Helden van de galaxy: jeugdserie over vijf kinderen op een als asielzoekerscentrum ingericht cruiseschip

In de vierdelige jeugdserie Helden van de Galaxy volgt regisseur Mirjam Marks vijf kinderen tijdens hun verblijf op een cruiseschip in Amsterdam dat is ingericht als asielzoekerscentrum. Kosai Alkhalaf (34) werkte als tolk en fixer mee aan het programma. Hij ontvangt ons in zijn benedenwoning, waar hij trots een rondleiding geeft. Alles zit strak in de verf. In de slaapkamer heeft hij extra wandjes aangebracht en een kast ingebouwd. In de woonkamer komen planken voor foto’s, voorwerpen en kunstobjecten die hij samen met zijn gezin gaat verzamelen. ‘De zwaarste tijd ligt achter me. Nu ben ik hier, in dit geweldige land.’ Dan vertelt Alkhalaf over wat hij de afgelopen zestien jaar heeft meegemaakt, op voorwaarde dat hij niet overkomt als iemand die medelijden oproept. ‘Ik ben geen zielig persoon. Vanaf nu ben ik juist heel gelukkig.’

Alkhalaf groeide op in Aleppo in Syrië, in de warmte en geborgenheid van een groot gezin. Zijn ouders zorgden ervoor dat het hem aan niets ontbrak. Hij kon naar de universiteit en kreeg privéles om beter Engels te leren. In 2011 moest hij zijn plan om werktuigbouwkundig ingenieur te worden overboord zetten, omdat een burgeroorlog uitbrak en het gezin moest uitwijken naar familiegrond in de provincie. Noodgedwongen schakelde Alkhalaf over op een online opleiding architectuur. In 2014, toen IS steeds verder oprukte, vertrokken ze halsoverkop naar Turkije. Ze konden nog net wat spullen en contant geld meenemen, maar zonder identiteitspapieren.

Front

In Oost-Turkije pakten Alkhalaf en zijn broers alles aan om geld te verdienen: ze werkten in de bouw of als loodgieter. Hij probeerde zo snel mogelijk de taal te leren en trouwde met een Syrische vrouw. Tussendoor volgde hij een opleiding als anesthesist om zich voor zijn land te kunnen inzetten. Uit tientallen Turkse medestudenten werd hij als een van de drie besten geselecteerd. Hij haalde zijn diploma en ging voor het Rode Kruis naar het front in Syrië. ‘Daar heb ik het lelijkste gezicht van de oorlog gezien. Officieel ben ik geen arts, maar bij gebrek aan gekwalificeerde mensen heb ik zo ongeveer alles gedaan. Tijdens de opleiding hadden ze gezegd dat het goed is om af en toe flauw te vallen als je veel bloed ziet. Omdat dat heel menselijk is. Maar ik merkte dat ik een mechanisme begon te ontwikkelen om emoties te blokkeren. Dat was voor mij het moment om niet meer voor mijn land, maar voor mezelf te kiezen.’

© Mirjam Marks

Dat had hij alleen niet zelf in de hand. Zijn zwangere vrouw vluchtte naar Saoedi-Arabië, maar Alkhalaf kon niet aan de juiste papieren komen. Daarna zag hij nog maar één oplossing: proberen illegaal West-Europa te bereiken. Vanuit kustplaats Izmir vertrok hij met een reddingssloep naar Rhodos en reisde door naar Athene, waar hij op het vliegtuig wilde stappen. Na tal van vergeefse pogingen met vervalste reisdocumenten waar hij in totaal zo’n 8000 euro voor betaalde, kwam hij aan in Brussel. Daar nam hij de trein naar Nederland, op zoek naar zijn broer die een paar dagen eerder was vertrokken. Een paar uur later werd hij aangehouden omdat hij geen treinkaartje had. Tot zijn geluk gaf de conducteur hem een open dagkaart, zodat hij naar Ter Apel kon om asiel aan te vragen.

Dochter

Uiteindelijk kwam Alkhalaf terecht in de noodopvang op cruiseschip MS Galaxy in de Amsterdamse haven, waar hij twee jaar moest wachten tot hij een woning kreeg toegewezen. Al die tijd belde hij dagelijks met zijn vrouw in Saoedi-Arabië, waar zes jaar geleden hun dochter Ola werd geboren. Via Facetime probeerde hij haar woordjes te leren en tekenles te geven. Daarom was het een logische stap om zich als vrijwilliger aan te melden voor de jeugdworkshops van stichting De Vrolijkheid op de Galaxy. ‘Zo kwam ik in contact met Mirjam Marks. Ik was onmiddellijk enthousiast over haar plan voor een documentaireserie. Behalve het tolken was mijn rol om contact met de ouders te onderhouden en hun vertrouwen te winnen. Tijdens het vertalen heb ik de serie in totaal wel veertig keer gezien. Ik vind het een wonder dat de serie überhaupt gemaakt kon worden en het eindresultaat is prachtig geworden.’

In januari zag Alkhalaf zijn dochter voor het eerst. ‘Ze herkende me meteen. Het was onbeschrijflijk mooi om haar te omhelzen en haar geur op te snuiven. Sindsdien ben ik een nieuw leven begonnen. Vers. Weg zijn alle trieste herinneringen. Alsof ik opnieuw ben geboren. Ik ga er alles aan doen om mijn vrouw en kind gelukkig te maken. Daar ga ik ieder moment van de dag van genieten.’