Making Marie Antoinette is een postume samenwerking tussen moeder en dochter
Interview met Sofia Coppola over moeder Eleanor en Making Marie Antoinette
De prachtig intieme documentaire Making Marie Antoinette van Eleanor Coppola is naast een geslaagde making of ook een innig portret van een filmfamilie. We spraken dochter Sofia Coppola, die na het overlijden van haar moeder de documentaire afmaakte.
Het uitbundige biografische drama Marie Antoinette (2006) mag zo langzamerhand een moderne klassieker worden genoemd. Voor deze derde film van regisseur Sofia Coppola (Lost in Translation) kreeg de Amerikaanse filmmaker – die toen pas 34 was – ongekende toegang tot het paleis van Versailles, om daar een prachtig aangekleed en uitgekiend coming-of-age-portret te filmen van de wereldberoemde achttiende-eeuwse Franse koningin.
Naast de honderden crewleden en evenveel figuranten liep ook documentairemaker Eleanor Coppola, Sofia’s moeder, rond op de set in Noord-Frankrijk. Met haar handheld camera legde ze vast hoe haar dochter de miljoenenproductie leidde. Dat had ze eerder ook al gedaan op de set van Apocalypse Now (1979), waar haar man Francis Ford Coppola als regisseur tegen het ene na het andere probleem aanliep.
Maar waar die opnames gebruikt werden voor de veelgeprezen documentaire Hearts of Darkness: A Filmmaker's Apocalypse (1991), belandden de beelden die Eleanor schoot op de set van Marie Antoinette ergens op een zolderkamer. ‘Dat leidde tot enige frustratie bij mijn moeder,’ vertelt Sofia tijdens een online persgesprek. ‘Want ze had nooit de kans gekregen om de beelden samen te stellen op de manier die zij in gedachten had. Toen we tijdens een van de coronalockdowns met het hele gezin samen waren in ons familiehuis in Napa Valley, met zeeën van tijd, besloten we daarom om het beeldmateriaal er weer eens bij te pakken.’
Van de ruim tachtig uur aan opnames die Eleanor had gemaakt, was Sofia alleen bekend met de weinige beelden die als extra’s op de dvd van Marie Antoinette waren terechtgekomen. ‘De rest had ik nog nooit gezien,’ vertelt ze. ‘Ik kon haast niet geloven hoeveel mijn moeder had gefilmd. De beelden brachten zo veel herinneringen naar boven. Er zaten zelfs opnames tussen van het moment dat ze mijn toenmalige vriendje – inmiddels mijn man – voor de eerste keer ontmoette. Maar ik was net zo verrast door de beelden die ze had geschoten op delen van de set waar ik als regisseur nauwelijks kwam, zoals de ruimte waar alle pruiken voor de figuranten werden klaargemaakt.’
Hier zit een film in, dacht Eleanor, dus ging ze aan de slag met de montage. Maar tijdens het maakproces ging het steeds slechter met haar gezondheid. Eleanor werkte uiteindelijk door aan de documentaire tot haar overlijden in april 2024.
Sofia: ‘In de laatste periode van haar leven maakte mijn moeder duidelijk hoezeer ze wilde dat de film zou worden afgemaakt. Dus na haar dood ben ik samen met een editor doorgegaan met monteren. Ik vroeg mezelf daarbij steeds af: hoe zou mijn moeder dit hebben gedaan? De editor kwam met het goede idee om fragmenten uit haar dagboek te gebruiken in de voice-over. Het voelde uiteindelijk echt als een cadeau om de film te mogen afmaken. Door na het overlijden van mijn moeder een jaar lang met haar beelden te werken, voelde ik me meer met haar verbonden en hielp het me in mijn rouwproces. Het was een unieke en betekenisvolle ervaring en het voelt fijn om haar op deze manier te kunnen eren.’
