Tien kijktips op IDFA 2026

Edward Said: Between Worlds

Regie: Maiken Baird | Verenigde Staten | 108 minuten

© IDFA

Edward Said was hoogleraar aan Columbia University en schreef in 1978 het baanbrekende academische boek Oriëntalisme. In dit meeslepende portret van de Palestijns-Amerikaanse denker volgen we zijn onvermoeibare strijd tegen onrecht en maken we opnieuw kennis met zijn vernieuwende inzichten in politiek, cultuur en identiteit, verweven met de geschiedenis van Palestina. De film bevat bijzonder archief, waaronder een uitgebreid interview met Michael Zeeman uit het VPRO-programma Leven en werken.

Filthy

Regie: Bàrbara Mestanza & Marc Pujolar | Spanje | 82 minuten

© IDFA

Rauwe, energieke en persoonlijke film maakt invoelbaar hoe je leven op zijn kop komt te staan na seksueel misbruik. Actrice Barbara overkwam dit tijdens een massage. Na jarenlang zwijgen en wegstoppen, besluit ze er alsnog over te gaan praten. Ze verwerkt haar trauma in een toneelstuk waarbij ze antwoord probeert te krijgen op de bekende vraag ‘Waarom deed je niets?’. In haar verwerkingsproces spoort ze haar misbruiker op en wil ze een rechtszaak aanspannen.

For the Moon

Regie: Éric Baudelaire | Frankrijk | 88 minuten

© IDFA

Aandoenlijke en verrassende documentaire waarin tieners op een internaat voor kinderen met een visuele beperking hun eigen verhaal vertellen. De jongeren maken zelf videobeelden met hun telefoon en vertellen met humor over hun passie voor muziek, sport en over wat ze ‘zien’. Wij krijgen een tour door hun kamers, zien ze optreden en worden meegenomen in de kracht die andere zintuigen krijgen als je zicht (gedeeltelijk) weg is.

Holy Wood Dust

Regie: Victor Kossakovsky | Italië, Spanje, Duitsland | 105 minuten

© IDFA

Na films over water en beton richt de bekende filmmaker Victor Kossakovsky zijn camera nu op bomen. Kossakovsky volgt in deze documentaire onder meer expert Manusco, die onderzoek heeft gedaan naar de zintuigelijke ervaring en communicatie van bomen. Ze kunnen leren, reageren, hebben zelfs een geheugen. Wat volgt is een meditatieve maar soms ook komische film, voorzien van een betoverende soundtrack.

Nuisance Bear

Regie: Gabriela Osio Vanden & Jack Weisman | Verenigde Staten, Canada | 88 minuten

© Sheffield DocFest

Even denk je dat je naar een natuurfilm over een ijsbeermoeder met haar jongen in een indrukwekkend sneeuwlandschap zit te kijken. Maar dan draait de camera en zien we hordes toeristen die het tafereel vastleggen. Door klimaatverandering komt de ijsbeer steeds dichter bij de mens. Leuk voor het toerisme, minder fijn voor de stadsbewoners en de Inuitgemeenschap. Met scherpe observaties stelt de film de pijnlijke vraag wie er nu eigenlijk thuishoort in dit landschap als een ‘heilig roofdier’ opeens als ‘overlast’ wordt bestempeld.

Once Upon a Time in Harlem

Regie: William Greaves & David Greaves | Verenigde Staten | 100 minuten

© IDFA

De Harlem Renaissance was een intellectuele, sociale en artistieke beweging van Afro-Amerikaanse schrijvers en kunstenaars die ontstond in de jaren twintig van de vorige eeuw. In 1972 nodigde regisseur William Greaves in het huis van Duke Ellington de iconen van deze Renaissance uit. De bijeenkomst werd vastgelegd en met dit bijzondere archiefmateriaal mogen wij meekijken en luisteren terwijl het gezelschap diepgaande discussies met elkaar voert. Dat levert een bijzonder inkijkje in de geschiedenis op.

The Revolution Against Death

Regie: Joshua Oppenheimer | Denemarken, Zweden | 24 minuten

© CPH:DOX

Slechts 24 minuten lang, maar een lust voor het oog, deze korte fascinerende documentaire van Joshua Oppenheimer (The Act of Killing). Op een resort in Californië komen duizend mensen bijeen voor een congres over het eeuwige leven en de strijd tegen veroudering. Ze zijn bang voor de dood, bang voor pijn en verval en bang om alleen achter te blijven. Daarom klampen ze zich vast aan het leven en de speeches van onsterfelijkheidsgoeroes. Dat je de rest van je leven dagelijks een alfabet aan vitamines voor moet slikken nemen ze graag voor lief.

Tehran, Under the Skin

Regie: Afsaneh Salari | Iran, Zweden | 83 minuten

© Mohamad Hadadi

We nemen plaats in de wachtkamer van twee cosmetische klinieken in Iran en luisteren mee als vrouwen de chirurgen proberen te overtuigen, soms zelfs bijna smeken, hen te opereren. Hun verlangen naar uiterlijke perfectie lijkt in eerste instantie een pijnlijk contrast met het land waarin vrouwelijk schoon wordt weggestopt en afgestraft. Regisseur Salari vraagt zich af of deze operaties misschien een pleister vormen voor veel diepere wonden van Iran.

Tristan Forever

Regie: Tobias Nölle | Zwitserland | 90 minuten

© Cinema Delicatessen

Prikkelende, hybride documentaire over een Franse dokter die na dertig jaar van bezoekjes aan het meest afgelegen eiland ter wereld, Tristan de Cunha, heeft besloten dat hij zich er definitief wil vestigen. Het eiland is enkel te bereiken per boot, en het kost maar liefst negen reisdagen voor je er bent. De hechte gemeenschap telt 230 mensen en de dokter moet bewijzen dat hij écht kan integreren. Een bijzonder verhaal over erbij willen horen en alleen willen zijn.

Wood Street

Regie: Caron Creighton | Verenigde Staten | 100 minuten

© IDFA

Een gemeenschap van dakloze mensen in Oakland, Californië komt in opstand tegen de autoriteiten om hun woonplek te behouden. De gemeente wil de campers en zelfgebouwde hutjes verwijderen en vervangen door, zogenaamd, betaalbare woningen. Filmmaker Caron Creighton volgt de groep een jaar lang, waarin ze rechtszaak na rechtszaak aanspannen en samen de straat op gaan om te protesteren. De strijdbaarheid en passie van hun collectieve verzet maken deze film dynamisch, innemend en hoopvol.

Musk

Regie: Alex Gibney | Verenigde Staten | 235 minuten

© IDFA

Over Elon Musk is al menig documentaire gemaakt, maar als Alex Gibney hem als onderwerp van zijn nieuwste documentaire kiest, zitten we bij voorbaat al op het puntje van onze stoel. Omdat Musk zelf niet wilde meewerken aan de film, creëerde Gibney een AI-model gebaseerd op zijn vele interviews en optredens, waar hij zijn vragen aan stelde. Al veel te lang wachten we met smart op deze film die maar liefst vier uur duurt.

You Can See Everything

Regie: Nathan Fielder & Lance Oppenheim | Verenigde Staten | 174 minuten

© A24

Natuurlijk, trailers zijn gemaakt om een film te verkopen en de kijker nieuwsgierig te maken. Daar is You Can See Everything in ieder geval glansrijk in geslaagd. De film gaat over Elizabeth Holmes, oprichter van het beruchte medische techbedrijf Theranos dat een en al oplichterij bleek. Ze staat op het punt de cel in te gaan. De weken daaraan voorafgaand mogen Nathan Fielder en Lance Oppenheim bij haar thuis filmen. Volledige toegang is de afspraak; wat volgt is een intrigerend kat-en-muisspel. De film is net uit in de VS en de reviews zijn lovend. Een must-see.