Drie idealisten proberen een stervende wereld te redden in visueel sterke docu 'Het systeem'

Wanneer klimaatactivist en antifascist Tadzio Müller vastzit in een Tsjechische cel en moet toekijken hoe vrienden van hem worden mishandeld door de politie, vreest hij voor zijn leven. Een oogwenk later is hij zelf aan de beurt. Hij krijgt twee stompen tegen zijn oor en gaat tegen de grond, waar politiemannen hem blijven schoppen. Gelukkig kan Müller het allemaal navertellen op camera. Optimistischer over het realiseren van zijn missie heeft het hem niet gemaakt. 

Het zijn heftige offers, die maar zelden tot echte vooruitgang leiden. Hoe hij en twee andere idealisten met die realiteit omgaan, zien we in Het systeem. Deze cinematografisch sterke documentaire werd geregisseerd door Joris Postema (Stop Filming Us).

De drie hoofdpersonen zijn Müller, diplomaat Henk Ovink en Pippi van Ommen, medeoprichter van de Nederlandse tak van Extinction Rebellion. Waar Ovink als (voormalig) gezant bij de VN de formele weg bewandelt door te lobbyen en toespraken te houden, zijn Van Ommen en Müller vooral bezig met de wat meer zichtbare vorm van activisme en publieke ongehoorzaamheid. Aan ambities geen gebrek, toch begint de documentaire met Müller die zegt: ‘Everything is terribly fucked’.

© KRO-NCRV

Klimaatregels kunnen door de ene regering worden ingevoerd en door de andere weer afgeschaft. Het maakt de bureaucratische rompslomp voor Ovink – ondanks al zijn goed ingestudeerde presentaties en het oneindige netwerken – nagenoeg ondoordringbaar. Van Ommen merkt dat de voortdurende strijd haar ook mentaal uitput.

Het lijkt een deprimerend onderwerp, een stervende wereld die niet te redden lijkt. Toch weet de documentaire een positieve toon aan te houden, vooral door de onvermoeide motivatie die de hoofdpersonen blijven hebben. Waarom? ‘Omdat het kan,’ zoals Ovink zegt. Ze vinden elk op hun eigen manier toch betekenis in hun soms vergeefse werk.