De vijftig beste films op Videoland

Fijnmazige biografie van W.A. Mozart (Tom Hulce), verteld vanuit het perspectief van tijdgenoot en hofcomponist Antonio Salieri, misschien wel de beste rol ooit van acteur F. Murray Abraham. In terugblik vertelt de oude Salieri hoe hij op het hoogtepunt van zijn roem door de jonge Mozart muzikaal wordt vernederd ten overstaan van de vorst. Hij besluit de carrière van zijn rivaal te dwarsbomen ter meerdere eer en glorie van zijn eigen inferieure melodieën. De film won veel prestigieuze prijzen waaronder acht Oscars voor onder meer beste film, beste regisseur en beste mannelijke bijrol.

Wanneer de man van de beroemde schrijfster Sandra Voyter (Sandra Hüller, in topvorm) dood wordt aangetroffen voor hun chalet in de Franse Alpen, zijn er maar twee verklaringen: moord of zelfmoord. Van de bovenste verdieping naar beneden geduwd door Sandra of zelf gesprongen. In de rechtszaak die volgt zal de waarheid – met een cruciale rol voor hun elfjarige, zo goed als blinde zoon – naar boven komen. Of niet... Heerlijk cerebrale mix van rechtbankfilm en familiedrama, vol puntige dialogen, schurende personages en onmogelijke dilemma’s. Verrassend strak geregisseerd door Justine Triet, die hiervoor vooral kluchtige films (oa Sibyl) maakte. Winnaar van de Gouden Palm op Cannes 2023.

Deze feministische familiekroniek, bekroond met een Oscar voor beste niet-Engelstalige film, moet het hebben van z'n bravoure, koddige humor en sprookjesachtige charme, niet per se van z'n subtiliteit. Eigenzinnige weduwe Antonia (Willeke van Ammelrooy) wordt omringd door nare kerels en geeft haar vrouwelijke nageslacht dan ook mee vooral zelfstandig te blijven. Een door regisseur Marleen Gorris geschreven ode aan sterke, geëmancipeerde, wijze vrouwen, in de vorm van een boeiende genealogie-in-de-vrouwelijke-lijn. Soms sprookjesachtig aandoende plattelandskroniek, fragmentarisch opgebouwd in korte, af en toe grappige, dan weer tragische, soms lyrische aandoende scènes. Fenomenale vertolking van Van Ammelrooy, die op memorabele wijze Antonia boetseert tot een vrouw om van te houden.

Politiek drama van de Duits-Turkse regisseur Fatih Akin (Gegen die Wand) over Duits-Turks gezin, dat bestaat uit de blonde, blauwogige Katja (geen toeval volgens de regisseur), de Turkse ex-crimineel Nuri Sekerçi en hun zoon Rocco. Wanneer vader en zoon 'uit het niets' slachtoffer worden van een bomaanslag, wijst de politie automatisch op Nuri's drugsverleden. Maar Katja weet beter in deze aangrijpende film over verdriet, vooroordelen en gerechtigheid. Diane Kruger (in haar eerste Duitse film) is fantastisch als de getraumatiseerde Katja en won op Cannes 2017 terecht de prijs voor beste actrice.

De goedmoedige Fransman Antoine en zijn vrouw Olga verbouwen biologische tomaten voor de plaatselijke markt in een paradijselijk Spaans bergdorp in Galicië. Hun geluk raakt echter steeds verder verstoord door de intimiderende pesterijen van hun buren: twee broers die veeboer zijn en niet kunnen verkroppen dat Antoine tegen de komst van lucratieve windmolens heeft gestemd. Spannende, onvoorspelbare psychologische thriller over liefde, agressie en natuurwetten, die zich als een veenbrand ontwikkelt. Vooral Luis Zahera in de rol van de oudste broer speelt als sluwe alfawolf met meeloperbroer de rillingen op je lijf.

Nadat filmmaker Maryam Touzani in haar prachtige debuutfilm Adam (2019) bijna niet uit een bakkerijtje in de medina van Casablanca kwam, zitten we in de al even fraaie opvolger The Blue Caftan vooral in een kleermakerszaakje in de medina van Salé. Touzani kiest dan wel voor een klein canvas, de verhalen die ze vertelt zijn groots. Adam gaat over solidariteit en moederschap, The Blue Caftan over mogen zijn wie je bent en liefde in al zijn gedaanten. Meesterkleermaker Halim is al jaren gelukkig getrouwd met Mina (Lubna Azabal, die ook al de hoofdrol speelde in Adam), maar met de komst van de nieuwe leerling Youssef komt er een einde aan hun veilige leventje samen.

Onder premier Margaret Thatcher wordt in Groot-Brittannië in 1988 Sectie 28 van kracht, die bepaalt dat het op scholen verboden is om ‘homoseksualiteit opzettelijk te bevorderen of materiaal te publiceren met de bedoeling homoseksualiteit aan te moedigen.’ Daarom houdt gymlerares Jean haar lesbische geaardheid angstvallig verborgen voor de collega’s op school. Maar haar dubbelleven komt onder druk te staan wanneer Jean een van haar pupillen tegenkomt in de gaybar waar ze vaak naartoe gaat. Intelligent en zelfbewust speelfilmdebuut van Oakley, die Jean (knap gespeeld door Rosy McEwen) de hele film lang stevig onder druk zet, maar haar nooit een simpele uitweg biedt. Voor wat het waard is: Sectie 28 werd in 2003 opgeheven.

Amerikaanse indieregisseur Richard Linklater (Dazed and Confused, de Before-trilogie) is gefascineerd door thema's als tijd, groei en toeval, en die vormen dan ook de bouwstenen van zijn magnum opus Boyhood. De opnames van dit ultieme Bildungsdrama, over de schooljaren van een heel gewone Amerikaanse jongen, duurden twaalf jaar. Tussen 2002 en 2014 kwamen cast en crew jaarlijks samen om een nieuw hoofdstuk te filmen. Het resultaat, waarin we hoofdrolspeler Ellar Coltrane letterlijk zien opgroeien van snotneus tot volwassene, is een zeldzaam aangrijpende filmervaring. Juist omdat de grootse opzet zo bescheiden is uitgewerkt.

Verfilming van de gelijknamige Vlaamse theatervoorstelling over de temperamentvolle americana-fanaat Didier (Johan Heldenbergh), die verliefd wordt op de tikje zweverige tattookunstenaar Elise (Veerle Baetens). Nadat ze een kindje krijgen dat dodelijk ziek wordt, groeien ze uit elkaar. Zal de liefde overwinnen? Even poëtische als energieke film, met levensechte personages en fijne bluegrass-soundtrack. Regisseur Felix Van Groeningen (De helaasheid der dingen) weet de hevige emoties lange tijd knap te doseren. Alleen aan het eind slaat hij een beetje door in chronologisch heen en weer gespring en melodrama. Oscarnominatie voor beste niet-Engelstalige film.

Het is zomer 1983. De 24-jarige Amerikaanse onderzoeksassistent Oliver (Armie Hammer) komt naar Noord-Italië om professor Perlman bij te staan. En maakt grote indruk op diens zeventienjarige zoon Elio (een uitstekende Timothée Chalamet), die tot zijn eigen schrik en verbazing verliefd wordt op Oliver. Voor de première was deze film eventjes controversieel, omdat acteur James Woods, een notoire twittertrol, zich stoorde aan het leeftijdsverschil. Maar de verfilming van André Acimans gelijknamige roman door de Italiaan Luca Guadagnino (bekend van I Am Love en A Bigger Splash) werd met prijzen overladen. En alle lof is begrijpelijk, want Call Me by Your Name is een fantastische film. Sprankelend, intiem en eerlijk.

Na Goodfellas verfilmde Martin Scorsese opnieuw een boek van Nicholas Pileggi over de Italiaans-Amerikaanse maffia. Robert De Niro is Ace Rothstein, een charismatische gangster die voor de maffia enkele casino's in Las Vegas moet controleren. Zijn ondergang begint wanneer hij verliefd raakt op een callgirl (Sharon Stone). Met de komst van zijn vroegere, moordzuchtige maatje (Joe Pesci) worden de zaken er niet beter op. Niet zozeer een maffiafilm per se, als wel een portret van de stad Las Vegas. Flitsende montage, energiek ritme en uitstekende jaren zeventig aankleding. Stone kreeg voor haar rol een Oscarnominatie.

Wervelend en weergaloos drama over de door jeugdbendes gerunde drugshandel in Rio de Janeiro’s sloppenwijk Cidade de Deus. Waarin de hoofdrollen overwegend door niet-professionele acteurs – gerekruteerd in Cidade de Deus zelf – worden gespeeld. Het is een film over armoede en geweld, waarin kleine jongetjes met wapens zwaaien, drugs gebruiken en bij bosjes sterven. En toch is het geen zwaarmoedige film, want regisseurs Fernando Meirelles en Kátia Lund verpakken het drama als een flitsende, weelderig gefotografeerde, snel gemonteerde zwarte komedie. Cidade de Deus (City of God) is losjes gebaseerd op het boek van Paulo Lins, een man die zelf in de gelijknamige sloppenwijk van Rio de Janeiro woonde. Rocket (Alexandre Rodrigues), een van de hoofdpersonen, is zijn alter ego.

Deze film is op Videoland enkel te vinden als City of God en niet via de originele titel Cidade de Deus.

De gepensioneerde schooljuf Lia (fantastische rol van Georgisch acteericoon Mzia Arabuli) heeft haar zus beloofd diens laatste wens in vervulling te laten gaan: het vinden van haar vermiste transdochter Tekla, die verstoten werd door haar familie. Achi, het broertje van een van Lia’s oud-studenten, heeft een idee waar ze zou kunnen zijn: Istanbul. En dus vertrekken ze samen naar Turkije, waar het tweetal de plaatselijke transgemeenschap leert kennen. Prachtig subtiel en oprecht grotestadsdrama van de Georgisch-Zweedse filmmaker Levan Akin (And Then We Danced) over traditie en vooruitgang, acceptatie en vergeving. Verteld met effectieve montage, slim camerawerk en mooi ingetogen spel van de hoofdrolspelers.

Politie-inspecteur Hae-jun onderzoekt de verdachte dood van een klimmer en maakt zo kennis met diens mysterieuze vrouw Seo-rae. De twee vallen als een blok voor elkaar, maar Hae-jun is getrouwd en Seo-rae heeft net haar man verloren... of misschien zelfs vermoord. Wat volgt is een sensueel kat-en-muisspel vol steelse blikken en terloopse gebaren in dit bloedstollend mooie Zuid-Koreaanse melodrama. Van regisseur Park Chan-wook, die eerder de even indrukwekkende maar aanzienlijk minder subtiele films Oldboy en The Handmaiden maakte. Winnaar van de prijs voor beste regisseur op Cannes2022.

Op een avond hoort tiener Donnie (Jake Gyllenhaal) van het manshoge konijn Frank dat 'de wereld zal vergaan na 28 dagen, 6 uur, 42 minuten en 12 seconden'. Frank heeft ook instructies: Donnie moet bijvoorbeeld zijn school onder water zetten. Zijn ouders, psychiater, leraren en een merkwaardige goeroe bieden tegengas. Doorbraakfilm voor regisseur Richard Kelly en voor Gyllenhaal, moet meermaals bekeken worden om hem helemaal te doorgronden. Maar ook de eerste keer verbluft kijken is leuk, vanwege de schwung van Kelly's regie en het geweldige spel van de gehele cast. Geflopt aan de kassa, inmiddels zware cultstatus.

Komisch drama over kwartet uitgebluste leraren die beginnen aan gewaagd experiment: elke dag voor de les een slokje alcohol. Want een half promille alcohol in je bloed neemt – volgens de Noorse psycholoog Finn Skårderud – remmingen weg, waardoor we leuker en creatiever worden. De eerste resultaten zijn zonder meer bemoedigend, vooral voor leraar geschiedenis Martin (een voortreffelijke Mads Mikkelsen). Maar het blijft niet bij één slok. Al snel worden het er twee, dan drie, en dreigt de film op een somber einde af te stevenen. Maar zover laat de Deense regisseur Thomas Vinterberg (van provocatieve meesterwerkjes als Festen en Jagten) het gelukkig niet komen.

Kan je 85 minuten lang meeleven met een jonge kat, die in een door mensen verlaten wereld een gigantische overstroming moet zien te overleven? En dat dan zonder dialoog, met enkel dierengeluiden? Ja, is het antwoord na het zien van Flow, een volstrekt unieke animatiefilm van de Letse regisseur Gints Zilbalodis. Maar liefst vijf jaar werkte hij aan dit project, en dat betaalt zich uit: de natuurbeelden zijn adembenemend mooi en de dieren – naast de kat volgen we ook nog een stoïcijnse capibara en een onnozele golden retriever – bewegen levensecht. Wat overigens niet betekent dat Zilbalodis mikt op fotorealisme, in tegendeel: stilistisch doet Flow eerder aan een videogame denken. Een magische ervaring, voor wie zich kan overgeven aan het meditatieve tempo. Bekroond met de Oscar voor beste animatiefilm.

Heerlijk kostuumdrama dat zich afspeelt in het Korea van 1930, toen de Japanners daar aan de macht waren. Over een oplichter die een rijke erfgename het hof maakt en de jonge dienstmaagd die hem daarbij een handje moet helpen. Hun zorgvuldig uitgewerkte plan loopt echter compleet in het honderd wanneer de maagd verliefd wordt op haar meesteres. Extravagant, erotisch, en onweerstaanbaar verhaal over bedrog, genot en liefde van Park Chan-wook, van wie ook Decision to Leave op Videoland te bekijken is (scroll naar boven in deze lijst). Park is onder meer regisseur van Oldboy en Stoker. The Handmaiden kreeg een BAFTA voor beste niet-Engelstalige film en werd genomineerd voor een Gouden Palm.

Politieman Hanna (Al Pacino) jaagt op bankrover McCauley (Robert De Niro). Twee vakmannen, met een treurigstemmend privéleven. Uiterst stijlvol in beeld gebracht misdaaddrama, strak gemonteerd en heel goed geregisseerd. Toch is dit vooral de film van twee acteerkanonnen. De Niro wilde bijvoorbeeld liever niet repeteren voor het filmen van een scène waarin hij in een restaurant een kop koffie drinkt met Pacino, en regisseur Michael Mann ging akkoord. De scène werd met twee camera's opgenomen, de acteurs pakten hun ruimte voor improvisatie, en het resultaat was spectaculair. Prachtfilm, een absoluut hoogtepunt in het genre.

De onschuldigen uit de titel zijn vier kinderen (van zeven tot elf jaar oud), die wonen in een Noorse flatwijk en allesbehalve onschuldig zijn. Kattenliefhebbers kunnen deze film maar beter mijden, want de vier hebben nog weinig moreel besef en beschikken bovendien over bovennatuurlijke krachten. Wat een levensgevaarlijke combinatie is. Tweede film van schrijver/regisseur Eskil Vogt (die altijd meeschrijft aan de films van Joachim ‘The Worst Person in the World’ Trier) is te ingehouden voor klassieke horror, maar tegelijkertijd wel heel eng. Plus fantastisch spel van de jonge acteurs.

Er zijn al heel wat films gemaakt over de Europese migratiecrisis, maar dit aangrijpende Italiaanse drama heeft een uniek Afrikaans perspectief. Niet de problemen in Europa staan centraal, maar de barre reizen die daaraan voorafgaan. We volgen twee zestienjarige neven uit Senegal, die hun lot vol goede moed in handen leggen van nietsontziende smokkelaars. Regisseur Matteo Garrone (Gomorra, Dogman) stelde het verhaal samen uit verslagen van ervaringsdeskundigen en werkte tijdens het hele filmproces nauw met hen samen. Io Capitano is soms wat sentimenteel, soms keihard, maar helder en meeslepend verteld, voor een breed publiek. Terechte winnaar van tientallen prijzen.

Oprechte en spannende verfilming van Ferdinand Bordewijks beroemde boek. Na de brute moord anno 1920 op de algemeen gehate deurwaarder Dreverhaven (Jan Decleir) doet verdachte Jakob Willem Katadreuffe (Fedja Van Huêt) een boekje open over zijn motieven. Ondanks dat de moord al meteen een feit is, neemt de intense geladenheid in de film niet af. De kraakheldere, gedetailleerde projectie van het interbellum en de ambiguïteit die de acteurs aan hun personages meegeven, blijven tot het laatst intrigerend. Karakter kreeg twee jaar na Antonia de Oscar voor de beste niet-Engelstalige film. Antonia is overigens ook te bekijken op Videoland (scroll naar boven in deze lijst).

Energieke biopic over hiphoptrio Kneecap uit Belfast, dat de laatste jaren furore heeft gemaakt met hun in de oorspronkelijke taal van de Ieren, het Gaelic, gezongen teksten. De ontstaansgeschiedenis van het controversiële drietal (Kneecap dankt zijn naam aan het 'corrigerende' knieschot dat de IRA tijdens The Troubles uitdeelde aan verraders en overtreders van door de IRA bepaalde normen en waarden) wordt met verve en veel humor verteld door de debuterende Britse regisseur Rich Peppiatt. De bandleden overtuigen als zichzelf (nooit eenvoudig, jezelf spelen), maar Kneecap is beslist geen documentaire. Eerder een mix van Trainspotting, The Life of Brian en La haine. Een onweerstaanbare cocktail van drugs, sektarisch geweld en provocerende humor.

Een afgelegen tankstation in Arizona zit zonder benzine, waardoor meerdere reizigers in het naastgelegen restaurant stranden. Onder de gasten zijn ook twee bankrovers. En laat serveerster Charlotte nou net de vrouw van de plaatselijke sheriff zijn. Uiterst effectieve, komische thriller – vrijwel volledig op één locatie opgenomen – die geregeld aan het werk van de gebroeders Coen en Quentin Tarantino doet denken. Debuterend regisseur Francis Galluppi schreef zelf het scenario, producent James Claeys – van origine kledingontwerper – verkocht zijn huis om de film te bekostigen.

Zoveelste verfilming van het wereldberoemde boek van Louise May Alcott weet desondanks een geheel eigen draai te geven aan het bekende verhaal over een verarmd bourgeois-gezin ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog. Aspirant-schrijver Jo (Saoirse Ronan), een van de vier zussen in het gezin, staat nog steeds centraal, maar regisseur Greta Gerwig (die ook het scenario schreef) toont opvallend veel begrip voor de ambitieuze Amy (Florence Pugh), die in vorige versies steevast de ‘foute zus’ was. Genomineerd voor zes Oscars, waaronder – zeer terecht – voor beste hoofdrol (Ronan) en beste bijrol (Pugh).

Na het succes van hun E.M. Forster-verfilming A Room with a View (1985) durfden producent Ismail Merchant en regisseur James Ivory zich ook aan Forsters omstreden roman Maurice te wagen. Het titelpersonage is een Cambridge-student (James Wilby) die vlak voor de Eerste Wereldoorlog een romance beleeft met medestudent Clive (een jonge, uitstekende Hugh Grant). Terwijl Clive op den duur kiest voor een heterobestaan, besluit Maurice zijn geaardheid te omarmen. Oprecht, intelligent kostuumdrama was destijds baanbrekend vanwege de vrijmoedige, positieve verbeelding van homoseksualiteit. Ironisch, want makers Merchant en Ivory, 44 jaar lang geliefden, hielden hun eigen relatie altijd geheim.

Alex Van Warmerdam schetst een magnifiek beeld van de kleinburgerlijke moraal van een Nederlandse nieuwbouwwijk in de jaren zestig door de ogen van de 12-jarige Thomas (Leonard Lucieer). De titelhelden zijn de bewoners van een kale straat die leidt naar niets. Thomas gaat bij voorkeur verkleed als zwarte man vanwege zijn obsessie met Belgisch Congo, de slager (Thomas' vader) heeft seksproblemen met zijn katholieke vrouw, de steriele boswachter worstelt met zijn baarzuchtige echtgenote. Van Warmerdam speelt zelf de postbode die alle lokale post opent en leest. Gouden Kalf voor beste regie en beste acteur (Rudolf Lucieer als boswachter Anton).

Vrijbuiter Randle (Jack Nicholson) wordt van een werkgevangenis overgeplaatst naar een psychiatrische kliniek om te worden geëvalueerd. Randle ziet er de lol wel van in. Zijn afdeling is afgeladen met zonderlingen en de rebelse Randle haalt het beste in hen boven. De ijzige hoofdverpleegster ­Ratched (Louise Fletcher) is minder gediend van al die reuring en gaat de strijd aan met Randle, tot het bittere einde. De ijzersterke film won de vijf belangrijkste Oscars en werd ook buitengewoon goed bezocht. Verfilming van het gelijknamige boek uit 1963 van Ken Kesey.

Fraaie verfilming van het gelijknamige boek van de op de afgelegen Schotse Orkney-eilanden geboren Amy Liptrot, die in The Outrun beschreef hoe ze na jaren van wild feesten in Londen een alcoholist was geworden. Als laatste redding keerde ze terug naar de rust van haar geboortegrond om daar, ver weg van de drukte van Londen te werken aan herstel. Saoirse Ronan, die als co-producent ook de grote motor achter de film was, is fantastisch als de gebroken Amy (in de film heet ze Rona), die wanhopig probeert zichzelf weer in elkaar te zetten. De regie van de Duitse Nora Fingscheidt is ook prettig eigenzinnig. Fingscheidts doorbraak, de Duitse film System Crasher, is ook op Videoland te bekijken (scroll naar boven in deze lijst).

Zwarte komedie over armoede in Zuid-Korea. We volgen een arm gezin, waarvan de leden zich een voor een hechten aan een rijk gezin in Seoul. De eigenzinnige en onvoorspelbare film begint grappig, wordt almaar donkerder, en werkt toe naar een explosief einde. Bong Joon Ho (The Host, Okja) mixt een heleboel genres (drama, slapstick, satire, horror), maar slaagt er moeiteloos in daar een soepel geheel van te maken. Extra vermelding voor het vloeiende camerawerk van Hong Kyung-pyo. Glorieuze winnaar van de Gouden Palm op Cannes2019. Bovendien Oscars voor beste film, beste regie, beste script en beste niet-Engelstalige film.

Filmregisseur Tomas valt als een blok voor schooljuf Agathe, en de twee beginnen een stormachtige relatie. En dat terwijl Tomas al jaren getrouwd is... met een man. Pijnlijk eerlijk en prettig direct liefdesdrama over aantrekken en afstoten, macht en onmacht, lust en liefde. De Duitse acteur Franz Rogowski is uitstekend als de pedante, maar onweerstaanbare Tomas, en Adèle Exarchopoulos (La vie d’Adèle), als de aardse Agathe, en Ben Whishaw (Q in de Bondfilms), als Tomas’ nogal vermoeide eega Martin, leveren prima tegenspel. De Amerikaanse regisseur Ira Sachs maakte eerder al fraaie gay love story’s als Keep the Lights On en Love is Strange.

Hirayama is een zwijgzame man van middelbare leeftijd die in Tokyo openbare toiletten schoonmaakt. Zijn bestaan is monotoon, hij heeft geen vrienden en is vrijwel onzichtbaar voor de mensen om hem heen. Maar ongelukkig lijkt hij niet te zijn, vooral omdat hij schoonheid weet te vinden in de kleinste dingen (zoals zonlicht dat door de bladeren schijnt, waar hij elke dag een foto van maakt). Teder en ontroerend, met afstand Wim Wenders' beste film in jaren. Prachtrol ook van Kôji Yakusho, die in Cannes bekroond werd met de prijs voor beste acteur.

In een bos aan de Amerikaanse westkust woont kluizenaar Rob met zijn varken, dat hem helpt truffels te vinden voor de verkoop. Wanneer het beest op een nacht wordt ontvoerd, zet Rob alles op alles om het terug te vinden. Hoe minder je verder weet over Pig, hoe beter, want dit meeslepende indiedrama van debuterend regisseur Michael Sarnoski zit vol verrassingen. Een daarvan is hoofdrolspeler Nicolas Cage, die na een hele rits pulpfilms weer eens liet zien wat een goede acteur hij is.

Londen, ergens eind 19de eeuw. Bella (Emma Stone, in haar beste rol tot dusver) is de aangenomen dochter van de Frankenstein-achtige chirurg Godwin Baxter (Willem Dafoe), die door Bella kortweg God genoemd wordt. Bella is Gods meest geslaagde experiment. Ze lijkt aanvankelijk niet helemaal goed bij haar hoofd, totdat duidelijk wordt dat Bella’s brein ver achterloopt bij haar lichaam, en dat ze dat in sneltreinvaart aan het inhalen is. Overweldigende nieuwe film van Yorgos Lanthimos en Stone – die ook al samenwerkten voor The Favourite – is vaak hilarische, maar ook aangrijpende en intrigerende bewerking van de gelijknamige roman van de Schot Alasdair Gray. Winnaar van vier Oscars.

Hartverscheurend en toch ingehouden portret van een ontluikende lesbische liefde. In de achttiende eeuw krijgt de jonge schilder Marianne (Noémie Merlant) opdracht een portret te maken van de vurige, eigenzinnige Héloïse (Adèle Haenel). Omdat Héloïse weigert te poseren wordt Marianne ingehuurd om ‘Héloïse gezelschap te houden’. Met de bedoeling dat ze overdag goed naar haar kijkt, zodat ze het portret ’s nachts stiekem kan schilderen. Prachtig intense en intieme film over blikken. Van de jonge vrouwen naar elkaar, van de regisseur naar haar acteurs, en van het publiek naar de vrouwen op het scherm. Winnaar van het beste scenario en de Queer Palm op Cannes2019.

Verfijnde verfilming van Jane Austens verhaal over Elizabeth, ditmaal gespeeld door de jonge Britse ster Keira Knightley. Soms lijkt ze op het punt te staan haar geliefde te kussen, iets waar de personages van Austen niet eens aan denken. Toch is dat geen nadeel: een moderne vrouw in een traditioneel decor - het spanningsveld dat daardoor ontstaat, draagt alle Austen-verfilmingen. Misschien wel de beste verbeelding van 'onuitgesproken verlangen' in de filmgeschiedenis. Knightley was tijdens de opnames al in training voor haar volgende film, de actiefilm Domino. Ze moest daarom jurken met lange mouwen dragen, om haar spieren te verbergen.

Op de avond van Thanksgiving verdwijnen twee meisjes spoorloos. De enige aanwijzing leidt naar een camper, maar de zwakbegaafde eigenaar wordt door gebrek aan bewijs al snel vrijgelaten. Keller (Hugh Jackman), de vader van een van de meiden, besluit het heft in eigen handen te nemen. Naargeestige, subliem opgebouwde thriller van Canadees Denis Villeneuve (Incendies, Dune, Blade Runner 2049), die de kijker meeneemt op een emotioneel zware tocht door een van elk greintje zonlicht gespeend landschap. Het magistrale schimmenspel van cameraman Roger Deakins (Fargo, Skyfall) werd genomineerd voor een Oscar.

Het stille meisje uit de titel van dit prachtig ingetogen drama heet Caít, is tien jaar oud en komt uit een groot gezin. Het is 1981 en zoals destijds gebruikelijk in het streng-katholieke Ierland wordt Caít in de zomervakantie bij familie gestald. Bij Seán en Eibhlín is immers plek zat, want die hebben zelf geen kinderen. De komst van Caít heeft dan ook grote impact. Niet alleen op Seán en Eibhlín, maar vooral op de thuis emotioneel verwaarloosde Cáit, die voor het eerst echt gezien wordt. The Quiet Girl werd bij de Oscars genomineerd voor beste niet-Engelstalige film, want op een paar Engelse woorden na wordt er in de film alleen Iers gesproken. Gebaseerd op de roman Foster van de Ierse schrijver Claire Keegan.

De zwartste bladzijde uit de geschiedenis van Dutchbat gezien door de ogen van de (fictieve) VN-tolk Aida. Zij is in juli 1995 op de VN-compound in Potocari (Bosnië en Herzegovina), wanneer die volstroomt met vluchtelingen. Moslim-enclave Srebrenica is zojuist gevallen en iedereen vreest etnische zuiveringen door het Bosnisch-Servische leger onder leiding van generaal Ratko Mladić. Het Dutchbat van luitenant-kolonel Karremans staat erbij, kijkt ernaar en doet beschamend weinig. De Bosnische regisseur Jasmila Žbanić blijft de hele film dichtbij Aida, die koste wat kost wil voorkomen dat het Bosnisch-Servische leger ook haar man en twee zonen in handen krijgt. Spannend, aangrijpend en belangrijk. Bekroond met drie European Film Awards (o.a. beste film).

Wanneer haar ijdele kunstenaarsvriendje Thomas doorbreekt met zijn gestolen-stoelen-kunst, zit er voor de arme Signe niets anders op dan hem zo snel mogelijk te overtreffen. Maar hoe doe je dat als je geen talent hebt? Dan word je een slachtoffer. En wanneer haar notenallergie niet voldoende ernstig wordt gevonden, stapt Signe over op het grotere werk. Ze neemt verboden Russische pillen waardoor ze ernstige uitslag op haar gezicht krijgt. Het ziet er niet uit, maar ze heeft wel weer alle aandacht. Fijne, ontluisterende en vaak ongemakkelijke zwarte komedie uit Noorwegen van schrijver/regisseur Kristoffer Borgli, die vervolgens naar Hollywood vertrok en daar samen met een sterrencast The Drama (2026) maakte.

Na jaren Brussel keert de in zichzelf gekeerde dertiger Eva terug naar geboortedorp Bovenmeer. Met een enorm ijsblok in de kofferbak van haar auto. Aan de hand van flashbacks wordt langzaam duidelijk waarom ze dat ijsblok bij zich heeft en wat er ooit tussen haar en haar twee jeugdvrienden Tim en Laurens is voorgevallen. Fraaie verfilming van Lize Spits gelijknamige bestseller door actrice Veerle Baetens (The Broken Circle Breakdown), die meeschreef aan het scenario en debuteert als regisseur. Ze sloopte enkele personages uit het boek, maakte de toon aanzienlijk warmer en bleef dicht bij de kinderen. In Rosa Marchant vond ze ook de ideale vertolker van de jonge Eva.

Indrukwekkende debuutfilm van de Hongaarse László Nemes over de Joodse Saul, gevangene in vernietigingskamp Auschwitz. Als lid van een Sonderkommando moet Saul andere gevangenen de gaskamers in drijven en daarna hun lijken naar de ovens brengen. Nemes drukt ons met onze neus op Sauls afschuwelijke werkelijkheid; de camera wijkt namelijk geen moment van zijn zijde. Toch krijgen we weinig meer informatie dan wat vluchtige, onscherpe beelden in de achtergrond en flarden geluid. Als kijker mis je zo ieder overzicht, waardoor je uiteindelijk niets anders kan doen dan een film lang meehollen met Saul en zo terechtkomen in zijn hel. Dat maakt Son of Saul een bijzonder beklemmende en uitputtende, maar uiteindelijk ook onvergetelijke ervaring.

‘De engste film die ik ooit heb gezien,’ noemde cineast Stanley Kubrick deze bewerking van Tim Krabbés populaire roman Het gouden ei. Over de Nederlandse geliefden Rex en Saskia, die op vakantie gaan naar Zuid-Frankrijk. Nadat Saskia onderweg verdwijnt bij een tankstation, begint voor Rex een jarenlange zoektocht. Een macaber verhaal over noodlot en obsessie, origineel verteld, overtuigend gespeeld en nog altijd erg beklemmend. Dankzij het internationale succes mocht regisseur George Sluizer zelf een Hollywood-remake overzien, maar die film (The Vanishing, 1993) werd een flop, mede vanwege de onzalige keuze om het schokkende slot te wijzigen.

Aangrijpend drama over de negenjarige Benni, die in het Duitse jeugdzorgsysteem van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Haar moeder kan niet voor haar zorgen, ze maakt ruzie in elke zorginstelling en hulpverleners hebben geen idee wat ze met haar aan moeten. Haar laatste hoop is een begeleider die er onconventionele methoden op nahoudt. Het levert een hartverscheurend portret op van een ‘probleemkind’ tegen wil en dank, met een fantastische hoofdrol van Helena Zengel als Benni. Winnaar van twee prijzen op het filmfestival van Berlijn in 2019.

Bij een loterij wint alleenstaande moeder Leslie bijna tweehonderdduizend dollar. Het lijkt precies dat kleine wondertje dat ze nodig heeft om haar leven en dat van tienerzoon James een gunstige wending te geven, maar zes jaar later zijn moeder en zoon van elkaar vervreemd en is Leslie een alcoholist geworden die er werkelijk helemaal alleen voor staat. Totdat ze motelmanager Sweeney leert kennen, die haar een baantje geeft en de mogelijkheid zichzelf te redden. De Britse actrice Andrea Riseborough (1981) is volstrekt geloofwaardig als de verwelkte Leslie, wat haar een Oscarnominatie voor beste actrice opleverde. Geschreven door Ryan Binaco, zelf zoon van een alcoholverslaafde moeder.

Al drie jaar na publicatie werd Milan Kundera's boek 'De ondraaglijke lichtheid van het bestaan' door regisseur Philip Kaufman (The Right Stuff) verfilmd. Met succes, dankzij het draaiboek van Jean-Claude Carrière en de fotografie van Ingmar Bergmans vaste cameraman Sven Nykvist. Het was geen gemakkelijke opdracht geweest: de verfilming van een boek dat weliswaar een bestseller werd, maar buitengewoon complex in elkaar zat. Een vaak ontroerende film over de essentie van de liefde en seksualiteit tegen de achtergrond van een roerige episode in de naoorlogse Tsjechische geschiedenis.

Na haar eerste zelfmoordpoging wordt de jonge Cecilia Lisbon aangesproken door de dokter: 'Je bent niet eens oud genoeg om te weten hoe naar het leven wordt.' Waarop Cecilia zegt: 'Het is duidelijk, dokter, dat u nooit een dertienjarig meisje geweest bent.' Sofia Coppola is dat duidelijk wél geweest. Het is heel bijzonder dat zij met haar film (script en regie) de essentie van tienerschap tastbaar weet te maken: grote belangrijke gevoelens die onbegrepen blijven. Al aan het begin van deze prachtig dromerig geschoten film wordt verteld dat Cecilia zal slagen in haar zelfmoordpogingen en dat haar vier niet minder fascinerende zussen haar zullen volgen. Een buurjongen vertelt 25 jaar later hun verhaal.

Heerlijk eigenzinnig romantisch drama over millennial Julie (Renate Reinsve), die alles mee lijkt te hebben, en toch – zoals wel vaker in de films van de Noorse regisseur Joachim Trier – maar niet gelukkig wordt. Niet van haar werk, en ook niet in de liefde. Waardoor ze zich de slechtste persoon op aarde voelt. Een streepje luchtiger dan Triers vorige films, maar nog even dromerig en melancholiek. En met een betoverende scène, waarin de wereld letterlijk even stilstaat voor Julie en haar nieuwe liefde Eivind. Reinsve, die in The Worst Person haar eerste hoofdrol speelt, kreeg daarvoor in 2021 op het filmfestival van Cannes terecht de prijs voor beste actrice.

Tour de force van acteur Joaquin Phoenix als de getroebleerde huurmoordenaar Joe, die gespecialiseerd is in het terugvinden van weggelopen rijkeluiskinderen die in de seksindustrie zijn terechtgekomen. Hard, wreed en onontkoombaar en prachtig geregisseerd door de Schotse Lynne Ramsay (We Need to Talk About Kevin), die alleen maar goede beslissingen nam (over toon, muziek en plot). Maar de ster van de film is de bonkige, bebaarde Phoenix, die erin slaagt om van Joe een onvergetelijke en tragische antiheld te maken. Waarvoor hij in Cannes, terecht, de prijs voor beste acteur kreeg.

IJzingwekkend-briljante film over nazi-kopstuk Rudolf Höss, die met zijn gezin pal naast vernietigingskamp Auschwitz woont. Een ‘doorsnee’ Duits gezin, dat wanhopig doet alsof de tragedie die zich achter de muren van het kamp afspeelt niet bestaat en ook niets met hen te maken heeft. Indringende, onvergelijkbare muziek van Mica Levi (met wie Jonathan Glazer ook werkte voor Under the Skin) en ijzersterke hoofdrollen van Christian Friedel (als Höss) en Sandra Hüller (als zijn actief wegkijkende vrouw Hedwig). Winnaar van de Grote Juryprijs op Cannes2023.