omgaan.
Wat inspireerde je om deze serie te maken?
Jenny Lund Madsen: ‘Ik hoorde in 2015 over het bestaan van een geheime afdeling binnen een gevangenis in de VS. Een omstreden en zeer gesloten gevangenisafdeling. Ook zag ik hoe politici informatie achterhielden om hun macht te behouden. Dit leek mij een goed gegeven voor Off the Record. Zulke praktijken lijken misschien niet realistisch in Denemarken of überhaupt in Europa. Iets kan ongeloofwaardig zijn, maar de werkelijkheid kan altijd gekker. We zien Denemarken als een niet-corrupt land, toch ontdekken we keer op keer fouten in het systeem.’
Hoe wilde je de journalisten in beeld brengen?
‘Ik ben altijd erg gefascineerd geweest door de journalistieke wereld, als kind wilde ik graag journalist worden. Dit was de kans om in deze wereld te duiken. Ik sprak met veel journalisten en liep op redacties mee tijdens het schrijfproces. Om inspiratie op te doen en ook om hun werkwijze te zien. Zo bracht ik ze hopelijk zo authentiek mogelijk in beeld. De andere scenarist Anton Breum is afgestudeerd in politieke wetenschappen en zijn ouders zijn beide journalist. Het was heel fijn om iemand erbij te hebben die het politieke systeem begreep en ook ervaring had met journalisten.’
Wat heb je gebruikt van wat je op die redacties hebt gezien?
‘Een crimeverhaal in een journalistieke wereld heeft ook een komisch aspect. Ik merkte dat de journalisten onderling een directe en gevatte toon hadden. Door constant te werken met serieuze onderwerpen, lijken ze haast immuun voor het ernstige. Een aangename afwisseling tijdens het serieuze werk. Deze toon wilde ik ook terug laten komen op de redactie van Brændpunkt.’
In de serie vreest de redactie voor een bezuiniging. Waarom vond je het van belang om dit erin te verwerken?
‘Bezuiniging is een van de belangrijkste thema’s en een bestaand probleem. De serie kwam in Denemarken al uit in 2024, maar het is nu misschien nog wel relevanter dan toen. Onafhankelijke en kritische media zijn steeds meer van belang. Er is een constante vraag naar snel nieuws en schreeuwende koppen. Grondige onderzoeksjournalistiek staat onder druk. Het is van groot belang dat deze vorm blijft bestaan. Helaas is het ook een dure vorm van journalistiek. Maar het moet niet zo zijn dat mensen ergens mee wegkomen omdat er geen tijd en geld is om iets uit te pluizen.’
