Regisseur Jane Schoenbrun: ‘Het maken van Teenage Sex was heel bevrijdend voor me'
Interview met regisseur Jane Schoenbrun
Op het afgelopen filmfestival van Cannes ging Teenage Sex and Death at Camp Miasma in première, het slotdeel van een trilogie over zelfontdekking. Regisseur Jane Schoenbrun: ‘Ik had nooit gedacht dat ik een film over seks zou durven maken.’
‘Film what you know.’ Dit vaak geciteerde advies van Martin Scorsese levert in de regel inderdaad de beste films op. Bij Scorsese zelf zijn dat films over New York, schuld en boete en Italiaans-Amerikaanse gangsters. Voor iemand als regisseur Jane Schoenbrun (1985) zijn het films over isolatie, zelfontdekking en transitie.
Schoenbrun debuteert in 2021 met de ultralowbudgetfilm We're All Going to the World’s Fair, waarin een tienermeisje zichzelf pas echt leert kennen wanneer ze meedoet aan een onlinehorrorgame. In 2024 volgt het briljante en hartverscheurende I Saw the TV Glow, over twee eenzame tieners die een innige band opbouwen dankzij hun gedeelde fascinatie voor een mysterieuze tv-serie.
Het maken van Teenage Sex was bevrijdend voor me, omdat ik eindelijk mijn complete filmische zelf kon zijn. En daar hoort humor zeker bij
En in Schoenbruns derde film, Teenage Sex and Death at Camp Miasma, volgen we queer filmmaker Kris, die een reboot gaat maken van de jarentachtighorrorserie Camp Miasma (denk aan slasherfilms als Friday the 13th). Kris keert terug naar de plek waar ooit het eerste deel werd opgenomen en ontmoet daar actrice Billy Presley, die destijds als enige in de film aan de seriemoordenaar wist te ontkomen. Het wordt een buitengewone ontmoeting, waarbij de excentrieke Billy de seksueel gereserveerde Kris zal bevrijden van schaamte en schroom.
Afgelopen mei ging Teenage Sex and Death at Camp Miasma in première in Cannes, waar we spraken met regisseur Jane Schoenbrun, die zichzelf identificeert als trans en non-binair.
Laten we het over seks hebben. Over seks en de dood, Eros en Thanatos. Over vlees en bloed. Wist u altijd al dat het slotdeel van uw trilogie over zelfontdekking en seks zou gaan?
Schoenbrun: ‘Nee. Sterker nog, ik had nooit gedacht dat ik een film over seks zou durven maken. Tot een paar jaar geleden vond ik seks nog doodeng. Toen ik begon aan deze film zat ik nog vroeg in mijn gendertransitie. Ik had tot die tijd met één persoon seks gehad en dat was geen prettige ervaring, want ik voelde me helemaal niet goed in mijn lichaam. Dat hebben veel trans meiden trouwens, vanwege al die weirde energie om ons heen. Ik denk dat ik pas van seks ben gaan genieten na mijn transitie. En als filmmaker moet je onderzoeken wat moeilijk voor je is of mysterieus.’
Film what you know…
‘Of juist wat je net aan het ontdekken bent. Ik maak veel liever films die over onderzoek gaan dan films waarin alles wordt uitgelegd. Ik ben al achter in de dertig, maar toch gaat deze film heel erg over van die typische tienervragen over seks en identiteit. Het heeft bij mij gewoon heel lang geduurd voordat ik mezelf die vragen durfde te stellen.’
Mijn jongste zoon is trans en I Saw the TV Glow heeft diepe indruk op hem gemaakt. Hij voelde zich gezien, maar de film maakte hem ook heel verdrietig. Hoe denkt u dat hij op Teenage Sex zal reageren?
‘Ik hoop blij en opgelucht. Ik maakte TV Glow in een heel belangrijke periode in mijn leven, toen er echt iets drastisch moest veranderen. De transitie die daarna kwam heeft niet alleen mij compleet opnieuw gedefinieerd, maar ook mijn vriendschappen en mijn plek in de wereld. De duistere kanten van isolatie en zelfhaat die nog in TV Glow zitten horen bij dat proces. Voor mij is het dan ook een film die kracht geeft. Hij geeft dat proces eerlijk weer en hopelijk op een manier die herkenbaar is voor andere trans mensen. Deze film is een stuk vrolijker.’
En ook grappiger. Krijgt humor meer ruimte naarmate je meer zelfvertrouwen hebt?
‘Mogelijk, al was ik altijd wel een beetje de clown van de klas. Humor hoort mijn hele leven al bij me. Er zit ook humor in mijn eerste twee films, maar omdat ze zo zwaar en intens zijn valt dat een beetje weg. Het maken van Teenage Sex was dan ook heel bevrijdend voor me, omdat ik eindelijk mijn complete filmische zelf kon zijn. En daar hoort humor zeker bij.’
Het hoofdpersonage Kris heeft haar queer awakening wanneer ze Billy ziet in de originele Camp Miasma-film. Herinnert u zich uw eigen ontwaking nog?
‘Mijn god, vast toen ik een van die griezelblaadjes las. Ik begreep niet goed wat voor gekke dingen daar allemaal in gebeurden, maar ergens trok me dat enorm aan. Een beetje zoals Freud beschrijft wat er gebeurt wanneer kinderen voor het eerst zien dat hun ouders seks hebben, nog voordat ze beseffen wat seks eigenlijk is. Het is choquerend en spannend tegelijk. Bij mij, zoals bij zo veel mensen, was het meer iets wat ik dus in boekjes las of op televisie en in films zag. En dan vooral in het horrorgenre, omdat daarin dingen gebeuren die in het normale leven vaak verboden zijn. Ik weet ook nog dat ik als tiener naar Mulholland Drive ging [surrealistisch meesterwerk van David Lynch uit 2001, red.]. Daarin zag ik hoe actrice Naomi Watts huilde en tegelijkertijd masturbeerde. Ik weet nog dat ik dacht: geen idee wat daar nu precies gebeurt, maar het zoekt wel een plekje in me.’
