De beste documentaires van oktober 2026

Curieuze, haast antropologische documentaire van de Nederlandse filmmaker Jona Honer (De alchemisten) over de beroemde Chinese nachtclub Play House. In lang aangehouden, statische shots filmt hij het vermoeide personeel achter de schermen van deze populaire uitgaansgelegenheid, alsook de uit hun dak gaande (en veelal rijke) bezoekers. Daarbij laat hij de beelden volledig voor zichzelf spreken: zonder muziek, commentaar of interviews toont hij een mini-universum dat draait op het menselijke verlangen naar extase. Honer geeft zijn publiek daarbij de tijd om elk shot rustig te kunnen onderzoeken, waardoor de - gedeeltelijk met een thermische camera opgenomen - beelden iets poëtisch krijgen en als vanzelf tot nadenken stemmen.

Intrigerende maar zware documentaire over de geheime operatie van twee genocide-onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam, Uğur Ümit Üngör en Annsar Shahhoud, die via de door Shahhoud gespeelde ‘Anna’ bekentenissen ontlokken aan Syrische oorlogscriminelen. ‘Anna’ doet zich via Facebook voor als een pro-Assad student die onderzoek doet naar het Syrische leger. Langzaam weekt zij bekentenissen los van Amgd Youssuf, die in naam van Assads regime talloze moorden pleegde. Als ‘Anna’ glimlacht Annsar steeds charmant tegen Youssuf, maar als zichzelf is ze ernstig getraumatiseerd door de oorlog in Syrië. ‘Anna’ wordt zo een vlucht voor haar.

Op een dak in Tel Aviv worden 24 Israëlische militairen geïnterviewd over hun daden in Gaza na de Hamasaanslag van 7 oktober 2023. Anoniem, in silhouet, komen ze in beeld. Ze vertellen hoe alle telefoons in Gaza worden gehackt. Hoe een AI-programma vermeende Hamasleden selecteert, die vervolgens thuis in bed worden gedood. Hoe tientallen burgerslachtoffers per doelwit als aanvaardbare nevenschade (‘naza’) worden beschouwd. Emotie en zelfreflectie blijven beperkt: ‘Ik voer gewoon orders uit.’ Verbijsterende docu van de Israëlische makers van Oscarwinnaar No Other Land is geproduceerd door The Guardian en regisseur Jonathan Glazer (The Zone of Interest).

Het is een verhaal zo vol liefde dat het op Zweedse basisscholen wordt verteld: in 1975 werd PK, een jonge man in India, verliefd op Lotta, een Zweedse backpacker, en fietste bijna tienduizend kilometer – via Afghanistan en Iran naar Europa - om bij haar te zijn. Regisseur Orlando von Einsiedel, die eerder het Oscar winnende The White Helmets maakte, vond het zo’n hoopvol verhaal, dat hij besloot er een documentaire over te maken. Nu was er geen cameraploeg die PK volgde in 1975, dus maakt een acteur de reis opnieuw. Het eindresultaat is ontroerend, meeslepend en vreugdevol – precies het soort film dat we nu kunnen gebruiken.

Spectaculaire reconstructie van een grootschalige hack door de Franse, Belgische en Nederlandse politie, waarmee ze toegang krijgen tot een versleutelde berichtenapp die massaal wordt gebruikt door (drugs)criminelen. Het is een cruciale ontwikkeling in de misdaadbestrijding, vooral omdat de communicatie van criminelen al sinds 2016 onmogelijk te kraken lijkt. Maar als de politie er dan eindelijk in slaagt om toegang te krijgen tot dit ‘zwarte gat’, zijn de gevolgen in de onderwereld immens. Het resulteert in een zeer meeslepend drieluik, met talloze getuigen die met gevaar voor eigen leven hun verhaal doen.