De beste queer kijktips van dit moment

Actrice Kristen Stewart (Twilight, Spencer) debuteert als scenarist en regisseur met deze bewerking van de memoires van Amerikaanse auteur Lidia Yuknavitch. De inhoud is pittig: Lidia wordt als kind misbruikt door haar vader en verliest zich als volwassene in drank, drugs en seks. Mede aangemoedigd door cultschrijver Ken Kesey vindt ze ten slotte een doel in de literatuur. Stewarts experimentele regiestijl is soms wel erg aanwezig, maar sluit goed aan bij chaos in Lidia’s hoofd, en getuigt bovendien van lef, ambitie en verteltalent. De rauwe, kwetsbare hoofdrol van Imogen Poots maakt diepe indruk.

Na een toevallige ontmoeting in een kroeg, waar de zachtzinnige Colin a capella ouderwetse liedjes zingt, lijft de dominante biker Ray de onderdanige Colin in als zijn persoonlijke (seks)slaaf. Zeer tegen de zin in van Colins moeder lijkt deze dom-sub relatie toch prima te werken… totdat ie niet meer werkt. Verrassend aangrijpende debuutfilm van regisseur Lighton over een zo goed als onbekende subcultuur, waarin acteurs Alexander Skarsgård en Harry Melling (als respectievelijk Ray en Colin) zich zonder enige gêne of ironie op hun personages storten.

Getalenteerde muzikanten Lionel (Paul Mescal) en David (Josh O'Connor) ontmoeten elkaar in 1917 op het conservatorium van Boston, vinden elkaar in hun passie voor folkmuziek en worden verliefd. De Eerste Wereldoorlog drijft hen echter uit elkaar. Als David twee jaar later van zijn werkgever de opdracht krijgt om een winter lang in afgelegen gebieden volksliederen op te nemen, vraagt hij Lionel om hem te vergezellen. Wonderschoon en opvallend ingetogen liefdesdrama met twee formidabele hoofdrolspelers, tedere dialogen en een prachtige soundtrack. De Zuid-Afrikaanse regisseur Oliver Hermanus (Living, Moffie) voegde een aantal persoonlijke elementen toe aan het script van debuterend scenarist Ben Shattuck, waaronder een scène waarin zwarte Amerikanen door de overheid van hun land worden verdreven.

Anna (nieuwkomer Krammer, fantastisch) is lesbisch, maar daar zal je haar dominante moeder (Schmahl) en zeurende zus (Wolff) nooit over horen, die maken zich vooral druk over het feit dat Anna in hun ogen te dik is. Vilein-komisch familiedrama van de Nederlandse regisseur Rosanne Pel (Light as Feathers) heeft dialogen als prikkeldraad en begint nog realistisch, maar wordt allengs absurdistischer. Onderweg komen een heleboel thema’s aan bod: van onzekerheid tot manipulatie, en van jeugdtrauma’s tot acceptatie. Tikje toneelmatig en hysterisch soms, maar sterk gespeeld en nooit voorspelbaar.

De uit Nigeria gevluchte en getraumatiseerde Isio (mooi subtiele rol van Adekoluejo) arriveert in een asielzoekerscentrum voor vrouwen in het Verenigd Koninkrijk, waar ze tussen de strenge bewakers en andere bewoners wacht op goedkeuring voor haar asielaanvraag. Ze ontmoet er Farah (Akinjirin), haar kamergenoot, die haar wegwijs maakt in het juridische proces dat ze beiden moeten doorstaan. De twee raken bevriend en worden uiteindelijk verliefd. Waardoor dit treffende debuut van Gharoro-Akpojotor – die zich baseerde op eigen ervaringen – niet alleen een aangrijpend en empathisch asielzoekersdrama is geworden, maar ook een mooie en kwetsbare liefdesfilm.

Céline (Rumpf) en Nadia (Chokri), twee hippe Parisiennes, zijn een van de eerste lesbische koppels die voor de wet gaan trouwen in Frankrijk. Over drie maanden verwachten ze hun eerste kindje – Nadia is zwanger – en om officieel erkend te worden als moeder moet Céline hun dochtertje adopteren, en via brieven van familie en vrienden bewijzen aan de rechter dat ze een goede moeder zal zijn. In dit licht autobiografische en thematisch rijke drama van regisseur Douard volgen we dit proces van dichtbij. Een prachtig humane film over (queer) moederschap met veel oog voor detail, die met name in de fraaie slotakte weet te raken.

Wanneer dertiger Jérémie (Kysyl) na jaren terugkeert naar zijn geboortedorp in de provincie, is alleen zijn aanwezigheid al voldoende om de boel daar volledig op z’n kop te zetten. Niemand in het dorp – van de moeder van zijn toenmalige beste vriend, tot de lokale priester aan toe – blijkt veilig voor Jérémie’s panseksuele aantrekkingskracht. En dan gaat er ook nog iemand dood. Broeierige mix van psychothriller en zwartkomisch melodrama van de Franse regisseur Guiraudie, die ooit opzien baarde met het al even weirde en onheilszwangere gay drama Stranger by the Lake (2013).

Aangrijpende dramaserie van de veelgeprezen schrijver Russell T Davies, die eerder series maakte als It’s a Sin en Years en Years. Davies snijdt als vertrouwd allerlei maatschappelijk urgente thema’s aan, waarbij hij zich in deze vijfdelige serie vooral richt op het steeds vijandiger klimaat voor LHBTQ-groepen. Voornaamste bron van het gedonder is hier een steeds verder uit de klauwen lopende burenruzie tussen queerclubeigenaar Leo (Alan Cumming) en zijn conservatieve buurman, elektricien Clive (David Morrissey). Die ruzie heeft uiteindelijk diep tragische gevolgen, al maakt Davies zijn serie verrassend genoeg nooit té zwaar.

De Brusselse twintiger Otto wordt zomaar ineens gedumpt door zijn vriendje Boris. Otto’s beste vriendin Lente raadt hem aan gauw op Grindr te gaan; Boris was zijn eerste geliefde, hoog tijd dat Otto eens wat avonturen gaat beleven. Voilà: dat zien we Otto vervolgens zeven korte afleveringen lang doen in deze vrolijke Vlaamse serie. Soms gebeurt dat behoorlijk expliciet – zo krijgen wij de dickpics waar de bleue Otto van schrikt gewoon ook te zien – maar al met al heeft Oh Otto! vooral een warme, lieve sfeer, met als hart van de serie de vriendschap tussen de (over)bedachtzame, onhandige Otto (Jonathan Michiels) en de impulsieve, extraverte Lente (Jennifer Heylen).

Een bekrompen stadje, een vader die niet weet hoe om te gaan met zijn ‘softe’ zoon die al op jonge leeftijd aangeeft een meisje te zijn en klasgenoten die haar dagelijks klappen geven. De vijftienjarige Byron (Ellis Howard) heeft één doel: een ander, geweldig leven gaan leiden. What it Feels Like for a Girl, gebaseerd op de memoires van transactivist en journalist Paris Lees, laat zien hoe Byron uitvogelt wat de wereld te bieden heeft voor een transgender tiener in de vroege jaren ‘00. Een rauwe serie, met een niet altijd likeable hoofdpersoon die tegelijkertijd vreselijk dapper én prettig sarcastisch is.

Deze Canadese dramaserie over de geheime liefdesrelatie tussen twee rivaliserende professionele ijshockeyspelers, werd totaal uit het niets een televisiesensatie toen het onlangs in Noord-Amerika werd uitgezonden. Om dit succes enkel te wijten aan de vele prachtige mannenlichamen die voorbijkomen en de stomend hete seksscènes, is te makkelijk. Al is het een belangrijk onderdeel van de serie. Maar het is vooral het meeslepende en onvervalst romantische liefdesverhaal – een klassieke ‘verboden’ romance – die je vastgrijpt en niet meer loslaat. Nieuwkomers Hudson Williams en Connor Storrie zijn onweerstaanbaar en onmogelijk om niet in je hart te sluiten.

De nineties film met Brad Pitt en Tom Cruise is nog steeds een cultfavoriet, maar deze nieuwe verfilming van Anne Rice’s korte verhaal over de vampiers Lestat en Louis wordt evenzo vurig geliefd door de fans. Begrijpelijk, want de serie die nu twee seizoenen heeft, is prettig meeslepend, mooi gemaakt en passend campy voor een verhaal over de gepassioneerde en gevaarlijke liefde tussen twee vampiers. En de chemie tussen hoofdrolspelers Jacob Anderson en Sam Reid is onmiskenbaar. Interview with the Vampire omarmt de queerelementen uit Rice’s originele verhaal enthousiast, maar kijkt ook naar het diepgewortelde racisme in Amerika.

Tammie Schoots heeft op haar dertigste nog nooit een serieuze relatie gehad en wil nu weleens een vriendje. In deze documentaire zien we hoe Schoots samen met haar vriendin en regisseur Lize Korpershoek een podcast maakt over haar zoektocht naar liefde. Maar ze kampt met de diepgewortelde overtuiging dat dit voor haar niet is weggelegd, omdat ze trans is. Ze gaat bij zichzelf te rade waar haar gevoel vandaan komt en ontmoet andere trans vrouwen die wel een relatie en een gezin hebben. Uiteindelijk wil ze graag aan ‘jonge Tammies’ laten zien dat met zelfacceptatie de romantiek vanzelf zal volgen.

Breaking Walls is een magisch-realistische documentaire over de Chinese expat Hoi Yi, die zich vanuit Amsterdam inzet voor vrijheid van meningsuiting en tegen censuur en surveillance, terwijl hij zelf een belangrijk deel van zijn identiteit verborgen houdt. Zijn familie in China weet niet van het bestaan van zijn partner, Fred. Breaking Walls is een zogenoemde hybride documentaire: Hois verhaal is ten dele gefictionaliseerd en in beeld gebracht door middel van animaties. Daarmee kan zijn privacy worden gewaarborgt maar daarnaast geeft het de indringende documentaire ook een poëtische gelaagdheid.

Net als vele anderen uit de queer gemeenschap wordt Anthony er nog vaak mee geconfronteerd dat hij niet in het ideale plaatje past. In de documentaire F*ck drugs wordt duidelijk waarin hij en twee andere queer mannen, Erik en Davo, hun uitvlucht vinden: chemseks. Het is een vorm van (groeps)seks onder invloed van drugs die veelal plaatsvindt tussen queer mannen. De hoeveelheden en combinaties van drugs kunnen heel heftig zijn maar desondanks heeft chemsekswereld een grote aantrekkingskracht. Deelnemers vinden er niet alleen een uitlaatklep, maar kunnen er onvoorwaardelijk zichzelf zijn. De documentaire slaagt erin om een gezicht te geven aan een relatief onbekend fenomeen en tegelijkertijd de realiteit van het queer zijn in ‘tolerant’ Nederland te nuanceren.

Murder in Glitterball City kijkt met een caleidoscopische blik naar Louisville, een stad van victoriaanse spookhuizen, dragshows en nachtelijke neonlichten. Het Emmy-winnende productieteam achter RuPaul’s Drag Race laat de stad uitgroeien tot hoofdpersonage: een fonkelende discobal waarin elk huis een eigen verhaal weerkaatst. Gaandeweg vernauwt die blik tot een verstikkende driehoeksverhouding tussen drie mannen, die eindigt in moord. De film weigert de makkelijke rolverdeling van dader en slachtoffer en kijkt liever naar het web waarin geweld kan groeien. Wrang relaas dat visueel verleidt, maar emotioneel op afstand blijft.

Gevoelige documentaire over de Amerikaanse dichter en spokenwordartiest Andrea Gibson (1975-2025) en hun strijd met kanker in de laatste jaren van hun leven. Aan het begin van de 21ste eeuw verwierf Gibson bekendheid met hun kraakheldere en eerlijke gedichten over gender, queer liefde en de dood. In zijn documentaire over de gevierde schrijver volgt regisseur Ryan White (Pamela, A Love Story) hen van heel dichtbij, terwijl Gibson chemotherapie ondergaat en er ondertussen alles aan probeert te doen om nog één keer te kunnen optreden. Een tikje sentimenteel en lang, maar ook intiem en reflectief filmportret.

Een van de leukste en bijzonderste documentaires van IDFA 2023 was Kokomo City. Een film vol leven: vier grappige, energieke en zelfverzekerde zwarte trans vrouwen die sekswerk doen openen hun geest en lakens voor ons. Ze vertellen over hun levens en we zien ze op rauwe, intieme momenten: zoenend op de bank met hun geliefde, zonder make-up in bad of voor de badkamerspiegel hun stoppels eraf scherend. De vrouwen vertellen ook over de vooroordelen en het geweld waarmee ze te maken krijgen. Maar door de humor, de swingende montage, prachtige zwart-witbeelden en fijne muziek is Kokomo City zeker geen zware film.

Documentaire over transgender iconen April Ashley en Amanda Lear, twee modellen en artiesten die elkaar in de jaren vijftig ontmoeten in de befaamde Parijse nachtclub Le Carrousel. De twee vertellen over hun levens, die nogal verschillen van elkaar: Ashley groeide uit tot vooraanstaand transactivist, terwijl Lear - die beroemd zangeres werd - nog altijd ontkent ooit in transitie te zijn gegaan. Vooral de soms schurende gesprekken die regisseur Zackary Drucker (The Stroll) voert met Lear leveren interessante en relevante reflecties op over transidentiteit, in een verder ietwat tamme en conventionele, maar ook liefdevolle documentaire.