Maar liefst vierenhalf uur duurt Kill Bill: The Whole Bloody Affair, de ‘nieuwe’ versie van Quentin Tarantino’s meesterlijke martialartsspektakel, die sinds 28 mei eindelijk in de Nederlandse bioscopen te zien is. Maar het is de speelduur meer dan waard.
The Whole Bloody Affair, die in 2004 al eens op het filmfestival van Cannes werd vertoond en vorig jaar in de Amerikaanse bioscopen werd uitgebracht, is de versie zoals Tarantino hem altijd al bedoeld heeft. Hij schreef, produceerde en filmde het verhaal van huurmoordenaar The Bride (Uma Thurman), die na een aanslag op haar leven wraak neemt op haar oud-collega’s van de Deadly Viper Assassination Squad, namelijk als één film. Maar onder druk van zijn producenten werd Kill Bill uiteindelijk toch opgesplitst, als Vol. 1 (2003) en Vol. 2 (2004.)
De non-lineaire structuur – de film begint met The Bride die uit een coma ontwaakt en vervolgens zien we in talloze flashbacks hoe ze daar is beland – werkt nog beter nu het verhaal één film is geworden; de afzonderlijke hoofdstukken krijgen zo een stuk meer lading. Dit komt voornamelijk door de geweldige montage van Tarantino’s toenmalig editor Sally Menke, die in 2010 overleed. Ze zorgde ervoor dat je nauwelijks merkt dat de looptijd ruim vier uur is.
De iconische gele outfit van The Bride is gebaseerd op het trainingspak van Bruce Lee
Over zo’n lange film valt natuurlijk het nodige te vertellen. We bespreken hieronder tien elementen uit de film, waaronder de nieuw toegevoegde post-creditscène, de iconische soundtrack en de invloed op van Kill Bill op de popcultuur.
Inspiratiebronnen
Quentin Tarantino staat erom bekend zijn invloeden niet onder stoelen of banken te steken. Zo is Pulp Fiction (1994) geïnspireerd op pulpy misdaadboeken en films uit de Franse nouvelle vague. Voor Jackie Brown (1997) trok hij lering uit de blaxploitationfilms uit de jaren zeventig en Death Proof (2007) is een ode aan de grindhouse-bioscopen uit de vorige eeuw in Amerika. Ook voor Kill Bill liet Tarantino zich inspireren door verschillende genres. Zo waren exploitatie- en kungfufilms een grote inspiratiebron voor de regisseur. Hij was met name fan van de films gemaakt door het Hongkongse productiebedrijf Shaw Brothers. Tarantino gebruikte zelfs het logo van de studio in de opening van Kill Bill. Lady Snowblood (1973) was eveneens van grote invloed op de regisseur. In deze Japanse thriller wil een vrouw wraak nemen op de mensen die haar moeder verkracht en haar halfbroer vermoord hebben en wordt het verhaal eveneens niet-chronologisch verteld. Ook stilistisch gezien heeft Kill Bill een flink aantal overeenkomsten met Lady Snowblood.
Jukebox
Naast vet aangezette personages en explosief geweld is er nóg iets dat altijd inbegrepen zit bij een Tarantinofilm: een geweldige, eclectische soundtrack. Ook Kill Bill zit vol met muziek die niet voor de film geschreven werd, maar geweldig samen komt als jukebox die het wraakverhaal begeleidt. Wie naar de oorsprong van de nummers kijkt ziet ook meteen waar Tarantino zijn inspiratie voor wat er óp scherm gebeurt vandaan haalt. Muziek van Ennio Morricone verwijst direct naar de spaghettiwesterns van Sergio Leone. Ook horen we soulmuziek van Isaac Hayes uit blaxploitation-films uit de jaren zeventig, en ‘The Green Hornet-theme’ van Al Hirt. De gelijknamige tv-show was de eerste grote Amerikaanse rol voor Bruce Lee en de opnames ervan spelen ook een (controversiële) rol in een latere film van Tarantino: Once Upon a Time in Hollywood (2019).
Iconische kostuums
Er gaat geen Halloween voorbij zonder iemand in een Kill Bill-kostuum. Dat kan de ooglap zijn van Elle Driver of de bloederige schooloutfit van Gogo. Maar het meest iconische kostuum is zonder twijfel het gele trainingspak van The Bride tijdens het gevecht tegen de Crazy 88. Oorspronkelijk wilde Tarantino een strakker, leerachtig kostuum à la Catwoman. Kostuumontwerper Catherine Marie Thomas vond dat wat cliché, aangezien vrouwelijke superhelden altijd al in dit soort hyperseksuele outfits worden gestoken. Ze vertelde tegen Variety dat ze juist naar mannelijke vechtsporticonen keek als inspiratiebron. Dat resulteerde in het beroemde gele pak, een directe verwijzing naar het trainingspak van kungfu-icoon Bruce Lee in de film Game of Death.
Cameo van Samuel L. Jackson
In de films van Tarantino keren regelmatig dezelfde acteurs terug. Zo spelen onder andere Uma Thurman, Michael Madsen en Kurt Russell in meerdere van zijn films. Ook werkte Tarantino regelmatig samen met actrice en stuntvrouw Zoë Bell, die in totaal in zeven Tarantinofilms te zien is. Samuel L. Jackson werkte echter het vaakst samen met de regisseur. Zo speelde hij onder andere Jules Winnfield in Pulp Fiction, Stephen in Django Unchained en Major Marquis Warren in The Hateful Eight. Zelfs in Inglourious Basterds heeft Jackson een klein rolletje, als verteller. Ook in Kill Bill is hij weer van de partij, wederom in een kleine rol. Tijdens de scènes in de kapel speelt hij organist Rufus, die de bruiloft van The Bride van muziek moet voorzien. We weten als kijker nauwelijks iets van hem, behalve dan dat hij Love Me Tender van Elvis Presley kan spelen.
Anime
Wat Kill Bill eveneens bijzonder maakt, is het gebruik van animatie: halverwege de film zit een volledig geanimeerde sequentie – in Japanse anime-stijl – waarin het levensverhaal van O-Ren Ishii (Lucy Liu), een van de leden van Deadly Viper de Assassination Squad, wordt verteld. O-Ren was als kind getuige van de moord op haar ouders door yakuza-baas Matsumoto en diens handlangers. In The Whole Bloody Affair is het animatie-gedeelte een stuk uitgebreider: zo zien we hoe O-Ren wraak neemt op Matsumoto’s belangrijkste handlager, Pretty Riki. Deze toevoeging maakt de sequentie nog gewelddadiger en bloediger, maar geeft O-Ren ook een extra laag als personage. Tarantino werkte voor dit deel van Kill Bill samen met de Japanse animatiestudio Production I.G., de studio onder andere verantwoordelijk voor de serie Haikyu!! en actiethriller Ghost in the Shell.
De hoed van Madsen
Tijdens de repetities voor de film droeg Michael Madsen, die huurmoordenaar Budd speelde, herhaaldelijk zijn eigen hoed, waar Tarantino aanvankelijk weinig van moest hebben. ‘Je gaat die hoed toch niet dragen tijdens het draaien?’ Madsen was het eigenlijk niet van plan, maar de vraag wakkerde iets aan. ‘Nu misschien wel,’ reageerde Madsen. Eenmaal op set was Tarantino ineens fan van de hoed. Hij kon Madsen niet meer voor zich zien zónder. Madsen begreep er niets van, totdat hij de scène draaide waarin zijn personage te horen krijgt dat hij zijn ‘fucking hat’ moest afdoen. Dit stond niet in het script en was bedacht door Tarantino en acteur Larry Bishop om een grap uit te halen met Madsen. Met tegenzin trok de acteur de hoed van zijn hoofd. Acteren was niet nodig.
Videoclips
Fascinerend is hoe de film een overduidelijke liefdesbrief aan het verleden is én tegelijkertijd een enorme inspiratie voor moderne popcultuur. In de muziek zie je dit onder meer terug in de van Lady Gaga’s ‘Telephone’, waar zij en Beyonce rijden in de originele ‘pussy wagon’ uit de film. Iggy Azalea danst in ‘Black Widow’ samen met Rita Ora in Kill Bill-geïnspireerde kledij (en Michael Madsen duikt op als slechterik). Maar misschien wel de meest expliciete verwijzing staat op naam van SZA en Doja Cat met het nummer ‘Kill Bill’. Het nummer gaat over het vermoorden van een ex en in de videoclip wordt het iconische gevecht in het House of Blue Leaves nagespeeld.
Kung Fu Panda
Ook in animatiefilms zijn er duidelijke verwijzingen naar Kill Bill te vinden. Bijvoorbeeld in Kung Fu Panda, wat volgens Tarantino ‘een directe parodie’ is. Met name de traingingsmontage, waarin de mollige panda Po de kneepjes van het vak leert van Master Shifu, komt wel heel erg bekend voor. Opvallend detail: Lucy Liu, die O-Ren Ishii speelt in Kill Bill, spreekt in Kung Fu Panda de stem in van Master Viper, ongetwijfeld een knipoog naar de Deadly Viper Squad.
Korte film
Aan het eind van The Whole Bloody Affair, na de aftiteling, heeft Tarantino nieuw materiaal geplaatst, getiteld Kill Bill: the Lost Chapter. Dit deel, over de tweelingzus van Gogo die wraak wil nemen op The Bride, stond al in het originele script en is nu verfilmd als korte animatiefilm. Klinkt geweldig, maar het valt vies tegen. Het is niet eens een echte korte film, of een ongebruikte scène, maar een verkapte advertentie die gemaakt is om videogame Fortnite te promoten. Want de volledige scéne zit in het spel en na twintig minuten credits van The Whole Bloody Affair krijg je slechts een voorproefje. Misschien is dat wel beter, want dit slappe aftreksel van Kill Bill verdient evenveel aandacht als de moeite die erin is gestopt.
Tien-filmsregel
Tarantino heeft altijd gezegd dat hij maximaal tien films wil maken. Als je Kill Bill Vol. 1 en Vol. 2 als twee verschillende films ziet heeft hij dat aantal al bereikt, maar dat doet hij zelf duidelijk niet en dus is er nog ruimte voor één film. Dit zou aanvankelijk The Movie Critic worden, over een schrijver van een pornografisch magazine in de jaren zeventig in Californië. Dit project viel uiteindelijk in duigen en het blijft onduidelijk wat de laatste film van Tarantino gaat worden, en of deze er überhaupt nog gaat komen. Wel verschijnt later dit jaar een vervolg op Once Upon a Time in Hollywood, getiteld The Adventures of Cliff Booth. Tarantino schreef het script en David Fincher nam de regie voor zijn rekening. Vanaf 25 november zijn de avonturen van stuntman Cliff Booth exclusief te zien in IMAX-zalen wereldwijd, en vanaf 23 december op Netflix.
