In The Cycle of Love fietst een jonge Indiër naar Zweden voor de liefde
The Cycle of Love is te zien in de bioscoop
In 1975 werd de jonge Indiër PK verliefd op de Zweedse backpacker Lotta. Toen zij weer was vertrokken, stapte hij op de fiets om naar haar op zoek te gaan. Voor de documentaire The Cycle of Love legde regisseur Orlando von Einsiedel PK’s reis opnieuw af. ‘Ik denk dat iedereen er iets anders uit kan halen.’
Het is een liefdesverhaal dat in deze tijd waarschijnlijk al was geëindigd voordat het goed en wel had kunnen beginnen. Toen de Zweedse backpacker Anne-Charlotte ‘Lotta’ von Schedvin in 1975 de hippie trail aflegde liet ze in India haar portret tekenen door straatkunstenaar Pradyumna Kumar ‘PK’ Mahanandia. In de tien minuten die dit in beslag nam vielen de twee als een blok voor elkaar. Zozeer dat ze hem beloofde na haar vertrek zo snel mogelijk terug te keren naar India. Omdat hij vervolgens lange tijd niets van haar hoorde, besloot PK zelf af te reizen naar Zweden. Hij pakte de paar bezittingen die hij had, sprong op een tweedehandsfiets en begon aan een tocht van bijna tienduizend kilometer.
‘Dat had hij vandaag de dag natuurlijk nooit gedaan,’ lacht Orlando von Einsiedel, die de documentaire The Cycle for Love over het verhaal van PK en Lotta maakte. ‘Lotta had hem waarschijnlijk een sms’je gestuurd met de boodschap: kom maar niet naar Zweden, ik ga door met mijn leven.’ Maar in die tijd hadden mensen nog geen mobiele telefoons. En dat is een geluk voor ons, want de reis die hij vijftig jaar geleden maakte heeft nu een prachtfilm opgeleverd. Het liefdesverhaal van de twee is een ode aan doorzettingsvermogen en liefde, maar bovenal aan de goedheid van de mens. Want waar PK ook kwam met zijn fiets, overal waren mensen die de wildvreemde, verliefde jongeman wilden helpen.
Eerder dit jaar spraken we de Britse regisseur tijdens het documentairefestival CPH:DOX in Kopenhagen.
The Cycle for Love is een heerlijk, hoopgevend verhaal. Hoe bent u dit op het spoor gekomen?
Von Einsiedel: ‘Nadat ik een praatje gehouden had in Zweden kwamen er twee vriendelijke jonge mensen op me af. Ze gaven me een boek met de woorden: “Dit is het verhaal van onze ouders.” Ze kenden mijn werk en dachten dat ik het misschien interessant zou vinden om een film over hun ouders te maken. Nu is het mijn ervaring dat mensen die je zomaar benaderen met een idee meestal niet de beste onderwerpen aandragen. Ik heb ze dus, hopelijk vriendelijk, bedankt. Pas een paar maanden later las ik het boek tijdens mijn vakantie, waarna ik ze direct een bericht heb gestuurd. Het verhaal is immers fenomenaal.’
Omdat er geen filmcamera’s bij waren tijdens PK’s fietstocht speelt een jonge acteur deze scènes na. De gesprekken die hij onderweg voert met mensen zijn echter niet in scène gezet. Hoe ging dit in z’n werk?
‘Als documentairemaker werk je meestal niet met acteurs, dus voor mij was dit een uitzonderlijke aanpak. We hebben eerst op straat mensen gezocht – westerse backpackers, mensen uit Iraanse en Afghaanse gemeenschappen – en ze uitgelegd wat we aan het doen waren om vervolgens te vragen of ze een gesprek wilden voeren met de man die PK speelde. Deze acteur, Chirag Lobo, komt uit het theater en weet dus hoe hij moet improviseren. Wel hadden we een klein voorgesprekje met de mensen, zodat we hem een beetje konden voorbereiden, maar wat je ziet in de film zijn echte gesprekken die hij voerde met wildvreemden – gesprekken over liefde, hoop en dromen. En de echte PK, die er de hele tijd bij was, stond er vaak met tranen in zijn ogen naar te kijken. Vijftig jaar geleden had hij deze mensen uiteraard niet ontmoet, maar hij had wel talloze vergelijkbare gesprekken gevoerd tijdens zijn eigen reis.’
Diverse mensen die ‘PK’ in uw film ontmoet bieden aan een trein- of vliegticket voor hem te kopen. Gebeurde dit ook echt?
‘Ja. Omdat ik vooraf niet zeker wist of de manier waarop ik dit verhaal wilde tackelen ook in de praktijk zou werken, heb ik een bevriende acteur gevraagd een proefversie op te nemen in Londen, waarbij hij mensen op straat zou vertellen over zijn plan om voor de liefde naar Zuid-Afrika te fietsen. De eerste vrouw die hij sprak bood direct aan zijn vliegticket te betalen. Ze vond het zo’n mooi verhaal. Vanaf dat moment wist ik dat het zou werken, dat mensen onze PK net zo zouden behandelen als de echte PK vijftig jaar geleden behandeld werd. En weet je: het viel niet tegen. Er waren zo veel mensen die wilden helpen of die hem uitnodigden om te komen eten. Het was heel bijzonder om alles wat we in PK’s boek hadden gelezen in het echt te mogen meemaken.’
PK werd geboren als onaanraakbare, de laagste kaste in India. Iets waar hij op aangrijpende wijze over vertelt. Toch is de inmiddels 77-jarige man opvallend optimistisch en liefdevol. Wat is zijn geheim?
‘PK is een magisch individu. Hij is uniek. Ondanks een hele moeilijke jeugd en alles wat hij heeft meegemaakt, heeft hij vertrouwen in mensen. Het is eindeloos inspirerend.’
Klopt het dat het verhaal van PK en Lotta in Zweden op scholen verteld wordt?
‘Het is in elk geval een bekend verhaal in Zweden. Telkens als we mensen daar vertelden wat we aan het filmen waren, zeiden ze dat ze als kleuter of op de basisschool al over PK en Lotta hadden gehoord. Ik denk dat dit komt doordat het verhaal zo veel lagen heeft. Je kunt je richten op de liefde en de connectie tussen mensen met totaal verschillende achtergronden. Of op de inherente goedheid van de mens, maar je kunt ook focussen op het bijna magische aspect omdat het alle logica tart. Ik denk dat iedereen er iets anders uit kan halen en dat is wat mij betreft altijd een teken dat het een goed verhaal is.’
Wat heeft u zelf meegenomen uit het verhaal?
‘Gezien de wereld waarin we nu leven, moet ik zeggen dat vooral die alomtegenwoordige vriendelijkheid van mensen mij heeft gegrepen. Het is zo makkelijk om op dit moment te denken dat we het geloof in elkaar aan het kwijtraken zijn, maar dit soort verhalen kunnen ons aan onze gedeelde menselijkheid herinneren.’
