Avedon biedt een verrassend inkijkje in het brein van een meesterfotograaf

Avedon is te zien op Netflix

  • Cas Hoekstra

Ondanks de conventionele vertelvorm is Ron Howards nieuwe documentaire over Richard Avedon een vlot verteld, inzichtelijk en verrassend intiem portret van de mens achter de beroemde en invloedrijke Amerikaanse fotograaf.

Martin Luther King, Marilyn Monroe, de Dalai Lama, Michael Jordan, Patti Smith, Charlie Chaplin, James Baldwin, Robert Oppenheimer, Barack Obama; de lijst met beroemdheden die voor de lens van de gerenommeerde Amerikaanse mode- en portretfotograaf Richard Avedon (1923-2004) verschenen lijkt eindeloos.

In sober zwart-wit, en vrijwel altijd tegen een volledig witte achtergrond, vereeuwigde Avedon zijn onderwerpen. Resulterend in eenvoudige, maar zeer sprekende portretten. Niets mocht afleiden van de persoon die hij vastlegde, en niets mocht tussen hem en het model in komen te staan. Het liefst zou hij foto’s maken met zijn ogen, zo vertelt Avedon in een nieuwe Netflixdocumentaire over zijn werk en leven, zodat ook de camera hem niet zou hinderen.

Avedon, de nieuwe documentaire van (speel)filmmaker Ron Howard (A Beautiful Mind), is een rechttoe rechtaan portret geworden van de beroemde fotograaf. Oude interviewfragmenten waarin de Amerikaan zijn werkwijze uit de doeken doet worden afgewisseld met gesprekken waarin familieleden, oud-collega’s, bewonderaars en modellen over hem vertellen.

© Netflix

Hoewel de film daarmee een nogal conventionele documentaire is geworden, weet Howard verrassend dicht op de huid te kruipen van zijn onderwerp, en in de relatief korte speelduur van 104 minuten ontzettend veel over zijn leven en invloedrijke werk te vertellen. Voor een groot deel is dat te danken aan Avedon zelf, die als geen ander mensen kan enthousiasmeren voor fotografie, en tegelijkertijd heel open vertelt over zijn persoonlijke relaties – zoals de ingewikkelde verhouding die hij had met zijn vader.

Maar het komt ook door de vlotte montage, die de foto’s van Avedon nog meer laat spreken dan ze al deden, en de manier waarop getoond wordt hoezeer hij met zijn werk de tijdgeest wist te vangen.

Nog het meest is Avedon een inkijkje in het brein van de meesterfotograaf, waarin we leren hoe hij dacht en wat hij belangrijk vond in de beelden die hij maakte. Hoe fotografie eigenlijk nooit objectief kan zijn, en altijd het verhaal bevat dat de fotograaf zelf wil vertellen. En dat de kwaliteit van een foto niet afhangt van technische zaken, maar van de visie van de fotograaf, en de band die die opbouwt met zijn subjecten.

‘Er was altijd een soort duel gaande tussen Richard en zijn subject,’ zegt fotograaf Joel Meyerowitz halverwege de film. ‘En Richard won.’