Meesterlijke Trois couleurs-trilogie op Canvas

Drieluik van Poolse cineast Krzysztof Kieslowski op tv

Juliette Binoche in Trois Couleurs: Bleu
  • Cas Hoekstra

Met de Trois couleurs-trilogie maakte de Poolse meestercineast Krzysztof Kieslowski een uniek filmisch drieluik. Alles wat mooi kan zijn aan cinema is te vinden in de drie lyrische films, die gebaseerd zijn op de Franse idealen vrijheid, gelijkheid en broederschap.

Een carrière lang probeerde de Poolse filmmaker Krzysztof Kieslowski (1941-1996) in film te vangen wat het betekent om mens te zijn. Zijn pogingen de mystiek van het leven te verbeelden - zelf vond hij dat alleen de allergrootste filmmakers, zoals de door hem enorm bewonderde Andrei Tarkovski, dat konden - leidden tot een aantal zeer ambitieuze en kunstzinnige filmprojecten. Zoals Dekalog (1989), een veelgeprezen tiendelige serie films, gebaseerd op de tien geboden uit de Bijbel. Kieslowski vestigde er zijn naam mee als een van de belangrijkste Europese regisseurs van de late twintigste eeuw.

Een al even groots opgezet project was de Trois couleurs-trilogie, misschien wel zijn bekendste werk. Deze films, die vernoemd zijn naar de drie kleuren uit de Franse vlag, staan ieder symbool voor een van de idealen van de Franse revolutie: vrijheid, gelijkheid en broederschap. Grote thema’s dus, die net als in Dekalog grootse cinema opleveren.

Het zijn films van de meest poëtische soort, waarin op sommige momenten alles lijkt te kloppen en perfect samenkomt

fotomodel Valentine (Irène Jacob) in Trois Couleurs: Rouge
Fotomodel Valentine (Irène Jacob) in Trois Couleurs: Rouge
© IMDB

In Bleu (1993), de eerste van de drie, volgen we een jonge vrouw (Juliette Binoche) die bij een auto-ongeluk haar man en kind verliest en vervolgens haar oude leven probeert te vergeten. Vervolgfilm Blanc (1994) is een zwart-komische vertelling over een Poolse kapper (Zbigniew Zamachowski) die wraak wil nemen op zijn akelige ex-vrouw (Julie Delpy). En de prachtige slotfilm Rouge (1994) draait om de bijzondere, onverwachte vriendschap tussen een nukkige, gepensioneerde rechter (Jean-Louis Trintignant) en een jong, goedhartig model (Irène Jacob).

Bijzonder is dat de drie films qua toon, plot en genre erg van elkaar verschillen en toch voelen als een geheel. Elk van de films vertelt een compleet ander verhaal, maar de thema’s zijn steeds hetzelfde: lotsbestemming, toeval en zingeving. Kieslowski laat je meeleven met personages die hun eigen plek proberen te vinden in een roerige, steeds veranderende wereld. Het zijn films van de meest poëtische soort, waarin op sommige momenten alles lijkt te kloppen en perfect samenkomt: het virtuoze camerawerk, de prachtige muziek, het subtiele lichtgebruik en het weergaloze acteerwerk.

‘Geen van de ideeën in zijn films zie je aankomen’, schreef de grote Stanley Kubrick ooit over Kieslowski, in het voorwoord van een boek over zijn werk. ‘En je realiseert je pas veel later hoe diep die ideeën je hart hebben geraakt.’ De woorden van de Amerikaanse meesterverteller gelden misschien nog wel het meest voor de Trois couleurs-trilogie, waarvan het prachtige slot alle verhaallijnen op zeer originele wijze samenbrengt. Pas dan besef je eigenlijk dat je een meesterwerk hebt gezien.