Drie Chinese vrijgezellen veroveren je hart in tragikomische docu 'Daten voor beginners'

‘Ik ben niet knap,’ zegt Zhou over zichzelf, terwijl een kapper Zhous zojuist geknipte kapsel met spray bewerkt. ‘Dus wat heeft styling dan voor zin?’ De kapper, onverstoorbaar: ‘Het maakt de zwakke vorm van je gezicht minder opvallend.’

Welkom op datingkamp. De Chinese vrijgezellen Zhou (36), Wu (27) en Li (24) hebben zich hier alle drie voor opgegeven bij datingcoach Hao, gevestigd in de miljoenenstad Chongqing. En vandaag krijgen ze een make-over: na het bezoek aan de kapper gaan ze samen nieuwe kleren shoppen. Vervolgens vindt er een fotoshoot plaats in een chic hotel, voor slicke datingapp-profielfoto’s. Vooral de foto’s op de golfbaan zorgen voor veel ongemak en hilariteit: de drie mannen, allemaal met nul ervaring in deze sport, proberen tevergeefs nonchalant te poseren met een golfclub. Hao moedigt ze aan: ‘Meisjes houden van jongens die aan golf doen!’

Maar de echte make-over moet vanbinnen plaatsvinden: hoe kom je zelfverzekerd over? Wat zeg je tegen je date? Hao promoot gladjakkerige trucs zoals de push-and-pulltechniek: eerst iets aardigs zeggen, dan weer iets gemeens. En: ‘Hou haar geïnteresseerd door opeens het gesprek af te breken!’

Zijn cliënten kijken hem aan alsof ze water zien branden. Zeker wanneer Hao ze ook nog eens aanraadt op hun datingapp-profiel glashard te liegen, over hun woonsituatie bijvoorbeeld. Wu protesteert: ‘Ik wil niet doen alsof, ik ben wie ik ben.’ Hao: ‘Dan kom je nergens! Wie is er anders in je geïnteresseerd? Denk er nog eens over na. Meisjes lezen deze informatie!’

Datingcoach Hao lijkt, kortom, nogal een klootzak te zijn. Maar het mooie van de Chinees-Amerikaanse regisseur Violet Du Feng (eerder maakte ze het voor een Oscar genomineerde Hidden Letters) is dat ze in Daten voor beginners (The Dating Game) geen eendimensionaal beeld schetst van haar hoofdpersonen. Niet van de arme drommels die bij Hao komen voor advies, maar ook niet van Hao. We leren ook zijn kwetsbare kant kennen als Hao’s echtgenote Wen ten tonele verschijnt. Zij is zelf óók datingcoach en ze prikt genadeloos door Hao’s gladde praatjes heen. Wen zegt dat ze voor hem gevallen is ondanks die praatjes, niet dankzij. Later in de film blijkt Hao terug te komen van zijn eigen leer en omarmt hij, met dank aan zijn vrouw, ‘eerlijke’ datingcoaching.

Eenkindpolitiek

Het ongemak dat daten en datingapps met zich meebrengen is universeel, maar in China is het voor jonge mannen nog net wat lastiger dan elders. Er is namelijk een mannenoverschot als gevolg van de eenkindpolitiek: de overheidsmaatregel die ouders niet meer dan één kind toestond en die pas in 2015 stopte. Traditionele Chinese ouders wilden liever dat dat ene kind een zoon was dan een dochter. Met schrijnende gevolgen: meisjes werden geaborteerd, te vondeling gelegd of ter adoptie aangeboden. Zodoende heeft China een mannenoverschot van maar liefst dertig miljoen mannen. Het is een cynische uitkomst, bijna komen de woorden ‘net goed’ in je op: ouders die dochters te min vonden en met een zoon op aanzien en financiële zekerheid rekenden, staan nu met lege handen – geen bruiloft, geen status, geen kleinkinderen.

In de documentaire zien we hoe ouders van vrijgezelle jongemannen zich in de stadsparken van China verzamelen in de hoop dat ze via foto’s, contactadvertenties en gesprekken hun zoon aan de vrouw krijgen. En ook het Chinese regime bemoeit zich met de datingmarkt: om het kelderende geboortecijfer op te krikken, organiseert de communistische partij grote speeddate-evenementen. Daar worden met veel geschreeuw verlegen vrijgezellen aan elkaar gekoppeld, met behulp van rozen in plastic hoesjes en enorme knuffelbeesten.

© Violet du Feng

Begin jaren negentig trok een groot deel van de volwassenen op het Chinese platteland naar de stad om geld te verdienen. Hun kinderen konden ze niet meenemen; zij werden voornamelijk opgevoed door hun grootouders. Dorpjes waren vergeven van deze achtergelaten kinderen.

De jongens die datingcoach Hao onder zijn hoede neemt komen stuk voor stuk – net als de coach zelf overigens – van het Chinese platteland. Hun jeugd was bepaald geen pretje. Zo vertelt Wu hoe hij van gruwelijk dichtbij de eenkindpolitiek heeft gadegeslagen. ‘Ik speelde met mijn vriendjes op straat en daar zagen we achtergelaten meisjesbaby’s. Heel naar.’ Ook legt hij uit dat hij niet weet wat meisjes en vrouwen denken en voelen, omdat hij zonder ouders en omringd door jongens opgroeide. ‘Niemand heeft me ooit iets geleerd over relaties.’

AI-vriendje

En dan moeten de Chinese mannen ook nog eens concurreren met mannen die weliswaar niet echt bestaan, maar die wel honderd procent perfect zijn. Want AI-vriendjes nemen een vlucht onder Chinese vrouwen die het daten met mannen van vlees en bloed zat zijn, zo zien we in de documentaire.

Of het inhuren van Hao een slimme investering is geweest voor de drie jongens is de vraag. Erg succesvol zien we ze gedurende de film nog niet worden in de liefde. Maar ondertussen stelen ze wel het hart van de kijker. Een van de gekste en mooiste scènes speelt zich af in een fotostudio vol husky’s, waar de jongens mee poseren. Want vrouwen houden niet alleen van mannen die golfen, ze willen ook graag een hondenliefhebber, aldus Hao. Of hij daar nu gelijk in heeft of niet: de drie dolende daters bloeien al knuffelend met de fotomodelhonden helemaal op.

© Violet du Feng

Regisseur Violet Du Feng schoot zelf vol van deze scène, zo vertelde ze aan Deadline Magazine. ‘Ik kreeg het gevoel dat deze husky’s op dat moment waarschijnlijk de enige steun waren voor deze jongens, zelfs hun enige mogelijkheid om een knuffel te krijgen.’

In hetzelfde interview legt ze uit dat ze tijdens het filmen worstelde met de vraag wat ze van datingcoach Hao vond. ‘Omdat Hao zelf ook van het platteland komt, begrijpt hij de belevingswereld van deze jongens. En hoewel hij technieken gebruikt waar ik het niet mee eens ben, zie ik wel dat zijn belangstelling en motivatie oprecht zijn. Die tegenstelling maakt het interessant, hopelijk zullen de kijkers hier ook mee worstelen. Verder hoop ik dat de film je aan het denken zet over de vraag hoeveel we in de digitale wereld van onszelf moet opgeven om met elkaar in verbinding te komen.’