The Year of the Ghost: intiem en pijnlijk familieportret over patriarchaal China
The Year of the Ghost is te zien in de bioscoop

In de documentaire The Year of the Ghost proberen Louis Hothothot, zijn zus en zijn moeder ieder hun eigen weg te vinden na het overlijden van de vader des huizes. Pijnlijke familieverhalen komen aan het licht, die naast het blootleggen van de patriarchale maatschappij in China, ook Hothothot confronteren met een keuze: blijft hij in Nederland of keert hij terug naar China?
‘Arme gezinnen kennen geen liefde,’ vertelt de tante van Louis Hothothot (1986) wanneer ze praat over haar eigen uithuwelijking. Op zeventienjarige leeftijd werd zij de vrouw van een man die ze nog nooit had gezien, in een dorp waar ze nog nooit was geweest met een dialect waar ze niks van verstond. 100 yuan (15 euro) kreeg haar moeder van de familie aan wie ze haar kind had weggegeven. Het is een van de vele diep-tragische verhalen over het lot van meisjes en vrouwen in China.
De focus van The Year of the Ghost ligt bij de verhoudingen in dit rouwende gezin. Zo koestert Louis’ zus Jingjing wrok tegen hem en zijn ouders, omdat hij altijd de favoriet was. De eenzaamheid en verwaarlozing die zij ervoer laten zien hoe in China jongens nog altijd worden gezien als beter dan meisjes. Tirades van Jingjing tegen Louis, die hij met zijn camera vastlegt, brengen de kijker ongekend dichtbij. Dichterbij kan haast niet. De een zal het adembenemend vinden, de ander zal zich afvragen waarom we hier eigenlijk getuige van moeten zijn.

Louis’ zoektocht naar antwoorden levert wel meer ongemakkelijke momenten op wanneer hij op een wat gekunstelde manier zichzelf filmt. Bijvoorbeeld tijdens een gesprek met zijn vriendin over blijven in Nederland of terugkeren naar China, of op een emotioneel moment waarin hij het overlijden van zijn vader probeert te verwerken.
Wel een fijne toevoeging zijn de animaties over zijn familiegeschiedenis. De prachtige tekeningen vormen een welkome tegenhanger voor de meer geënsceneerde momenten en geven de verborgen woede, het onrecht en de schaamte die bij de oudere generaties leven een gezicht.
Dat Jingjing haar brood verdient als matchmaker, een beroep dat geworteld is in de traditie van het uithuwelijken, is met het verhaal van haar tante in het achterhoofd een wrang detail. Het maakt duidelijk dat er in China op het gebied van vrouwenemancipatie nog een wereld te winnen valt.
The Year of the Ghost is pijnlijk, ongemakkelijk en intiem. En net als in zijn vorige film (Four Journeys) blijkt dat Louis Hothothot nog lang niet is uitgepraat over zijn familie, over China, over identiteit en politiek.
