You Can See Everything: terecht dé hypedocumentaire van het jaar

Het komt niet vaak voor dat de hype rondom een documentaire zo groot is als die rondom You Can See Everything. De film die regisseurs Nathan Fielder en Lance Oppenheimer maakten over de voor oplichting veroordeelde Theranos-oprichter Elizabeth Holmes, houdt de gemoederen al bezig sinds de eerste ultrakorte teaser een maand geleden online kwam. Een filmpje van een minuut waarin Fielder en Holmes elkaar ongemakkelijk lang in de ogen kijken terwijl zij hem op het hart drukt dat ze echt niet tegen hem zal liegen. Hij kijkt haar met open mond aan. Zij hem zonder echt te knipperen.  

Bij release in Amerika kreeg de documentaire vervolgens enkel jubelende kritieken. De omschrijving ‘beste film van het jaar’ werd volop gebezigd en recensenten raakten niet uitgesproken over de unieke, drie uur durende kijkbelevenis die ze hadden. Een aantal noemden het zelfs een ‘levensveranderende’ ervaring. Ook wordt er inmiddels enthousiast gespeculeerd of de documentaire genomineerd zou kunnen worden voor een Oscar – niet eens in de documentairecategorie (dat is een gegeven), maar als beste film.

© Cinéart

Ondanks dat wij nog tot januari moeten wachten tot de film in de bioscopen draait, bereikte de opgetogen tamtam ook ons land. De kaarten voor de vertoning op het IDFA gingen zo snel over de toonbank, dat het documentairefestival nog twee extra voorstellingen inplande. Die verkochten vervolgens ook in rap tempo uit. Iedereen wil erbij zijn, veel bioscopen organiseren in december voorvertoningen. 

En dat voor een documentaire over Elizabeth Holmes. Een vrouw die op haar dertigste 4,5 miljard dollar waard was dankzij een door haar bedachte machine die, zo beweerde ze, met één druppel bloed een scala aan medische tests kon uitvoeren – maar die inmiddels een gevangenisstraf van elf jaar uitzit omdat die machine in de praktijk nog geen verdwaalde bacterie kon opsporen. Is zij dit allemaal waard?  

Het korte antwoord is ‘ja’. Holmes blijkt een mateloos fascinerend figuur die ook nog eens heel stellig volhoudt dat ze niets fout heeft gedaan. Vandaar wellicht dat ze Fielder, Oppenheimer en een cameraman wekenlang toeliet in het krappe strandhuis dat ze deelt met haar partner Billy Evans en hun twee kleine kinderen. Je mag alles zien, vertelt ze de filmmaker wanneer hij zijn intrek neemt in het gastenverblijf. 

Dat het juist Nathan Fielder is, bekend van The Rehearsal en zijn onvoorspelbare en eigenzinnige, soms zelfs krankzinnig aanpak, die deze ongekende toegang kreeg, was misschien wel de grootste verrassing van het filmjaar. Hij observeert het stel als een stalker in hun eigen huis. Je kunt je oprecht afvragen waarom dit Holmes en Evans een goed idee leek. Al is het beter om gewoon te genieten van het feit dat ons dit wonder is gegund.