Soldier's Bones: indrukwekkend portret over de onthullingen van een journalist in Vietnam
Soldier's Bones is te zien in de bioscoop en op Picl
De documentaire Soldier’s Bones gaat over Alec Shimkin, die als journalist vanuit Saigon verslag deed van de Vietnamoorlog (1955-1975). Toen hij een grote onthulling deed, merkte hij dat niet iedereen daarop zat te wachten.
Het geluid van overvliegende helikopters is onlosmakelijk verbonden met de oorlog in Vietnam. Ook in de documentaire Soldier’s Bones is er niet aan te ontsnappen. Niet enkel soldaten van de Vietcong hoefden te vrezen voor deze vliegende moordmachines, ook burgers waren niet veilig. Operatie Speedy Express was zo’n operatie waarin het niet zo nauw werd genomen met het onderscheid tussen soldaat en burger.
Journalist Alec Shimkin komt deze operatie in 1971 op het spoor wanneer hij vrijgegeven documenten aan het doorspitten is. Hij komt erachter dat tijdens Speedy Express duizenden mensen zijn gedood en dat een aanzienlijk deel hiervan burgerslachtoffers zijn.
Shimkin had vanaf jongs af aan al interesse in oorlogsgeschiedenis. In een poging te ontsnappen aan zijn verstikkende vader, die zijn leven al voor hem uitgestippeld had, sloot hij zich aan bij de burgerrechtenbeweging. Vervolgens kwam hij terecht in Vietnam.
Hij besluit wat er gebeurd is tijdens operatie Speedy Express tot de bodem uit te zoeken. Zijn chef Kevin Buckley ziet er ook potentie in, hij vindt het zelfs Pulitzerwaardig. Maar wanneer Shimkin en Buckley het verhaal inleveren, stuiten ze op weerstand. De hoofdredactie van Newsweek denkt dat de Amerikaanse lezers oorlogsmoe zijn en dat ze het artikel zullen zien als een nodeloze aanval op president Nixon. Uiteindelijk wordt het in flink afgezwakte vorm gepubliceerd en heeft het geen noemenswaardige impact. Shimkin zou nooit terugkeren uit Vietnam. Hij raakte vermist en er werd nooit meer iets van hem vernomen.
De Nederlandse filmmaker Kasper Verkaik maakte met Soldier’s Bones een indringende documentaire over een jongeman wiens wereldbeeld verschuift door de acties van zijn ‘eigen’ leger. Daarnaast komt tussen de regels het belang van onafhankelijke journalistiek naar voren. Oud-collega’s van Shimkin schetsen een mooi beeld van zijn persoonlijkheid en zijn werkwijze als journalist. Aangevuld door een interview met zijn zus Eleanor ontstaat er een portret van een jongeman die altijd opstond tegen onrecht, of het nu in Mississippi of in Zuidoost-Azië was. En wie dit uiteindelijk met zijn leven heeft moeten bekopen. Ook komen er Vietnamese burgers aan het woord, die hun kant van de oorlogsgeschiedenis vertellen.
De documentaire wordt aan elkaar geregen door brieven van Shimkin aan zijn familie. Verkaik weet een mooie balans te vinden tussen Shimkins persoonlijke verhaal en de onderbelichte oorlogsmisdaden die hij ontdekte. En wanneer we Amerikaanse militairen vanuit helikopters zien schieten op mensen van wie ze niet zeker weten of ze soldaten zijn, spreken de beelden voor zich.
