'Dolly verenigt de Staten' is een montere muzikale montage over de onwankelbare Dolly Parton

Als tiener was Dolly Parton (1946) onder de indruk van een vrouw uit haar geboortestadje. Een extravagante verschijning met lange nagels, felle lippenstift, geel haar en rode hakken. Of, zoals anderen haar noemden: een slet, een sloerie, een hoer. ‘Maar ze was prachtig,’ zegt Parton in de documentaire Dolly verenigt de Staten. ‘“Mijn moeder zei: niet kijken. Die is zo ordinair.” En ik zei: zo wil ik later ook worden. Ordinair.’

Zo vanzelfsprekend als Parton het alledaagse begerenswaardig maakte, zo wist de meest geliefde countryzangeres allertijden een heel land – en een wereld ver daarbuiten – voor zich te winnen. Hordes vrouwen maar vooral mannen dosten zich tijdens look-a-like-wedstrijden in de jaren zeventig uit als de gevatte, uitbundige en bovenal bijzonder getalenteerde singer-songwriter. Veroverde ze in haar beginjaren vooral de harten van countryliefhebbers, al gauw volgden bewonderaars uit alle lagen van de bevolking en de muziekscene. Progressief, conservatief, christelijk of atheïstisch – iedereen viel, en valt, voor Parton. Van dragqueen-icoon RuPaul en Taylor Swift tot Snoop Dogg en Beyoncé; allemaal zien ze in haar een voorbeeld.

Dolly Parton, met haar zelfspot, ontwapende eigenheid en onwankelbare optimisme, is een religie op zich. Niet alleen haar fans geloven in haar, ze gelooft in de eerste plaats in zichzelf. En wat is het een verademing om een vrouw van haar kaliber in haar liedjes, maar ook daarbuiten, vol zelfvertrouwen voor zichzelf en anderen te horen opkomen.

Parton zingt over onderbetaalde en ondergewaardeerde secretaresses (9 to 5), over opgroeien in armoede (Coat of Many Colours) en over haar contractuele breuk met countryzanger Porter Wagoner, die haar niet wilde laten gaan (I Will Always Love You). Ze is open over haar endometriose en hysterectomie, en de depressie de daarop volgde. Haar internationale doorbraak (Jolene), dankt ze aan een ruzie met haar man. En nooit verliest ze uit het oog waar ze vandaan komt: de Smoky Mountains in Tennessee, waar ze haar jeugd doorbracht met haar ouders en elf broers en zussen. Dolly verenigt de Staten herinnert in een montere muzikale montage van vooral hoogte- en enkele dieptepunten aan wat in onze sterk verdeelde samenleving steeds verder te zoeken lijkt: een gevoel van hartverwarmende gemeenschappelijkheid.